Zagadki logiczne mają to do siebie, że często podsuwają nam mnóstwo cyfr i skomplikowanych zależności, by odwrócić naszą uwagę od jednego, kluczowego detalu. Historia Stacha i jego licznej gromadki to klasyczny przykład zadania, w którym matematyka spotyka się z czujnością czytelnika. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się, że musimy wyciągnąć kartkę i długopis, rozwiązanie jest znacznie prostsze, niż mogłoby się wydawać.

Analiza danych, czyli co wiemy o dzieciach

Zanim przejdziemy do sedna, przyjrzyjmy się liczbom, które pojawiają się w opisie. Stach wychowuje sześcioro dzieci: czterech synów i dwie córki. Ich łączny wiek to 128 lat. Z opisu możemy wywnioskować wiek poszczególnych chłopców:

• Najstarszy syn: Skoro w tym roku mógłby legalnie kupić alkohol w USA, oznacza to, że ma 21 lat.
• Kolejny syn: Za rok będzie świętował osiemnaste urodziny, co oznacza, że obecnie ma 17 lat.
• Najmłodszy syn: Tutaj sprawa jest nieco bardziej płynna, bo „rozpoczęcie nauki w szkole” w Polsce zazwyczaj dotyczy 7-latków (czasem 6-latków). Przyjmijmy roboczo, że ma 7 lat.
• Średni syn: Jest starszy od najmłodszego o tyle lat, ile najmłodszy ma obecnie. Jeśli najmłodszy ma 7 lat, to średni ma 14 lat (7 + 7).

Zostają nam jeszcze dwie córki, które są trojaczkami. Jeśli zsumujemy wiek synów (21 + 17 + 14 + 7), otrzymamy 59 lat. Odejmując to od łącznej sumy 128 lat, zostaje nam 69 lat na dwie córki. To dawałoby 34,5 roku na każdą z nich, co sugeruje, że albo wiek najmłodszego syna jest inny, albo trzecim dzieckiem z trojaczków jest któryś z synów.

Kluczowy szczegół, który zmienia wszystko

Wszystkie powyższe wyliczenia są fascynujące, ale... całkowicie zbędne w kontekście pytania o dzieci biologiczne. W tekście pojawia się bowiem jedno zdanie, które stanowi fundament całej zagadki:

„On sam jest jednak bezpłodny”.

To stwierdzenie ucina wszelkie matematyczne spekulacje. Skoro Stach jest bezpłodny, nie może posiadać biologicznego potomstwa. Dzieci, które wychowuje, mogą być dziećmi adoptowanymi, dziećmi jego żony z poprzedniego związku lub dziećmi poczętymi dzięki dawcy, ale z punktu widzenia genetyki nie są one jego dziećmi biologicznymi.

Rozwiązanie zagadki

Ile lat mają biologiczne dzieci Stacha? Stach nie ma biologicznych dzieci. Liczba jego biologicznych dzieci wynosi zero, zatem nie mają one żadnego wieku.

Ciekawostki o trojaczkach i prawie w USA

Skoro już rozwiązaliśmy zagadkę, warto przyjrzeć się dwóm faktom, które zostały w niej przemycone, a które często budzą ciekawość:

1. Dlaczego alkohol w USA jest od 21 lat?

Większość krajów na świecie (w tym Polska) ustala próg pełnoletności i możliwości zakupu alkoholu na 18 lat. USA jest jednym z nielicznych państw wysoko rozwiniętych, gdzie granica ta wynosi 21 lat. Wynika to z ustawy National Minimum Drinking Age Act z 1984 roku. Choć poszczególne stany mogłyby teoretycznie obniżyć ten wiek, straciłyby wtedy ogromne fundusze federalne na budowę autostrad.

2. Czy trojaczki zawsze rodzą się tego samego dnia?

Choć w zagadce córki są trojaczkami (co sugeruje ten sam wiek), medycyna zna przypadki tzw. porodów odroczonych. Rekordowa różnica między narodzinami dzieci z ciąży mnogiej wyniosła aż 97 dni! Oznacza to, że technicznie trojaczki mogłyby urodzić się w różnych latach kalendarzowych, choć zdarza się to niezwykle rzadko.

3. Bezpłodność a wychowywanie dzieci

Współczesna medycyna i prawo oferują wiele dróg do rodzicielstwa dla osób borykających się z niepłodnością. Adopcja, rodziny zastępcze czy techniki wspomaganego rozrodu pozwalają tworzyć pełne, szczęśliwe rodziny, czego przykładem jest właśnie Stach z zagadki, który mimo braku biologicznych dzieci, z zaangażowaniem wychowuje szóstkę pociech.