Pytanie o nazewnictwo w rodzinach adopcyjnych i patchworkowych jest bardzo ważne, ponieważ język, którego używamy, ma ogromny wpływ na poczucie przynależności i tożsamość. To, jak nazywamy relacje, często odzwierciedla ich status prawny i emocjonalny.

Czy adoptowane dziecko to pasierb lub pasierbica?

Krótka odpowiedź brzmi: nie, adoptowane dziecko to nie pasierb ani pasierbica, chyba że doszło do specyficznego przypadku adopcji pasierba przez macochę lub ojczyma.

Pasierb/pasierbica a dziecko adoptowane – różnice

1. Pasierb/Pasierbica (Stepchild):

   • To dziecko, które jest dzieckiem Twojego małżonka z jego poprzedniego związku.
   • Osoba ta nie jest z Tobą spokrewniona ani spowinowacona (nie jesteś jej biologicznym rodzicem), a także nie została przez Ciebie prawnie przysposobiona (adoptowana).
   • Więź prawna (np. w kwestii dziedziczenia) między pasierbem a ojczymem/macochą jest słabsza niż w przypadku dziecka biologicznego lub adoptowanego.

2. Dziecko adoptowane (Przysposobione):

   • To dziecko, które zostało prawnie przysposobione (adoptowane) na mocy postanowienia sądu.
   • W przypadku przysposobienia pełnego, które jest najczęstszą formą, powstaje taka sama więź prawna, jaka istnieje między biologicznymi rodzicami a dziećmi. Oznacza to, że adoptowane dziecko ma takie same prawa i obowiązki jak dziecko biologiczne, w tym dziedziczenie.
   • Dla rodzica adoptującego, dziecko to jest po prostu jego synem lub córką.

Wyjątek – Adopcja pasierba:
Prawo przewiduje możliwość, że ojczym lub macocha mogą adoptować (przysposobić) swojego pasierba lub pasierbicę. W takim przypadku, po zakończeniu procedury adopcyjnej, status prawny dziecka zmienia się z pasierba/pasierbicy na dziecko adoptowane (syn/córka), a więź staje się pełnoprawną więzią rodzinną, taką jak w przypadku dziecka biologicznego.

Rodzeństwo z adopcji (niespokrewnione krwią) – nazewnictwo

Dla rodzeństwa, które zostało adoptowane przez tych samych rodziców, ale nie jest ze sobą spokrewnione biologicznie, nie funkcjonują żadne specjalne, powszechnie używane, a tym bardziej prawne nazwy inne niż po prostu brat i siostra.

Dlaczego nie ma specjalnych nazw?

Brak specjalnego, odrębnego terminu dla niespokrewnionego biologicznie rodzeństwa adopcyjnego wynika z kilku kluczowych powodów, związanych głównie z naturą prawną i społeczną adopcji:

1. Równość prawna (Przysposobienie pełne):

   • W polskim prawie, w przypadku przysposobienia pełnego (które jest standardem), adoptowane dziecko uzyskuje status prawny identyczny z dzieckiem biologicznym.
   • Więź prawna powstaje nie tylko między rodzicami a adoptowanym dzieckiem, ale rozciąga się także na pozostałych członków rodziny, w tym na inne dzieci adoptujące (lub biologiczne).
   • Z prawnego punktu widzenia, dzieci te są dla siebie po prostu rodzeństwem. Używanie innego terminu mogłoby sugerować mniejszą więź lub odrębny status prawny, co jest sprzeczne z ideą adopcji.

2. Więź społeczna i emocjonalna:

   • Celem adopcji jest stworzenie pełnej rodziny. W rodzinie adopcyjnej dzieci, niezależnie od tego, czy są spokrewnione biologicznie, czy nie, są wychowywane jako brat i siostra.
   • Wielu rodziców adopcyjnych i sami adoptowani podkreślają, że używanie prostych terminów "brat" i "siostra" normalizuje i wzmacnia więź, traktując ją na równi z więzią biologiczną.

3. Unikanie stygmatyzacji:

   • Tworzenie specjalnego, odrębnego terminu (np. "brat adopcyjny niespokrewniony") mogłoby niepotrzebnie podkreślać brak więzi biologicznej i różnicować dzieci w rodzinie, co jest sprzeczne z dobrem dziecka i ideą integracji.

Rodzeństwo przybrane a rodzeństwo adopcyjne

Warto odróżnić tę sytuację od terminu rodzeństwo przybrane (step-siblings):

• Rodzeństwo przybrane to dzieci, które nie są ze sobą spokrewnione i są dziećmi różnych małżonków w rodzinie patchworkowej (np. dziecko matki i dziecko ojczyma). W tym przypadku nie doszło do adopcji przez drugiego małżonka, a więź prawna między nimi jest minimalna (nie są ze sobą ani spokrewnieni, ani spowinowaceni).
• Rodzeństwo adopcyjne (niespokrewnione biologicznie, ale adoptowane przez tych samych rodziców) jest prawnie i społecznie pełnym rodzeństwem w świetle prawa i funkcjonowania rodziny.

Podsumowując, w pełnej adopcji, dzieci są po prostu bratem i siostrą, ponieważ prawnie i emocjonalnie są pełnoprawnym rodzeństwem, a brak specjalnej nazwy jest celowy – ma podkreślać równość i pełnię więzi rodzinnej.