Pytanie o sztywne limity temperatury – 20°C dla chłodzenia latem i 17°C dla ogrzewania zimą – zyskało na popularności w czasie kryzysu energetycznego w 2022 roku. Wiele osób zastanawia się, czy takie obostrzenia faktycznie weszły w życie w Polsce i kogo dotyczą. Odpowiedź nie jest jednak tak prosta, jak mogłoby się wydawać, ponieważ polskie przepisy opierają się na nieco innych wartościach, a wspomniane liczby często wynikają z regulacji wprowadzonych w innych krajach Unii Europejskiej lub zaleceń, a nie twardego prawa powszechnego.

Czy limity 20°C i 17°C obowiązują w Polsce?

Warto zacząć od wyjaśnienia, że w Polsce nie wprowadzono ogólnokrajowego, sztywnego obowiązku utrzymywania temperatury chłodzenia na poziomie 20°C i ogrzewania na poziomie 17°C w budynkach niemieszkalnych. Takie konkretne limity (np. 19°C dla ogrzewania i 27°C dla chłodzenia) pojawiły się m.in. w Hiszpanii czy Niemczech jako element walki z kryzysem energetycznym.

W Polsce w 2023 roku obowiązywała ustawa nakładająca na jednostki sektora finansów publicznych cel zmniejszenia zużycia energii elektrycznej o 10%. Kierownicy urzędów i instytucji musieli szukać oszczędności, co często sprowadzało się do przykręcania termostatów, ale ustawa nie narzucała konkretnej liczby stopni Celsjusza. Decyzje te podejmowano w oparciu o wewnętrzne regulaminy, dbając jednocześnie, by nie naruszyć minimalnych norm wynikających z przepisów BHP.

Normy temperatury w budynkach użyteczności publicznej

Mimo braku "kryzysowych" limitów, w polskim prawie istnieją stałe normy dotyczące temperatury w różnych typach obiektów. Są one zawarte przede wszystkim w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz w przepisach BHP.

Szkoły i przedszkola

W placówkach oświatowych przepisy są bardzo restrykcyjne. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, w pomieszczeniach, w których odbywają się zajęcia, temperatura nie może być niższa niż 18°C. Jeżeli dyrektor nie jest w stanie zapewnić takiej temperatury, ma obowiązek zawiesić zajęcia.

Urzędy i biura

W budynkach administracji publicznej oraz biurach obowiązują ogólne przepisy BHP. Dla osób wykonujących lekką pracę fizyczną oraz pracę biurową temperatura w pomieszczeniach nie może być niższa niż 18°C. W przypadku innych rodzajów pracy (cięższej fizycznie) dopuszczalne minimum to 14°C.

Baseny i obiekty sportowe

Obiekty sportowe, a w szczególności pływalnie, rządzą się swoimi prawami ze względu na specyficzny mikroklimat:

• Hale basenowe: Temperatura powietrza powinna być o około 1–2°C wyższa niż temperatura wody, co zazwyczaj oznacza przedział 29–31°C.
• Woda w basenach: Normy zależą od przeznaczenia. W basenach sportowych jest to zazwyczaj 26–28°C, w rekreacyjnych 30–32°C, a w brodzikach dla dzieci i jacuzzi nawet 32–36°C.
• Hale sportowe i sale gimnastyczne: Tutaj temperatura obliczeniowa wynosi zazwyczaj 16°C, co wynika z intensywnego wysiłku fizycznego osób tam przebywających.

Obiekty zakwaterowania zbiorowego

W hotelach, internatach czy domach studenckich obowiązują normy projektowe (temperatury obliczeniowe):

• W pokojach mieszkalnych: +20°C.
• W łazienkach i pomieszczeniach, gdzie przebywa się bez odzieży: +24°C.

Czy istnieją normy temperatury w namiotach?

Sytuacja z namiotami jest bardziej skomplikowana, ponieważ namiot (nawet duża hala namiotowa) jest traktowany jako obiekt tymczasowy. W polskim prawie nie znajdziemy jednej, konkretnej normy, która mówiłaby: "w namiocie musi być X stopni". Obowiązują tu jednak pewne zasady w zależności od funkcji namiotu:

1. Namiot jako miejsce pracy: Jeśli namiot służy jako magazyn, hala produkcyjna lub punkt obsługi klienta, w którym pracują ludzie, pracodawca musi przestrzegać przepisów BHP (czyli minimum 14°C lub 18°C, zależnie od rodzaju pracy).
2. Namioty eventowe i wystawowe: Organizatorzy imprez masowych lub targów pod namiotami muszą zapewnić bezpieczeństwo i higienę uczestnikom. Choć nie ma sztywnej normy "stopniowej", brak zapewnienia komfortu termicznego (np. ekstremalne wychłodzenie) może być podstawą do interwencji sanepidu lub straży pożarnej pod kątem ogólnego bezpieczeństwa.
3. Normy techniczne (PN-EN 13782): Ta europejska norma dotyczy bezpieczeństwa konstrukcyjnego namiotów (odporność na wiatr, śnieg), ale nie definiuje parametrów temperatury wewnętrznej.
4. Namioty wojskowe i specjalistyczne: Posiadają one specyfikacje techniczne określające zakres temperatur użytkowania (często od -30°C do +50°C), ale są to parametry wytrzymałości materiału, a nie normy komfortu dla ludzi.

Ciekawostka: Producenci namiotów z PVC zalecają, aby montaż i demontaż poszycia odbywał się w temperaturze powyżej +15°C. W niższych temperaturach materiał staje się sztywny i podatny na pęknięcia, co jest istotną wskazówką techniczną, choć nie normą prawną dla użytkowników końcowych.

Podsumowanie aktualnych norm (tabela)

Warto pamiętać, że powyższe wartości to minima. Zarządcy budynków mogą utrzymywać wyższe temperatury, o ile pozwala na to budżet i charakterystyka energetyczna obiektu. Jeśli spotkasz się z limitem 17°C w biurze, jest to najprawdopodobniej wewnętrzna decyzja zarządcy mająca na celu oszczędności, która jednak może stać w sprzeczności z ogólnymi przepisami BHP dotyczącymi pracy biurowej.