Rynek pracy to na pierwszy rzut oka skomplikowany system, ale w rzeczywistości działa na bardzo prostych zasadach popytu i podaży, podobnie jak rynek Twojego ulubionego sprzętu elektronicznego czy biletów na koncert. Zrozumienie, kto ma w danym momencie przewagę – pracownicy czy pracodawcy – jest kluczem do mądrego planowania kariery.

Wyobraź sobie rynek pracy jako gigantyczną wagę. To, na której szali jest więcej ciężaru, decyduje o tym, czy mamy do czynienia z rynkiem pracownika, czy rynkiem pracodawcy.

Rynek pracownika: Kiedy to Ty dyktujesz warunki

Co to oznacza?

Mówiąc najprościej: Praca szuka człowieka.

Rynek pracownika (ang. candidate market) to sytuacja, w której firmom bardzo trudno jest znaleźć odpowiednich ludzi do pracy, ponieważ jest więcej wolnych miejsc niż chętnych i wykwalifikowanych kandydatów (niski wskaźnik bezrobocia). Szala popytu na pracę przeważa.

Jakie są z tego korzyści dla młodej osoby?

To jest Twój złoty czas! Kiedy pracodawcy desperacko szukają rąk do pracy, to Ty masz silniejszą pozycję negocjacyjną.

1. Wyższe wynagrodzenie i lepsze benefity: Firmy muszą konkurować o Ciebie. Oznacza to, że możesz śmiało negocjować wyższą pensję, a pracodawcy chętniej oferują bogate pakiety pozapłacowe, takie jak prywatna opieka medyczna, karta sportowa, a nawet dofinansowanie do rozwoju pasji.
2. Elastyczność i Work-Life Balance: Młode pokolenie ceni sobie równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. W rynku pracownika łatwiej wynegocjować elastyczne godziny pracy, możliwość pracy zdalnej lub hybrydowej. Dla wielu młodych osób to "must have".
3. Szybki rozwój i szkolenia: Pracodawcy inwestują w pracowników, aby ich zatrzymać. Otrzymasz dostęp do szkoleń, kursów i programów rozwojowych, które podniosą Twoje kwalifikacje.
4. Łatwiejszy start: Nawet bez dużego doświadczenia łatwiej jest znaleźć pierwszą pracę, ponieważ firmy są bardziej skłonne zatrudniać i szkolić młodych ludzi, dostrzegając w nich potencjał (kreatywność, szybkie przyswajanie wiedzy).

Ciekawostka: Młodzi ludzie (Pokolenie Z) coraz częściej sprawdzają pracodawców pod kątem ich wartości, transparentności wynagrodzeń i zaangażowania w kwestie ekologiczne (ESG). W rynku pracownika firmy muszą dbać o swój wizerunek, aby przyciągnąć młode talenty.

Rynek pracodawcy: Kiedy doświadczenie jest na wagę złota

Co to oznacza?

Mówiąc najprościej: Człowiek szuka pracy.

Rynek pracodawcy (ang. employer market) to sytuacja odwrotna: jest więcej osób szukających pracy niż dostępnych stanowisk (wysoki wskaźnik bezrobocia). Szala podaży pracy przeważa. Wtedy to firmy mają przewagę i mogą "dyktować warunki" zatrudnienia.

Jakie są z tego korzyści dla młodej osoby?

Choć na pierwszy rzut oka wydaje się to trudniejszą sytuacją, rynek pracodawcy ma swoje ukryte korzyści, zwłaszcza dla ambitnych:

1. Wymusza specjalizację i rozwój: Ponieważ pracodawcy mogą przebierać w kandydatach, oczekują wysokich kwalifikacji, umiejętności i doświadczenia. To motywuje Cię do ciągłego inwestowania w siebie, zdobywania unikalnych kompetencji (np. zaawansowana znajomość języków, niszowe umiejętności techniczne) i wyróżnienia się z tłumu. W efekcie, gdy już znajdziesz pracę, będziesz lepiej przygotowany/a do wyzwań.
2. Stabilność zatrudnienia: W warunkach wysokiej konkurencji, jeśli już uda Ci się zdobyć wymarzoną posadę w stabilnej firmie, możesz liczyć na większe poczucie bezpieczeństwa i mniejszą rotację. Kandydaci, którzy dostają pracę, skupiają się na utrzymaniu jej, co sprzyja budowaniu długoterminowej kariery.
3. Wysoka jakość wdrożenia (Onboarding): Wymagający pracodawcy, którzy wybierają tylko najlepszych, często mają bardzo dobrze zorganizowane procesy wdrożenia i szkolenia, ponieważ zależy im na szybkim osiągnięciu pełnej produktywności przez nowego pracownika.
4. Wartość doświadczenia: W tym środowisku doświadczenie praktyczne (praktyki, staże, wolontariat) staje się kluczowym atutem, co zachęca do wczesnego zdobywania praktyki zawodowej, która zaprocentuje w przyszłości.

Jak wykorzystać wiedzę o rynku?

Niezależnie od tego, czy masz do czynienia z rynkiem pracownika, czy pracodawcy, kluczowe jest to, abyś:

• Inwestował/a w siebie: Zawsze rozwijaj swoje kwalifikacje, zarówno twarde (specjalistyczna wiedza), jak i miękkie (komunikacja, współpraca). W rynku pracownika to podbija Twoją cenę, a w rynku pracodawcy – zwiększa szanse na zatrudnienie.
• Był/a elastyczny/a: Rynek pracy jest dynamiczny. Umiejętność dostosowania się do zmieniających się trendów (np. praca zdalna, nowe technologie, AI) to Twój największy atut.
• Znał/a swoją wartość: W rynku pracownika negocjuj śmiało. W rynku pracodawcy udowodnij, że Twoje unikalne umiejętności i zaangażowanie przewyższają konkurencję.

Pamiętaj, że rynek pracy rzadko jest jednolity. Nawet gdy ogólnie panuje rynek pracodawcy, w niektórych specjalistycznych branżach (np. IT, nowe technologie) wciąż może funkcjonować rynek pracownika, gdzie to talenty dyktują warunki. Bądź świadomy/a tych różnic i mądrze wybieraj swoją ścieżkę!