Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

Czym jest Kodeks Kras 52?

średniowieczny rękopis muzyczny najcenniejsze źródło polifonii muzyka dworu Jagiellonów
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 2 tygodnie temu

Odpowiedź:

Pytanie o Kodeks Kras 52 przenosi nas w fascynujący świat polskiej muzyki średniowiecznej i historii rękopisów. Choć nazwa może brzmieć tajemniczo, kryje się za nią jeden z najcenniejszych skarbów kultury narodowej.

Kodeks Kras 52 to potoczna nazwa Kodeksu Krasińskich (właściwie: Rps 8054 III), czyli wyjątkowego, XV-wiecznego rękopisu muzycznego.

Dlaczego "Kras 52"? Skąd ta nazwa?

Nazwa „Kras 52” to nic innego jak dawny sygnatura (numer inwentarzowy), pod którą rękopis figurował w zbiorach Biblioteki Ordynacji Krasińskich w Warszawie. Kiedyś był to po prostu numer katalogowy, dziś to historyczne określenie jest powszechnie używane przez muzykologów i miłośników dawnej muzyki, aby odróżnić go od innych kodeksów.

Najcenniejsze polskie źródło polifonii

Kodeks Krasińskich jest uznawany za najcenniejsze polskie źródło średniowiecznej muzyki polifonicznej (wielogłosowej). Dlaczego jest tak ważny?

  1. Muzyka Jagiellonów: Zawarta w nim muzyka kształtowała krajobraz dźwiękowy dworu pierwszych Jagiellonów oraz ówczesnego Krakowa, będącego centrum kulturalnym i politycznym. To utwory, które mogły rozbrzmiewać podczas uroczystości państwowych, religijnych i dworskich.
  2. Unikalny repertuar: Rękopis zawiera kompozycje, które są kluczowe dla zrozumienia rozwoju polskiej muzyki w późnym średniowieczu i na początku renesansu. Znajdują się w nim zarówno utwory liturgiczne, jak i świeckie.
  3. Świadectwo epoki: Kodeks jest nie tylko zbiorem nut, ale też ważnym świadectwem kontaktów kulturalnych Polski z Zachodem. Muzyka w nim zawarta odzwierciedla europejskie trendy kompozytorskie tamtych czasów.

Co zawiera Kodeks?

Wśród kompozycji znajdują się utwory polifoniczne, często anonimowe, ale również przypisywane konkretnym kompozytorom, choć ich identyfikacja bywa trudna. To przede wszystkim motety, pieśni i inne formy wokalne.

Ciekawostka: Choć rękopis jest znany jako Kodeks Krasińskich, jego historia jest burzliwa. Podobnie jak wiele innych cennych zbiorów, uległ rozproszeniu i zniszczeniu, zwłaszcza podczas II wojny światowej. Na szczęście, jego muzyczna część przetrwała i jest obecnie przechowywana w Bibliotece Narodowej w Warszawie (pod sygnaturą PL-Wn Rps 8054 III), gdzie jest pieczołowicie badana i konserwowana.

Dzięki pracy muzykologów i wykonawców, takich jak Agnieszka Budzińska-Bennett i Marc Lewon, muzyka z Kodeksu Kras 52 zyskuje nowe życie. Powstają wykonawcze edycje, które pozwalają współczesnym zespołom muzyki dawnej przywracać te średniowieczne brzmienia na sale koncertowe, udowadniając, że polskie średniowiecze miało do zaoferowania niezwykle bogaty i wyrafinowany repertuar.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii zagadki: