Hałas za oknem potrafi skutecznie uprzykrzyć życie. Niezależnie od tego, czy mieszkasz przy ruchliwej ulicy w centrum miasta, w pobliżu torów kolejowych, czy po prostu masz głośnych sąsiadów, dom powinien być oazą spokoju. Kluczem do odzyskania ciszy w czterech ścianach jest odpowiednia dźwiękoszczelność okien. Wybór odpowiednich pakietów szybowych i profili nie jest jednak tak prosty, jak mogłoby się wydawać. Warto poznać kilka technicznych pojęć i zasad, które pomogą podjąć świadomą decyzję i nie przepłacić za rozwiązania, które nie spełnią Twoich oczekiwań.

Co to jest współczynnik Rw i jak go czytać?

Kiedy zaczynasz szukać okien o podwyższonej izolacyjności akustycznej, pierwszym parametrem, na który natrafisz, będzie współczynnik Rw. Wyraża się go w decybelach (dB). Informuje on o tym, jak dobrze okno tłumi dźwięki docierające z zewnątrz. Zasada jest prosta: im wyższa wartość Rw, tym ciszej będzie w Twoim domu.

Standardowe okna pionowe mają zazwyczaj współczynnik Rw na poziomie około 30–32 dB. Jeśli jednak mieszkasz w hałaśliwym otoczeniu, powinieneś szukać okien o Rw wynoszącym 40 dB lub więcej.

Samo Rw to jednak nie wszystko. Producenci często podają ten parametr wraz z dwoma wskaźnikami adaptacyjnymi: C oraz Ctr. Zapis wygląda wtedy następująco: Rw (C; Ctr), na przykład 40 (-1; -4) dB. Co to oznacza?

• Wskaźnik C odnosi się do dźwięków o wysokiej i średniej częstotliwości. Są to hałasy generowane przez szybko poruszający się ruch drogowy (np. autostrada), przelatujące samoloty czy bawiące się dzieci.
• Wskaźnik Ctr dotyczy dźwięków o niskiej częstotliwości. To przede wszystkim powolny ruch miejski, ciężarówki, autobusy oraz muzyka z basami.

Aby obliczyć realną ochronę przed konkretnym rodzajem hałasu, należy odjąć odpowiedni wskaźnik od wartości Rw. W powyższym przykładzie ochrona przed hałasem niskotonowym (miejskim) wyniesie 40 - 4 = 36 dB.

Od czego zależy dźwiękoszczelność okna?

Na ostateczną izolacyjność akustyczną okna składa się wiele elementów. Sama szyba to za mało – liczy się konstrukcja całego profilu oraz precyzja wykonania.

Budowa pakietu szybowego

Kluczem do sukcesu jest asymetria. W standardowych oknach stosuje się szyby o takiej samej grubości (np. dwie szyby po 4 mm). Taka konstrukcja łatwo wpada w rezonans, przez co gorzej tłumi dźwięki. W oknach dźwiękoszczelnych stosuje się tafle szkła o różnych grubościach (np. jedna szyba ma 4 mm, a druga 6 mm lub 8 mm). Różne grubości sprawiają, że każda z szyb drga przy innych częstotliwościach fal dźwiękowych, co skutecznie wygasza hałas.

Szkło laminowane (klejone)

To absolutny hit w dziedzinie akustyki. Szyby laminowane (oznaczane jako VSG) składają się z dwóch tafli szkła połączonych ze sobą specjalną, elastyczną folią PVB (poliwinylobutyralową). Folia ta działa jak amortyzator – pochłania drgania i drastycznie ogranicza przenikanie hałasu do wnętrza budynku. Dodatkowo takie szkło jest bezpieczniejsze, ponieważ w razie rozbicia nie rozpada się na ostre kawałki.

Uszczelki i profile

Nawet najlepsza szyba nie pomoże, jeśli powietrze (a wraz z nim dźwięk) będzie przedostawać się przez nieszczelności między skrzydłem a ramą. Okna dźwiękoszczelne powinny być wyposażone w system trzech uszczelek (tzw. system MD z uszczelnieniem środkowym). Trzecia, środkowa uszczelka tworzy dodatkową barierę dla fal dźwiękowych i znacząco poprawia parametry akustyczne całej konstrukcji.

Profesjonalny montaż

To punkt, na którym wykłada się wielu inwestorów. Nawet najdroższe okno o Rw = 45 dB straci swoje właściwości, jeśli zostanie zamontowane nieprawidłowo. Szczeliny wokół ramy muszą być dokładnie wypełnione pianą poliuretanową o podwyższonej izolacyjności akustycznej. Najlepsze efekty daje tzw. ciepły montaż (warstwowy), który chroni pianę przed wilgocią i gwarantuje, że połączenie okna z murem pozostanie szczelne przez długie lata.

Mit trzech szyb – czy więcej zawsze znaczy ciszej?

Wokół okien narosło wiele mitów. Najpopularniejszy z nich głosi, że okna trzyszybowe automatycznie lepiej tłumią hałas niż dwuszybowe. To błąd!

Okna trzyszybowe są projektowane przede wszystkim z myślą o izolacji termicznej (aby zatrzymać ciepło w domu). Jeśli trzy szyby mają taką samą grubość (np. popularny pakiet 4/12/4/12/4), to ich właściwości akustyczne mogą być zbliżone, a w niektórych zakresach częstotliwości nawet gorsze niż w standardowym pakiecie dwuszybowym. Powodem jest zjawisko rezonansu wewnątrz wąskich komór wypełnionych gazem.

Jeśli zależy Ci na ciszy, nie patrz tylko na liczbę szyb, ale na ich grubość, asymetrię oraz obecność folii akustycznej.

Jak czytać decybele w praktyce?

Ludzkie ucho nie odbiera dźwięków w sposób liniowy, lecz logarytmiczny. Co to oznacza w codziennym życiu?

• Różnica 1 dB jest dla człowieka praktycznie niezauważalna.
• Różnica 3 dB to zmiana, którą już wyraźnie zarejestrujesz (oznacza to zmniejszenie energii akustycznej o połowę).
• Różnica 10 dB jest przez ludzki mózg odbierana jako dwukrotne zmniejszenie (lub zwiększenie) głośności.

Wybierając okno o Rw = 42 dB zamiast standardowego Rw = 32 dB, sprawisz, że hałas docierający z ulicy do Twojego pokoju będzie wydawał się o połowę cichszy. To kolosalna różnica dla komfortu życia i zdrowia psychicznego.

Ciekawe fakty o akustyce, o których mogłeś nie słyszeć

• Nawiewniki okienne mogą zepsuć wszystko: Jeśli planujesz montaż nawiewników (niezbędnych do prawidłowej wentylacji grawitacyjnej), pamiętaj, że standardowy nawiewnik to po prostu szczelina w oknie, przez którą hałas wejdzie bez przeszkód. W domach narażonych na hałas należy stosować wyłącznie specjalne nawiewniki akustyczne, które posiadają wbudowane tłumiki ograniczające przenikanie dźwięków.
• Ciężar ma znaczenie: Dobre okno akustyczne jest po prostu ciężkie. Grubsze szkło i folie VSG znacząco zwiększają wagę skrzydła okiennego. Może to wymagać zastosowania mocniejszych okuć, aby okno z czasem nie zaczęło opadać.
• Rolety zewnętrzne jako dodatkowy ekran: Zamknięte rolety zewnętrzne (szczególnie te z pancerzem wypełnionym pianką poliuretanową) mogą dodatkowo poprawić izolację akustyczną o kilka decybeli. Trzeba jednak zadbać o to, by sama skrzynka rolety była odpowiednio docieplona i wygłuszona, inaczej zadziała jak pudło rezonansowe.