Mechanizm NAT64 oraz towarzyszący mu prefiks 64:ff9b::/96 to fundamenty współczesnej koegzystencji protokołów IPv4 i IPv6. Choć technicznie w ostatnich 32 bitach tego prefiksu można zapisać dowolny ciąg zer i jedynek, standardy internetowe (RFC) nakładają tutaj bardzo konkretne ograniczenia. Krótka odpowiedź brzmi: tak, wewnątrz prefiksu 64:ff9b::/96 należy osadzać wyłącznie globalne (publiczne) adresy IPv4.

Dlaczego standard zabrania używania adresów prywatnych?

Zasada ta została jasno określona w dokumencie RFC 6052. Zgodnie z jego zapisami, tzw. "Well-Known Prefix" (WKP), czyli właśnie 64:ff9b::/96, nie może być używany do mapowania adresów IPv4, które nie są globalnie routowalne. Mowa tu przede wszystkim o pulach prywatnych, takich jak 192.168.x.x, 10.x.x.x czy 172.16.x.x – 172.31.x.x.

Głównym powodem tego ograniczenia jest unikalność. Prefiks 64:ff9b::/96 jest taki sam w każdej sieci na całym świecie. Gdybyśmy zaczęli w nim zaszywać adresy prywatne, doszłoby do ogromnego chaosu w routingu. Wyobraźmy sobie sytuację, w której dwie różne firmy używają tego samego prefiksu do mapowania swoich wewnętrznych serwerów o adresie 10.0.0.1. W skali globalnego Internetu niemożliwe byłoby ustalenie, do którego konkretnie urządzenia ma trafić pakiet.

Co zrobić, jeśli musisz użyć adresów prywatnych?

Jeśli Twoja sieć wymaga translacji adresów IPv4 z puli prywatnej (RFC 1918) na IPv6, nie powinieneś korzystać z prefiksu "Well-Known". Zamiast tego należy zastosować tzw. Network-Specific Prefix (NSP).

NSP to prefiks IPv6 należący do Twojej organizacji (wycięty z Twojej własnej puli adresowej). Ponieważ ten prefiks jest unikalny dla Twojej sieci, możesz w nim bezpiecznie zaszyć dowolne adresy IPv4 – nawet te prywatne – bez ryzyka konfliktów z resztą świata.

Jak wygląda osadzanie adresu krok po kroku?

Proces osadzania adresu IPv4 w prefiksie IPv6 (niezależnie czy publicznego w 64:ff9b::/96, czy prywatnego w NSP) polega na zamianie zapisu dziesiętnego na szesnastkowy.

1. Wybierz adres IPv4: Załóżmy, że mamy publiczny adres 1.2.3.4.
2. Zamień oktety na system szesnastkowy:
   • 1 = 01
   • 2 = 02
   • 3 = 03
   • 4 = 04
3. Połącz z prefiksem: Adres IPv4 w formacie hex to 0102:0304.
4. Wynik końcowy: Po dodaniu do prefiksu 64:ff9b::/96 otrzymujemy adres IPv6: 64:ff9b::1.2.3.4 (zapis hybrydowy) lub w pełnym formacie IPv6: 64:ff9b::0102:0304.

Wyjątek od reguły: Prefiks lokalny 64:ff9b:1::/48

Warto wspomnieć o nowszym standardzie, jakim jest RFC 8215. Definiuje on dodatkowy prefiks 64:ff9b:1::/48, który został stworzony właśnie po to, aby umożliwić translację adresów IPv4 wewnątrz sieci lokalnych (Local-Use). Jeśli więc Twoja infrastruktura wymaga mapowania adresów prywatnych, a nie chcesz używać własnej puli NSP, to właśnie ten prefiks jest właściwym wyborem, a nie podstawowy 64:ff9b::/96.

Ciekawostka: Dlaczego akurat 96 bitów?

Długość prefiksu /96 nie jest przypadkowa. Adres IPv6 ma 128 bitów. Jeśli odejmiemy od tego 96 bitów zarezerwowanych na prefiks, zostaje nam dokładnie 32 bity wolnego miejsca. To idealna przestrzeń, aby w całości zmieścić tam 32-bitowy adres IPv4. Dzięki temu routery mogą w bardzo prosty i szybki sposób (algorytmicznie) wyciągać adres docelowy bez konieczności sprawdzania skomplikowanych tablic routingu.

Podsumowanie techniczne

Stosowanie się do tych wytycznych jest kluczowe dla stabilności sieci. Używając 64:ff9b::/96 wyłącznie dla publicznych adresów IPv4, dbasz o to, aby mechanizmy takie jak DNS64 i NAT64 działały przewidywalnie i zgodnie z globalnymi standardami. Jeśli planujesz wdrożenie wewnątrz firmy oparte na adresach prywatnych, zawsze kieruj się w stronę Network-Specific Prefix lub dedykowanego prefiksu lokalnego z RFC 8215.