Gość (83.4.*.*)
Pojęcie YMYL (Your Money Your Life) kojarzy się przede wszystkim z algorytmami Google i światem SEO. To tam standardy dotyczące treści wpływających na zdrowie, finanse czy bezpieczeństwo są wyśrubowane do granic możliwości. Jednak gdy przeniesiemy wzrok z ekranu smartfona na ekran telewizora, okaże się, że telewizje koncesyjne podlegają równie surowym, a często nawet bardziej rygorystycznym zasadom. Choć w prawie mediów nikt nie używa skrótu YMYL, to sama idea ochrony odbiorcy przed szkodliwymi treściami jest fundamentem działalności nadawców telewizyjnych.
Zanim przejdziemy do telewizji, warto przypomnieć, o co tyle krzyku w internecie. Google stosuje akronim YMYL wobec stron, które mogą mieć istotny wpływ na przyszłe szczęście, zdrowie, stabilność finansową lub bezpieczeństwo użytkownika. Jeśli prowadzisz bloga o medycynie lub doradzasz w kwestiach kredytowych, musisz wykazać się ogromnym autorytetem i wiarygodnością (tzw. E-E-A-T). Jeśli tego nie zrobisz, Twoja strona po prostu zniknie z wyników wyszukiwania.
W przypadku telewizji koncesyjnej mechanizm działa podobnie, ale „karą” nie jest spadek w rankingu, lecz wysokie grzywny nakładane przez organy regulacyjne, a w skrajnych przypadkach nawet odebranie koncesji na nadawanie.
Telewizje koncesyjne w Polsce działają w oparciu o Ustawę o radiofonii i telewizji. To właśnie ten dokument, wraz z rozporządzeniami Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), stanowi odpowiednik wytycznych Google dla testerów jakości. Nadawcy nie mogą emitować treści, które wprowadzają w błąd w kluczowych kwestiach życiowych.
Podobnie jak Google tępi „magiczne diety” i niesprawdzone porady medyczne, tak KRRiT pilnuje, aby w telewizji nie pojawiały się treści zagrażające zdrowiu publicznemu. Dotyczy to nie tylko programów informacyjnych, ale przede wszystkim reklam i audycji sponsorowanych. Reklamy leków i suplementów diety są obwarowane szeregiem restrykcji – od obowiązkowych plansz ostrzegawczych po zakaz wykorzystywania wizerunku lekarzy w celu uwiarygodnienia produktu.
Programy o tematyce giełdowej, porady inwestycyjne czy audycje o kredytach muszą być przygotowywane z najwyższą starannością. Telewizja koncesyjna nie może pozwolić sobie na promowanie piramid finansowych czy niesprawdzonych instrumentów inwestycyjnych bez wyraźnego zaznaczenia ryzyka. Tutaj w grę wchodzi nie tylko etyka dziennikarska, ale i nadzór KNF (Komisji Nadzoru Finansowego), który współpracuje z mediami w zakresie ochrony interesów konsumentów.
Można zaryzykować stwierdzenie, że telewizje koncesyjne mają swój własny, ustawowy odpowiednik YMYL, który jest znacznie bardziej sformalizowany niż algorytmy wyszukiwarki. Wynika to z kilku kluczowych różnic:
Czy wiesz, że lokowanie produktu (product placement) w polskiej telewizji jest surowo zabronione w programach informacyjnych, publicystycznych o tematyce społeczno-politycznej oraz w programach dla dzieci? To klasyczny przykład ochrony obszarów YMYL – widz musi mieć pewność, że ważne informacje przekazywane w tych audycjach są obiektywne i nie wynikają z opłaconej współpracy komercyjnej.
Świat mediów się zmienia, a wraz z nim podejście do bezpieczeństwa treści. Obecnie coraz częściej mówi się o konieczności walki z dezinformacją (fake news), co jest bezpośrednim rozszerzeniem idei YMYL. Telewizje koncesyjne są zobowiązane do weryfikacji źródeł, co w dobie mediów społecznościowych staje się ich największym atutem i wyróżnikiem.
Podsumowując, choć termin YMYL wywodzi się z branży technologicznej, jego zasady są głęboko zakorzenione w etyce i prawie mediów tradycyjnych. Telewizja koncesyjna to przestrzeń, w której „Twoje pieniądze i Twoje życie” są chronione przez system koncesyjny, kodeksy etyki dziennikarskiej oraz surowe oko regulatora. W dobie informacyjnego chaosu w sieci, te „telewizyjne standardy YMYL” stają się dla wielu odbiorców gwarantem bezpieczeństwa i wiarygodności.