Jakie masz pytanie?

lub

Czy odpowiednik standardów YMYL obowiązuje telewizje koncesyjne?

zasady rzetelności medialnej standardy ochrony odbiorców regulacje treści telewizyjnych
avatar

Gość (83.4.*.*)



Odpowiedź:

Pojęcie YMYL (Your Money Your Life) kojarzy się przede wszystkim z algorytmami Google i światem SEO. To tam standardy dotyczące treści wpływających na zdrowie, finanse czy bezpieczeństwo są wyśrubowane do granic możliwości. Jednak gdy przeniesiemy wzrok z ekranu smartfona na ekran telewizora, okaże się, że telewizje koncesyjne podlegają równie surowym, a często nawet bardziej rygorystycznym zasadom. Choć w prawie mediów nikt nie używa skrótu YMYL, to sama idea ochrony odbiorcy przed szkodliwymi treściami jest fundamentem działalności nadawców telewizyjnych.

Czym właściwie jest YMYL w świecie cyfrowym?

Zanim przejdziemy do telewizji, warto przypomnieć, o co tyle krzyku w internecie. Google stosuje akronim YMYL wobec stron, które mogą mieć istotny wpływ na przyszłe szczęście, zdrowie, stabilność finansową lub bezpieczeństwo użytkownika. Jeśli prowadzisz bloga o medycynie lub doradzasz w kwestiach kredytowych, musisz wykazać się ogromnym autorytetem i wiarygodnością (tzw. E-E-A-T). Jeśli tego nie zrobisz, Twoja strona po prostu zniknie z wyników wyszukiwania.

W przypadku telewizji koncesyjnej mechanizm działa podobnie, ale „karą” nie jest spadek w rankingu, lecz wysokie grzywny nakładane przez organy regulacyjne, a w skrajnych przypadkach nawet odebranie koncesji na nadawanie.

Rzetelność i odpowiedzialność, czyli telewizyjne YMYL

Telewizje koncesyjne w Polsce działają w oparciu o Ustawę o radiofonii i telewizji. To właśnie ten dokument, wraz z rozporządzeniami Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), stanowi odpowiednik wytycznych Google dla testerów jakości. Nadawcy nie mogą emitować treści, które wprowadzają w błąd w kluczowych kwestiach życiowych.

Zdrowie i medycyna na wizji

Podobnie jak Google tępi „magiczne diety” i niesprawdzone porady medyczne, tak KRRiT pilnuje, aby w telewizji nie pojawiały się treści zagrażające zdrowiu publicznemu. Dotyczy to nie tylko programów informacyjnych, ale przede wszystkim reklam i audycji sponsorowanych. Reklamy leków i suplementów diety są obwarowane szeregiem restrykcji – od obowiązkowych plansz ostrzegawczych po zakaz wykorzystywania wizerunku lekarzy w celu uwiarygodnienia produktu.

Finanse i bezpieczeństwo ekonomiczne

Programy o tematyce giełdowej, porady inwestycyjne czy audycje o kredytach muszą być przygotowywane z najwyższą starannością. Telewizja koncesyjna nie może pozwolić sobie na promowanie piramid finansowych czy niesprawdzonych instrumentów inwestycyjnych bez wyraźnego zaznaczenia ryzyka. Tutaj w grę wchodzi nie tylko etyka dziennikarska, ale i nadzór KNF (Komisji Nadzoru Finansowego), który współpracuje z mediami w zakresie ochrony interesów konsumentów.

Dlaczego standardy telewizyjne są „twardsze”?

Można zaryzykować stwierdzenie, że telewizje koncesyjne mają swój własny, ustawowy odpowiednik YMYL, który jest znacznie bardziej sformalizowany niż algorytmy wyszukiwarki. Wynika to z kilku kluczowych różnic:

  • Koncesja jako przywilej: Nadawanie naziemne lub satelitarne opiera się na ograniczonych zasobach (częstotliwościach). Państwo, udzielając koncesji, wymaga w zamian realizacji misji publicznej lub przynajmniej przestrzegania standardów rzetelności.
  • Odpowiedzialność prawna: W internecie autor tekstu często pozostaje anonimowy. W telewizji za każde słowo odpowiada redaktor naczelny i nadawca jako osoba prawna.
  • Wpływ społeczny: Telewizja wciąż posiada ogromną siłę kształtowania opinii publicznej, zwłaszcza wśród starszych grup demograficznych. Dlatego błędy w obszarze „Your Money Your Life” mają tu natychmiastowe i szerokie skutki społeczne.

Ciekawostka: Product placement a YMYL

Czy wiesz, że lokowanie produktu (product placement) w polskiej telewizji jest surowo zabronione w programach informacyjnych, publicystycznych o tematyce społeczno-politycznej oraz w programach dla dzieci? To klasyczny przykład ochrony obszarów YMYL – widz musi mieć pewność, że ważne informacje przekazywane w tych audycjach są obiektywne i nie wynikają z opłaconej współpracy komercyjnej.

Czy standardy te ewoluują?

Świat mediów się zmienia, a wraz z nim podejście do bezpieczeństwa treści. Obecnie coraz częściej mówi się o konieczności walki z dezinformacją (fake news), co jest bezpośrednim rozszerzeniem idei YMYL. Telewizje koncesyjne są zobowiązane do weryfikacji źródeł, co w dobie mediów społecznościowych staje się ich największym atutem i wyróżnikiem.

Podsumowując, choć termin YMYL wywodzi się z branży technologicznej, jego zasady są głęboko zakorzenione w etyce i prawie mediów tradycyjnych. Telewizja koncesyjna to przestrzeń, w której „Twoje pieniądze i Twoje życie” są chronione przez system koncesyjny, kodeksy etyki dziennikarskiej oraz surowe oko regulatora. W dobie informacyjnego chaosu w sieci, te „telewizyjne standardy YMYL” stają się dla wielu odbiorców gwarantem bezpieczeństwa i wiarygodności.

Podziel się z innymi: