Wyobraź sobie, że bierzesz do buzi listek świeżej mięty albo pijesz herbatę z tym ziołem. Co czujesz? Większość dzieci odpowie natychmiast: „zimno!”. To niesamowite, bo przecież herbata może być gorąca, a listek ma temperaturę pokojową, a mimo to w buzi robi się lodowato, jakbyśmy właśnie zjedli niewidzialną kostkę lodu. Wyjaśnienie tej zagadki to fascynująca lekcja o tym, jak działają nasze zmysły i jak rośliny potrafią „rozmawiać” z naszym mózgiem.

Magiczny składnik o nazwie mentol

Wszystko zaczyna się od pewnej malutkiej substancji, która ukrywa się w liściach mięty. Nazywa się ona mentol. To właśnie on jest odpowiedzialny za ten charakterystyczny zapach i smak. Możesz powiedzieć dziecku, że mentol to taki mały „czarodziej”, który uwielbia robić psikusy naszym zmysłom. Kiedy gryziemy miętę, mentol uwalnia się z liści i ląduje prosto na naszym języku oraz podniebieniu.

Warto wiedzieć, że mentol to olejek eteryczny. Roślina produkuje go nie po to, żeby nam smakowała, ale żeby bronić się przed owadami. Dla małego żuka zapach mięty jest tak silny, że woli on omijać tę roślinę z daleka. My jednak ten zapach uwielbiamy!

Jak mięta oszukuje nasz mózg?

To jest najciekawszy moment całej opowieści. W naszych ustach, na języku i na skórze mamy mnóstwo małych „czujników”. Niektóre z nich mówią nam, że coś jest słodkie, inne, że coś jest gorące, a jeszcze inne pilnują, żebyśmy poczuli zimno. Te ostatnie nazywamy receptorami zimna.

Kiedy jemy lody, te czujniki wysyłają do mózgu wiadomość: „Uwaga, jest zimno!”. Ale mentol ma supermoc – potrafi nacisnąć ten sam przycisk „zimno”, mimo że wcale nie jest lodowaty. Kiedy mentol dotyka języka, przykleja się do czujników zimna i zaczyna nimi potrząsać. Wtedy czujniki wysyłają do mózgu fałszywy alarm: „Szybko, w buzi jest mróz!”. Mózg wierzy w tę wiadomość i dlatego czujemy przyjemny chłód, nawet jeśli pijemy ciepły napój.

Dlaczego po mięcie woda wydaje się jeszcze zimniejsza?

Jeśli po zjedzeniu miętowego cukierka napijesz się zwykłej wody, poczujesz prawdziwy arktyczny podmuch. Dlaczego tak się dzieje? To dlatego, że mentol już „otworzył” nasze czujniki zimna i sprawił, że stały się one bardzo wrażliwe. Nawet najmniejszy ruch powietrza czy łyk wody w temperaturze pokojowej sprawia, że te czujniki krzyczą do mózgu jeszcze głośniej. To trochę tak, jakbyśmy otworzyli okno w środku zimy – nagle każdy powiew wydaje się mroźny.

Ciekawostki o mięcie, które zaciekawią przedszkolaka

• Mięta nie tylko do jedzenia: Mentol jest tak skuteczny w „oszukiwaniu” nas, że dodaje się go do past do zębów, żebyśmy mieli poczucie świeżości, a nawet do specjalnych plastrów, które chłodzą bolące miejsca na ciele.
• Rodzina mięty: Mięta ma bardzo wielu kuzynów! Należą do nich między innymi bazylia, rozmaryn i lawenda. Choć każdy z nich pachnie inaczej, wszystkie są częścią jednej wielkiej „pachnącej rodziny”.
• Kosmiczna roślina: Mięta jest jedną z najłatwiejszych roślin do uprawy. Potrafi rosnąć tak szybko, że jeśli posadzisz ją w ogródku, w krótkim czasie może zająć całe miejsce dla innych kwiatków. Jest jak mały, zielony odkrywca!

Proste doświadczenie: sprawdźmy to!

Aby dziecko lepiej zrozumiało to zjawisko, warto przeprowadzić mały eksperyment. Przygotuj dwa kubeczki z wodą o tej samej temperaturze (niech będzie letnia). Do jednego dodaj kilka kropel olejku miętowego lub wrzuć sporo pogniecionych liści mięty.

1. Poproś dziecko, aby najpierw spróbowało wody bez mięty.
2. Następnie niech spróbuje wody z miętą (lub potrzyma w buzi miętowego cukierka).
3. Na koniec niech znów napije się wody z pierwszego kubeczka.

Zdziwienie na twarzy malucha, gdy poczuje, że ta sama woda nagle stała się „lodowata”, będzie najlepszym dowodem na to, jak magicznym i sprytnym ziołem jest mięta. To świetny sposób, by pokazać, że nauka kryje się nawet w zwykłej filiżance herbaty!