Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

O co chodzi w zdaniu: „Nakazuje się nakazu zakazania zakazu zakazywania zakazu zakazywania zakazu pampersów”?

logiczne zagadki językowe analiza podwójnego przeczenia łamańce językowe ćwiczenia
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 19 godzin temu

Odpowiedź:

Zdania tego typu to prawdziwe wyzwanie dla mózgu, przypominające językowy labirynt lub skomplikowane równanie matematyczne. Choć na pierwszy rzut oka brzmi jak czysty bełkot, w rzeczywistości jest to logiczna zagadka oparta na wielokrotnym zaprzeczeniu. Aby zrozumieć, o co w nim chodzi, musimy rozbić je na czynniki pierwsze i zastosować zasadę, którą znamy jeszcze ze szkoły: dwa minusy dają plus.

Jak ugryźć logiczną układankę?

Kluczem do zrozumienia tego zdania jest policzenie, ile razy występuje w nim słowo oznaczające negację lub zakaz. W języku polskim (podobnie jak w logice) zakazanie zakazu oznacza przyzwolenie. Jeśli ktoś zabroni nam „nie jeść słodyczy”, to w praktyce każe nam je jeść.

W analizowanym zdaniu mamy następującą strukturę:

  1. Zakaz pampersów – nie wolno ich używać (stan: zakaz).
  2. Zakazywanie zakazu – nie wolno zabraniać używania pampersów (stan: wolno używać).
  3. Zakaz zakazywania zakazu – zabrania się pozwalania na pampersy (stan: zakaz).
  4. Zakazywanie zakazu zakazywania zakazu – (stan: wolno używać).
  5. Zakaz zakazywania zakazu zakazywania zakazu – (stan: zakaz).
  6. Zakazanie (tego wszystkiego powyżej) – (stan: wolno używać).

Na samym początku mamy jeszcze „Nakazuje się nakazu...”, co jest jedynie wzmocnieniem formy polecenia i nie zmienia logicznego zwrotu akcji (nakazanie czegoś, co jest dozwolone, nadal pozostawia to dozwolonym).

Matematyczne podejście do gramatyki

Jeśli potraktujemy każde słowo „zakaz”, „zakazywanie” lub „zakazanie” jako wartość ujemną (-1), a „nakaz” jako wartość dodatnią (+1), możemy to zapisać jako działanie:

$$1 \cdot 1 \cdot (-1) \cdot (-1) \cdot (-1) \cdot (-1) \cdot (-1) \cdot (-1) = ?$$

Liczba słów oznaczających zakaz (negację) w tym zdaniu wynosi dokładnie 6:

  1. zakazania
  2. zakazu
  3. zakazywania
  4. zakazu
  5. zakazywania
  6. zakazu

Ponieważ liczba negacji jest parzysta (6), ostateczny wynik jest dodatni. Oznacza to, że w końcowym rozrachunku pampersy są dozwolone.

Dlaczego takie zdania nas bawią i męczą?

Ludzki mózg nie jest ewolucyjnie przystosowany do przetwarzania więcej niż dwóch lub trzech poziomów negacji naraz. Kiedy słyszymy „nieprawda, że nie nie lubię”, większość z nas musi się na chwilę zatrzymać, by przetworzyć informację. Przy sześciu poziomach, tak jak w przypadku pampersów, nasza pamięć operacyjna po prostu „wywala błąd”.

Takie konstrukcje są często wykorzystywane jako:

  • Łamańce językowe – do ćwiczenia dykcji i koncentracji.
  • Parodie języka urzędowego – prawnicy i urzędnicy bywają oskarżani o tworzenie tak zawiłych przepisów, że stają się one niezrozumiałe dla przeciętnego obywatela.
  • Zabawy logiczne – by sprawdzić, kto najszybciej „odkoduje” przekaz.

Ciekawostka o podwójnym przeczeniu

Warto wiedzieć, że nie w każdym języku logika działa tak samo. W standardowej polszczyźnie i matematyce dwa przeczenia się znoszą (np. „nie jest niefajnie” oznacza, że jest fajnie). Jednak w wielu dialektach języka angielskiego (tzw. double negative) lub w potocznej polszczyźnie, podwójne przeczenie służy jedynie wzmocnieniu odmowy. Gdy mówimy „Nigdy nikomu nic nie pożyczyłem”, używamy aż czterech negacji, a mimo to nikt nie ma wątpliwości, że po prostu nic nie pożyczyliśmy. W przypadku zdania o pampersach mamy jednak do czynienia z konstrukcją logiczną, gdzie każde kolejne słowo „nadpisuje” poprzednie.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii prawo: