Fotografia od zawsze polegała na chwytaniu chwili, ale sposób, w jaki to robimy, ewoluuje w zawrotnym tempie. Jeszcze kilka dekad temu szczytem techniki było kolorowe zdjęcie wywołane z kliszy, a dziś rozmawiamy o obrazach, które mają głębię, można je oglądać z dwóch stron lub wręcz „wejść” w ich środek. Świat zdjęć dwustronnych i technologii 3D to fascynujące połączenie optyki, matematyki i nowoczesnego oprogramowania, które zmienia nasze postrzeganie cyfrowych wspomnień.

Zdjęcia dwustronne – więcej niż jedna perspektywa

Pojęcie „zdjęcia dwustronnego” może być rozumiane na dwa sposoby: fizyczny oraz cyfrowy. W świecie tradycyjnym są to najczęściej odbitki na specjalnym papierze, które pozwalają na druk po obu stronach – idealne do fotoksiążek czy personalizowanych kart pocztowych. Jednak to w świecie technologii mobilnych termin ten nabrał nowego znaczenia dzięki funkcji Dual Capture (znanej też jako „Bothie”).

Współczesne smartfony pozwalają na jednoczesne robienie zdjęć lub nagrywanie filmów przednim i tylnym aparatem. Dzięki temu na jednym pliku widzimy nie tylko to, co dzieje się przed nami, ale także naszą reakcję. To rozwiązanie stało się hitem wśród vlogerów i podróżników, ponieważ pozwala opowiedzieć pełniejszą historię bez konieczności montowania dwóch oddzielnych ujęć. Niektóre aplikacje pozwalają na zapisanie takiego obrazu w formie interaktywnej, gdzie „odwracamy” zdjęcie, by zobaczyć drugą stronę.

Magia trzeciego wymiaru, czyli jak działają zdjęcia 3D

Zdjęcia 3D to nic innego jak oszukiwanie naszego mózgu. Widzimy przestrzennie, ponieważ nasze oczy są oddalone od siebie o kilka centymetrów i każde z nich rejestruje obraz pod nieco innym kątem. Aparaty i oprogramowanie do 3D naśladują ten proces, wykorzystując zjawisko stereoskopii.

Obecnie zdjęcia 3D w smartfonach rzadko wymagają dwóch obiektywów rozstawionych jak ludzkie oczy. Zamiast tego urządzenia wykorzystują:

• Mapowanie głębi: Dzięki sensorom takim jak LiDAR (w iPhone'ach) lub ToF (Time of Flight), aparat mierzy odległość każdego punktu od obiektywu.
• Sztuczną inteligencję: Algorytmy potrafią oddzielić pierwszy plan od tła, a następnie „dorysować” brakujące fragmenty, co pozwala na uzyskanie efektu paralaksy (gdy poruszasz telefonem, tło przesuwa się wolniej niż obiekt na przodzie).

Ciekawostka: Fotografia soczewkowa

Pamiętasz plastikowe linijki lub kalendarzyki z dzieciństwa, na których obrazek zmieniał się w zależności od kąta patrzenia? To fotografia soczewkowa (lentikularna). Choć wydaje się reliktem przeszłości, technologia ta wciąż jest używana w druku artystycznym, pozwalając uzyskać efekt 3D bez użycia okularów.

Aparaty, które widzą więcej

Jeśli chcesz wejść w świat profesjonalnej fotografii trójwymiarowej, standardowy smartfon może nie wystarczyć. Na rynku istnieją dedykowane urządzenia, które projektowano z myślą o głębi:

1. Aparaty stereoskopowe: Posiadają dwa obiektywy umieszczone obok siebie. Klasycznym przykładem z ery cyfrowej był Fujifilm FinePix Real 3D W3, który pozwalał nawet na podgląd 3D na ekranie aparatu bez okularów.
2. Kamery 360 stopni: Choć technicznie to coś innego niż 3D, kamery takie jak Insta360 czy GoPro Max pozwalają na rejestrację całej sfery wokół nas. Po nałożeniu gogli VR, zyskujemy pełną imersję, która jest naturalnym rozwinięciem idei zdjęć trójwymiarowych.
3. Aparaty z matrycą światła (Light Field): Technologia spopularyzowana przez firmę Lytro. Pozwala ona na ustawienie ostrości już po zrobieniu zdjęcia. Rejestruje nie tylko natężenie światła, ale i kierunek, w którym padają promienie, co tworzy niesamowicie szczegółowe dane o głębi.

Jak samodzielnie zrobić zdjęcie 3D?

Nie potrzebujesz drogiego sprzętu, by zacząć przygodę z trzecim wymiarem. Wiele mediów społecznościowych, jak Facebook, posiada wbudowane narzędzia, które przekształcają zwykłe zdjęcia portretowe w obrazy 3D. Wykorzystują one dane o głębi zapisane w pliku (tzw. depth map).

Jeśli chcesz uzyskać bardziej profesjonalny efekt, możesz skorzystać z techniki „wigglegram”. Polega ona na zrobieniu kilku zdjęć obiektu z lekko przesuniętej perspektywy, a następnie złożeniu ich w animowanego GIF-a. Szybkie przełączanie się między tymi klatkami tworzy złudzenie głębi i przestrzenności, które przyciąga wzrok znacznie bardziej niż statyczna fotografia.

Przyszłość obrazowania

Wszystko wskazuje na to, że fotografia zmierza w stronę holografii i jeszcze większej integracji z rozszerzoną rzeczywistością (AR). Już teraz możemy „zawiesić” cyfrowe zdjęcie w przestrzeni naszego pokoju za pomocą telefonu. Zdjęcia dwustronne i 3D to tylko wstęp do czasów, w których wspomnienia nie będą płaskimi obrazami na ekranie, ale przestrzennymi obiektami, które będziemy mogli obejść dookoła.