Jeśli szukasz odpowiedzi na pytanie, kim są legendarne „Wesołe kumoszki z Windsoru”, to musisz przenieść się do świata Williama Szekspira. To jedna z jego najpopularniejszych komedii, a tytułowe bohaterki to postacie, które od wieków bawią widzów na całym świecie swoją inteligencją, sprytem i bezlitosnym poczuciem humoru. W rzeczywistości mowa o dwóch mieszkankach Windsoru – pani Ford i pani Page – które udowadniają, że z kobietami nie warto zadzierać, zwłaszcza gdy w grę wchodzi ich honor i domowy spokój.

Kim są główne bohaterki?

Tytułowe „kumoszki” to Alicja Ford (Mistress Ford) oraz Małgorzata Page (Mistress Page). Są to zamożne, stateczne mężatki należące do rodzącej się wówczas klasy średniej. W przeciwieństwie do wielu innych bohaterek Szekspira, które często są księżniczkami lub szlachciankami uwikłanymi w tragiczne romanse, pani Ford i pani Page to twardo stąpające po ziemi kobiety.

Są bliskimi przyjaciółkami, które łączy nie tylko sąsiedztwo, ale przede wszystkim błyskotliwość. Kiedy na ich drodze staje podstarzały, otyły i wiecznie spłukany rycerz – sir John Falstaff – kobiety ani przez chwilę nie dają się nabrać na jego tanie umizgi. Zamiast stać się ofiarami jego intrygi, same przejmują inicjatywę i zamieniają życie szlachcica w pasmo komicznych nieszczęść.

Intryga, czyli jak Falstaff wpadł we własne sidła

Cała historia zaczyna się od dość bezczelnego planu sir Johna Falstaffa. Rycerz, cierpiąc na chroniczny brak gotówki, wpada na genialny (w jego mniemaniu) pomysł: postanawia rozkochać w sobie obie panie jednocześnie, aby uzyskać dostęp do majątków ich mężów. Wysyła do nich dwa identyczne listy miłosne, zmieniając jedynie nazwisko adresatki.

Błąd Falstaffa polegał na tym, że nie docenił kobiecej solidarności. Pani Ford i pani Page natychmiast porównują korespondencję i odkrywają oszustwo. Zamiast jednak po prostu go zignorować, postanawiają dać mu nauczkę, której nigdy nie zapomni. To właśnie ich wspólne knucie i kolejne pułapki zastawiane na Falstaffa stanowią oś fabularną sztuki.

Najsłynniejsze żarty kumoszek:

• Kosz z brudną bielizną: Falstaff, uciekając przed rzekomo zazdrosnym mężem pani Ford, zostaje namówiony do ukrycia się w koszu z brudnym praniem, a następnie wyrzucony prosto do zimnej Tamizy.
• Przebranie za grubą babę z Brentford: Podczas kolejnej schadzki rycerz musi uciekać w kobiecym przebraniu, co kończy się dla niego solidnym laniem od pana Forda, który nie znosi wspomnianej „baby”.
• Finał w lesie Windsor: Ostateczne upokorzenie Falstaffa następuje w nocy pod dębem Herne’a, gdzie zostaje on wystraszony przez dzieci i dorosłych przebranych za elfy i duszki.

Dlaczego ta sztuka jest tak ważna?

„Wesołe kumoszki z Windsoru” wyróżniają się na tle twórczości Szekspira z kilku powodów. Przede wszystkim jest to jedyna komedia tego autora, której akcja toczy się w całości w Anglii i dotyczy ówczesnego życia codziennego klasy średniej. Większość jego dzieł osadzona była w egzotycznych Włoszech, starożytnej Grecji czy mitycznych krainach.

Sztuka ta jest również hołdem dla kobiecej niezależności. Pani Ford i pani Page nie potrzebują ratunku; same radzą sobie z natrętem, a przy okazji dają lekcję zaufania swoim mężom (szczególnie chorobliwie zazdrosnemu panu Fordowi).

Ciekawostka: Życzenie samej królowej

Istnieje bardzo popularna legenda (choć trudna do jednoznacznego zweryfikowania przez historyków), według której Szekspir napisał tę sztukę na specjalne zamówienie królowej Elżbiety I. Monarchini miała być tak zachwycona postacią Falstaffa w kronikach historycznych (np. w „Henryku IV”), że zapragnęła zobaczyć go w roli zakochanego mężczyzny.

Szekspir miał podobno napisać cały utwór w zaledwie dwa tygodnie. Jeśli to prawda, tempo pracy mistrza było imponujące, zwłaszcza biorąc pod uwagę, jak precyzyjnie skonstruowana jest ta komedia pomyłek.

Wpływ na kulturę

Postacie kumoszek i Falstaffa zainspirowały wielu późniejszych artystów. Najsłynniejszym przykładem jest opera Giuseppe Verdiego zatytułowana po prostu „Falstaff”, która do dziś jest wystawiana na największych scenach operowych świata. Temat ten podejmował również Otto Nicolai w swojej operze o tym samym tytule co sztuka Szekspira.

„Wesołe kumoszki z Windsoru” to zatem nie tylko postacie literackie, ale symbol kobiecego sprytu, przyjaźni i umiejętności wyjścia z każdej opresji z podniesioną głową (i szerokim uśmiechem).