Jakie masz pytanie?

lub

Której nazwy używa się w żargonie do określenia puli adresów 0.0.0.0/8 protokołu IPv4: „adresy marsjańskie” czy „pakiety marsjańskie”?

bezpieczeństwo sieci komputerowych pakiety marsjańskie wyjaśnienie pula adresów IP
avatar

Gość (83.4.*.*)



Odpowiedź:

W świecie sieci komputerowych terminologia potrafi być równie fascynująca, co skomplikowana. Jeśli zastanawiasz się, czy pula adresów 0.0.0.0/8 to „adresy marsjańskie”, czy może „pakiety marsjańskie”, odpowiedź brzmi: obie te nazwy funkcjonują w żargonie, ale odnoszą się do nieco innych aspektów tego samego zjawiska.

Najczęściej jednak, gdy administratorzy sieci widzą nieprawidłowy ruch w logach systemowych, używają określenia pakiety marsjańskie (ang. martian packets). To właśnie ten termin stał się kultowy dzięki systemom operacyjnym, takim jak Linux, które wprost komunikują o wykryciu „marsjan”.

Skąd wzięły się pakiety marsjańskie?

Nazwa brzmi jak wyjęta z filmu science-fiction, ale jej geneza jest bardzo przyziemna (choć techniczna). W żargonie sieciowym „marsjanin” to pakiet IP, który pojawia się na interfejsie sieciowym, ale jego adres źródłowy lub docelowy jest zarezerwowany do specjalnych celów i nie powinien być trasowany w publicznym internecie.

Mówiąc prościej: router lub serwer dostaje pakiet i myśli sobie: „Zaraz, ten adres nie ma prawa istnieć w tej części sieci! To tak, jakby ten list przyszedł z Marsa”. Stąd właśnie wzięła się ta barwna nazwa.

Czym dokładnie jest pula 0.0.0.0/8?

Blok adresów 0.0.0.0/8 (czyli zakres od 0.0.0.0 do 0.255.255.255) jest zarezerwowany przez IANA (Internet Assigned Numbers Authority). Zgodnie z dokumentacją RFC 1122, adresy te są określane jako „This host on this network” (ten host w tej sieci).

W praktyce oznacza to, że:

  • Adresy te nie mogą być używane jako publiczne adresy IP.
  • Nie powinny pojawiać się w nagłówkach pakietów przesyłanych między różnymi sieciami.
  • Jeśli Twój router zobaczy pakiet z adresem źródłowym np. 0.1.2.3 przychodzący z internetu, natychmiast uzna go za „marsjański” i go odrzuci.

Adresy marsjańskie a pakiety marsjańskie – subtelna różnica

Choć w rozmowach przy kawie w dziale IT te terminy są używane zamiennie, warto znać różnicę:

  1. Adresy marsjańskie (Martian addresses): To po prostu lista (pula) adresów IP, które nie powinny być trasowane. Oprócz 0.0.0.0/8 należą do nich m.in. adresy pętli zwrotnej (127.0.0.0/8), adresy prywatne (jeśli pojawią się w sieci publicznej) czy adresy klasy E (zarezerwowane do przyszłych zastosowań).
  2. Pakiety marsjańskie (Martian packets): To konkretne „przesyłki” danych, które niosą w sobie te zakazane adresy. To właśnie o nich czytasz w logach systemowych, gdy włączysz opcję log_martians w jądrze Linuxa.

Ciekawostka: Bogony, czyli kuzyni Marsjan

Warto wiedzieć, że w żargonie sieciowym istnieje jeszcze jedno podobne pojęcie: Bogony (ang. bogon space). Bogony to adresy IP, które nie zostały jeszcze oficjalnie przydzielone żadnej instytucji przez IANA lub regionalne rejestry (RIR). Pakiety marsjańskie są podzbiorem bogonów – każdy „marsjanin” jest bogonem, ale nie każdy bogon musi być „marsjaninem” (niektóre bogony to po prostu wolne, jeszcze nieużywane adresy, a nie te ściśle zarezerwowane).

Dlaczego pakiety marsjańskie są ważne dla bezpieczeństwa?

Pojawienie się pakietów marsjańskich w Twojej sieci zazwyczaj oznacza jedną z trzech rzeczy:

  • Błędna konfiguracja: Ktoś w Twojej sieci lokalnej źle ustawił adres IP lub maskę.
  • Atak typu Spoofing: Haker próbuje podszyć się pod inny adres IP, aby ominąć zabezpieczenia (np. firewall, który ufa określonym pulom adresów).
  • Wyciek routingu: Błąd u dostawcy internetu, który przepuścił ruch, który powinien zostać odfiltrowany na brzegu sieci.

Monitorowanie „marsjan” to jeden z podstawowych kroków przy utwardzaniu (hardeningu) systemów serwerowych. Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twój system Linux je rejestruje, możesz zajrzeć do pliku /proc/sys/net/ipv4/conf/all/log_martians. Ustawienie tam wartości 1 sprawi, że każdy „gość z kosmosu” zostanie odnotowany w Twoim dzienniku systemowym.

Podziel się z innymi: