Gość (31.61.*.*)
„Mi Mou Thimonis Matia Mou” (w oryginale: Μη μου θυμώνεις μάτια μου) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i poruszających utworów w historii greckiej muzyki. Autorem słów i muzyki jest Stavros Kouyioumtzis, a piosenka zyskała światową sławę przede wszystkim dzięki wykonaniu George’a Dalarasa. To klasyczny przykład gatunku laïkó, który opowiada o rozstaniu, tęsknocie i nadziei na powrót.
Poniżej znajduje się tłumaczenie tekstu na język angielski, które oddaje melancholijny i poetycki charakter oryginału:
Don't be angry with me, my eyes
Don't be angry with me, my eyes,
that I am leaving for foreign lands.
I will become a bird and come back to you,
to the place where I left you.
Open the window,
the sweet basil of yours,
and with a smile,
say goodnight to me.
Don't be angry with me, my eyes,
now that I'm leaving you.
Come and see me off for a bit,
and then let me go.
Open the window,
the sweet basil of yours,
and with a smile,
say goodnight to me.
W tekście piosenki często pojawia się zwrot „Matia Mou”. Choć dosłowne tłumaczenie na angielski to „my eyes” (moje oczy), w języku greckim jest to bardzo popularny i czuły zwrot do ukochanej osoby. Można go porównać do polskiego „kochanie”, „skarbie” czy „moje oczy”, które widzą tylko tę drugą osobę. Grecy często używają części ciała (jak serce czy oczy) jako metafor miłości i bliskości.
Piosenka jest pożegnaniem osoby wyruszającej w daleką podróż, prawdopodobnie za chlebem do obcego kraju (motyw emigracji był bardzo silny w powojennej Grecji). Podmiot liryczny prosi swoją ukochaną, aby nie żywiła do niego urazy za to, że musi wyjechać. Obiecuje powrót „jako ptak”, co jest klasycznym motywem w greckiej poezji ludowej, symbolizującym wolność i pokonywanie ogromnych dystansów dzięki sile uczucia.
Ciekawym elementem jest wspomnienie o bazylii (sweet basil). W Grecji doniczki z bazylią tradycyjnie zdobią okna i podwórka, a ich zapach kojarzy się z domowym ciepłem i spokojem. Prośba o otwarcie okna przy bazylii to obrazowa prośba o ostatnie, czułe spojrzenie przed długą rozłąką.
Zrozumienie tekstu „Mi Mou Thimonis” pozwala spojrzeć na ten utwór nie tylko jak na ładną melodię, ale jako na głęboki zapis ludzkich losów i trudnych pożegnań, które są uniwersalne pod każdą szerokością geograficzną.