Wiele osób, zastanawiając się nad tym, który język dominuje na świecie, intuicyjnie wskazuje na hiszpański lub angielski. Choć intuicja ta nie jest całkowicie błędna, rzeczywiste statystyki dotyczące języków ojczystych (tzw. native speakers) mogą Cię zaskoczyć. Odpowiedź na pytanie postawione w tytule brzmi: nie, to nie jest prawda. Choć hiszpański faktycznie znajduje się w ścisłej czołówce, język francuski – mimo swojej ogromnej roli dyplomatycznej i kulturowej – pod względem liczby rodzimych użytkowników plasuje się znacznie dalej.

Kto zajmuje pierwsze miejsce na podium?

Jeśli weźmiemy pod uwagę wyłącznie osoby, dla których dany język jest mową ojczystą (czyli nauczyli się go jako pierwszego w domu), niekwestionowanym liderem od lat pozostaje język chiński mandaryński. Szacuje się, że posługuje się nim jako pierwszym językiem około 920–940 milionów ludzi.

Wynika to oczywiście z ogromnej populacji Chin. Mandaryński jest językiem urzędowym i głównym narzędziem komunikacji w tym kraju, co daje mu gigantyczną przewagę liczebną nad jakimkolwiek innym językiem na świecie.

Hiszpański – potęga na drugim miejscu

W Twoim pytaniu pojawił się język hiszpański i tutaj masz rację – jest on niezwykle wysoko. W rankingach dotyczących języka ojczystego hiszpański zajmuje drugie miejsce na świecie. Liczba native speakerów hiszpańskiego wynosi obecnie około 485–500 milionów osób.

Język ten dominuje nie tylko w Hiszpanii, ale przede wszystkim w Ameryce Łacińskiej i Środkowej (z wyjątkiem Brazylii). Co ciekawe, Stany Zjednoczone są obecnie drugim krajem na świecie (po Meksyku) z największą liczbą osób mówiących po hiszpańsku, co pokazuje, jak dynamicznie ten język się rozwija i rozprzestrzenia.

Gdzie podział się język francuski?

Tutaj pojawia się największe zaskoczenie. Choć język francuski jest niezwykle popularny jako język obcy i jest językiem urzędowym w wielu krajach (szczególnie w Afryce), to jako język ojczysty zajmuje on miejsce poza pierwszą dziesiątką – zazwyczaj w okolicach 15. lub 18. pozycji.

Liczba osób, dla których francuski jest pierwszym językiem, wynosi około 80 milionów. Dlaczego więc często słyszymy o jego potędze? Ponieważ francuski ma ogromną liczbę użytkowników niebędących native speakerami. Jeśli zsumujemy osoby mówiące po francusku jako w pierwszym, drugim i trzecim języku, liczba ta wzrasta do około 300 milionów.

Ranking najpopularniejszych języków ojczystych (szacunkowe dane):

1. Chiński mandaryński: ok. 930 mln
2. Hiszpański: ok. 485 mln
3. Angielski: ok. 380 mln
4. Hindi: ok. 345 mln
5. Bengalski: ok. 235 mln
6. Portugalski: ok. 230 mln

Język ojczysty a całkowita liczba użytkowników

Warto rozróżnić dwie kategorie, które często się mylą: liczbę native speakerów oraz całkowitą liczbę użytkowników (native speakerzy + osoby, które nauczyły się języka jako obcego).

Gdybyśmy spojrzeli na całkowitą liczbę osób posługujących się danym językiem, ranking wyglądałby zupełnie inaczej:

• Miejsce 1: Angielski (ponad 1,5 miliarda użytkowników).
• Miejsce 2: Chiński mandaryński (ok. 1,1 miliarda).
• Miejsce 3: Hindi.
• Miejsce 4: Hiszpański.
• Miejsce 5: Francuski.

W tym zestawieniu francuski faktycznie ląduje w pierwszej piątce, co wynika z faktu, że jest on językiem edukacji i administracji w wielu krajach afrykańskich (np. w Demokratycznej Republice Konga, Wybrzeżu Kości Słoniowej czy Senegalu).

Ciekawostka: Język, który "ucieka" statystykom

Czy wiesz, że język angielski jest unikalny w skali globalnej, ponieważ ma znacznie więcej użytkowników, którzy nauczyli się go jako języka obcego, niż tych, dla których jest on ojczysty? Na jednego native speakera angielskiego przypada około trzech osób, które nauczyły się go w szkole lub na kursach. To właśnie ta dysproporcja sprawia, że angielski jest współczesną "lingua franca", czyli językiem uniwersalnym w nauce, biznesie i turystyce.

Podsumowując, najwięcej osób jako językiem ojczystym posługuje się chińskim mandaryńskim, hiszpański jest drugi, a angielski trzeci. Francuski, choć niezwykle ważny na arenie międzynarodowej, pod względem liczby "rodowitych" użytkowników pozostaje daleko w tyle za liderami.