Pita to jeden z najbardziej rozpoznawalnych rodzajów pieczywa na świecie, który od wieków stanowi fundament kuchni Bliskiego Wschodu i basenu Morza Śródziemnego. Ten okrągły, pszenny placek charakteryzuje się niezwykłą lekkością oraz unikalną strukturą – podczas pieczenia w wysokiej temperaturze pęcznieje, tworząc w środku naturalną kieszonkę. To właśnie ta przestrzeń sprawia, że pita jest idealnym „opakowaniem” dla falafeli, gyrosa, hummusu czy świeżych warzyw. Choć dziś kojarzymy ją głównie z szybkim street foodem, jej historia i tradycyjny sposób przygotowania kryją w sobie magię prostoty.

Skąd pochodzi chlebek pita?

Korzenie pity sięgają tysięcy lat wstecz i są nierozerwalnie związane z terenami starożytnej Mezopotamii oraz Egiptu. To właśnie tam, na żyznych terenach Bliskiego Wschodu, ludzie po raz pierwszy zaczęli wypiekać płaskie chleby z mąki i wody. Nazwa „pita” pochodzi najprawdopodobniej z języka greckiego, gdzie oznacza po prostu „placek” lub „ciasto”, ale podobne określenia znajdziemy w wielu kulturach – od bałkańskiego „pide” po arabskie „khubz”.

Warto wiedzieć, że tradycyjna pita nie zawsze miała kieszonkę. Wersja z „dziurką” w środku stała się popularna dzięki technice pieczenia w bardzo wysokiej temperaturze, która powoduje gwałtowne parowanie wody zawartej w cieście. Para rozszerza ciasto od środka, tworząc charakterystyczny balon. Po wyjęciu z pieca placek opada, ale warstwy pozostają rozdzielone, gotowe do wypełnienia ulubionymi dodatkami.

Klasyczny przepis na domową pitę

Przygotowanie pity w domu jest zaskakująco proste i daje ogromną satysfakcję. Kluczem do sukcesu jest dobrze wyrobione ciasto oraz bardzo mocno nagrzany piekarnik (lub patelnia).

Składniki:

• 500 g mąki pszennej (najlepiej typu 550 lub chlebowej),
• 320 ml letniej wody,
• 7 g drożdży suszonych (lub 20 g świeżych),
• 1 łyżeczka soli,
• 1 łyżeczka cukru,
• 2 łyżki oliwy z oliwek.

Przygotowanie krok po kroku:

1. Przygotowanie rozczynu: W miseczce wymieszaj letnią wodę z cukrem i drożdżami. Odstaw na około 10 minut, aż drożdże zaczną pracować i na powierzchni pojawi się pianka.
2. Wyrabianie ciasta: Do dużej miski wsyp mąkę i sól. Dodaj rozczyn oraz oliwę. Wyrabiaj ciasto ręcznie lub mikserem z hakiem przez około 8-10 minut, aż stanie się elastyczne, gładkie i przestanie kleić się do rąk.
3. Wyrastanie: Uformuj z ciasta kulę, włóż ją do naoliwionej miski, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około 1-1,5 godziny, aż podwoi swoją objętość.
4. Formowanie placków: Wyrośnięte ciasto krótko zagnieć i podziel na 8-10 równych części. Z każdej uformuj kulkę, a następnie rozwałkuj ją na okrągły placek o grubości około 3-5 mm. Pamiętaj, aby placki nie były zbyt cienkie, bo mogą się nie napompować.
5. Pieczenie: Nagrzej piekarnik do maksymalnej temperatury (zazwyczaj 230-250°C) wraz z blachą w środku. Kładź placki na gorącą blachę i piecz przez około 3-5 minut. Pita powinna mocno napuchnąć i tylko delikatnie się zrumienić. Po wyjęciu przykryj chlebki czystą ściereczką, aby zmiękły.

Trzy składniki, które wzbogacą Twój przepis

Choć klasyczna pita jest pyszna w swojej prostocie, możesz ją łatwo podkręcić, dodając do ciasta składniki, które zmienią jej aromat, teksturę i wygląd. Oto trzy propozycje, które warto wypróbować:

1. Czarnuszka (Nigella sativa)

Dodanie nasion czarnuszki bezpośrednio do ciasta lub posypanie nimi placków przed pieczeniem to absolutny „game changer”. Czarnuszka nadaje pieczywu korzenny, lekko pieprzny aromat, który idealnie komponuje się z daniami kuchni arabskiej. Dodatkowo te małe czarne ziarenka wyglądają niezwykle efektownie na jasnym cieście.

2. Miód zamiast cukru

Zastąpienie białego cukru naturalnym miodem sprawia, że drożdże pracują jeszcze aktywniej, a gotowe chlebki zyskują głębszy, złocisty kolor. Miód wprowadza też delikatną, niemal niewyczuwalną nutę słodyczy, która genialnie kontrastuje ze słonymi wypełnieniami, takimi jak ser feta czy marynowane mięso.

3. Jogurt grecki

Jeśli zależy Ci na tym, aby Twoja pita była wyjątkowo miękka i puszysta nawet następnego dnia, dodaj do ciasta 2-3 łyżki gęstego jogurtu greckiego (zmniejszając odpowiednio ilość wody). Jogurt sprawia, że ciasto jest bardziej elastyczne, a po upieczeniu chlebki mają delikatnie maślany posmak i dłuższą świeżość.

Ciekawostki o picie, o których mogłeś nie wiedzieć

Pita to nie tylko jedzenie, to element kultury. W wielu krajach Bliskiego Wschodu nie używa się sztućców – to właśnie kawałki pity służą jako „łyżki” do nabierania hummusu, mutabalu czy innych past. Co ciekawe, w Izraelu pita jest traktowana niemal jak narodowy skarb, a najlepsze piekarnie prześcigają się w tworzeniu idealnie miękkich „kieszonek”, które nie pękają pod ciężarem bogatego nadzienia.

Jeśli zdarzy Ci się upiec zbyt dużo chlebków, nie wyrzucaj ich! Czerstwa pita to idealna baza do sałatki Fattoush (gdzie kawałki pieczywa smaży się na chrupko) lub domowych chipsów z pit – wystarczy pokroić ją w trójkąty, skropić oliwą z przyprawami i podpiec w piekarniku na złoty kolor. To świetna, zdrowsza alternatywa dla sklepowych przekąsek.