Sytuacja na Bliskim Wschodzie w maju 2026 roku jest bezpośrednim wynikiem powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu i jego bezkompromisowej strategii „pokoju poprzez siłę”. Analizując obecny krajobraz geopolityczny, widać wyraźną różnicę między okresem 2021–2024, kiedy administracja USA stawiała na dyplomację i zarządzanie kryzysowe, a obecną fazą, w której Waszyngton stał się aktywnym, a często agresywnym graczem. Rok 2026 przyniósł eskalację, która dla jednych jest koniecznym „oczyszczeniem”, a dla innych prostą drogą do regionalnego chaosu.

Bezpośrednia konfrontacja z Iranem: Operacja Epic Fury

Największym czynnikiem destabilizującym w 2026 roku jest otwarty konflikt zbrojny między USA a Iranem. O ile w latach poprzednich (2021–2024) starano się unikać bezpośredniego starcia, stawiając na sankcje i próby powrotu do porozumienia nuklearnego (JCPOA), o tyle administracja Trumpa w drugiej kadencji postawiła na rozwiązania siłowe.

Kluczowym momentem była „Operacja Epic Fury” z lutego 2026 roku. Po serii nieudanych negocjacji w Islamabadzie i narastających protestach wewnątrz Iranu, Trump autoryzował zmasowane ataki na irańską infrastrukturę nuklearną i rządową. Śmierć najwyższego przywódcy Alego Chameneiego w wyniku tych uderzeń stworzyła w Teheranie próżnię władzy, która doprowadziła do wojny domowej i destabilizacji całego „Szyickiego Półksiężyca”. W porównaniu do lat „wpływu dyplomatycznego”, obecna sytuacja charakteryzuje się brakiem przewidywalności – Iran odpowiedział blokadą cieśniny Ormuz, co wywołało globalny kryzys energetyczny i żywnościowy.

Syria i niespodziewany zwrot w sojuszach

Wpływ Trumpa na stabilność regionu objawił się również w Syrii, gdzie w maju 2025 roku doszło do historycznego zwrotu. Trump zdecydował o zniesieniu sankcji wobec Syrii i nawiązaniu relacji z rządem tymczasowym pod wodzą Ahmeda al-Sharaa. Było to odejście od wieloletniej polityki izolacji Damaszku prowadzonej przez poprzednie administracje.

Choć ruch ten miał na celu wypchnięcie wpływów rosyjskich i irańskich z Syrii poprzez przyciągnięcie inwestycji z krajów Zatoki Perskiej (m.in. 7 miliardów dolarów z Kataru), w 2026 roku widać skutki uboczne. Nagłe wycofanie amerykańskiego nacisku doprowadziło do odrodzenia się napięć religijnych i etnicznych wewnątrz kraju. Stabilizacja, która wydawała się bliska dzięki kapitałowi z Emiratów i Arabii Saudyjskiej, jest obecnie zagrożona przez walki frakcyjne, co kontrastuje z relatywnym, choć kruchym „zamrożeniem” konfliktu w latach 2021–2024.

Gaza: Od wizji „Riwiery” do kruchego rozejmu

Polityka Trumpa wobec konfliktu w Strefie Gazy w 2026 roku jest mieszanką radykalnych propozycji i twardej dyplomacji transakcyjnej. Na początku swojej drugiej kadencji Trump wywołał kontrowersje, sugerując przesiedlenie Palestyńczyków i przekształcenie Gazy w luksusowy kurort („Riwiera Bliskiego Wschodu”). Jednak pod naciskiem partnerów arabskich, we wrześniu 2025 roku przedstawił 21-punktowy plan pokojowy, który doprowadził do zawieszenia broni.

W porównaniu do lat, w których USA starały się balansować między wsparciem dla Izraela a pomocą humanitarną dla Palestyńczyków, obecne podejście jest skrajnie jednostronne. Trump niemal całkowicie poparł rząd Benjamina Netanjahu, co z jednej strony dało Izraelowi wolną rękę w działaniach militarnych, a z drugiej – doprowadziło do całkowitej marginalizacji Autonomii Palestyńskiej. Destabilizacja w tym obszarze wynika z poczucia beznadziei wśród ludności palestyńskiej, co w maju 2026 roku objawia się nowymi falami radykalizacji, mimo oficjalnego rozejmu.

Porównanie: Trump vs. lata bez jego wpływu

Główną różnicą między rokiem 2026 a okresem bez bezpośredniego wpływu Trumpa (np. 2021–2024) jest poziom ryzyka akceptowanego przez Waszyngton.

• Przewidywalność: W latach 2021–2024 polityka USA była reaktywna i oparta na sojuszach wielostronnych. W 2026 roku jest ona proaktywna, jednostronna i oparta na osobistych relacjach prezydenta z liderami takimi jak Mohammed bin Salman czy Benjamin Netanjahu.
• Próg kinetyczny: Poprzednia administracja unikała bezpośrednich ataków na terytorium Iranu. Trump w 2025 i 2026 roku wielokrotnie przekraczał tę „czerwoną linię”, co doprowadziło do największej mobilizacji sił USA w regionie od czasu inwazji na Irak w 2003 roku.
• Gospodarka: Blokada cieśniny Ormuz i wojna morska w 2026 roku to bezpośrednie konsekwencje strategii „maksymalnego nacisku 2.0”. W latach wcześniejszych handel ropą był relatywnie stabilny, mimo napięć.

Ciekawostka: Board of Peace

W styczniu 2026 roku Donald Trump powołał tzw. „Board of Peace” (Radę Pokoju) – nową strukturę międzynarodową mającą zastąpić tradycyjne formaty kwartetu bliskowschodniego. Rada ta skupia się wyłącznie na aspektach ekonomicznych i inwestycyjnych, wychodząc z założenia, że stabilność można „kupić” poprzez wielomiliardowe kontrakty technologiczne i zbrojeniowe. To podejście „biznesowe” jest znakiem rozpoznawczym jego polityki w 2026 roku.

Podsumowując, wpływ Donalda Trumpa w 2026 roku przyniósł Bliskiemu Wschodowi dynamiczne zmiany, które zniszczyły stary porządek. Choć udało się doprowadzić do osłabienia Iranu i zawarcia nowych umów gospodarczych, cena w postaci otwartej wojny, blokad morskich i wewnętrznego chaosu w Syrii sprawia, że region jest obecnie najbardziej niestabilny od dekad.