Świadczenie wspierające to stosunkowo nowa forma pomocy finansowej, która została wprowadzona w Polsce, aby realnie wesprzeć osoby z niepełnosprawnościami w ich codziennym funkcjonowaniu. Jeśli zastanawiasz się, gdzie i jak złożyć wniosek, musisz wiedzieć, że cały proces składa się z dwóch kluczowych etapów. Nie jest to zwykła formalność „w jednym okienku”, dlatego warto poznać szczegóły, aby uniknąć niepotrzebnego stresu i biegania po urzędach.

Krok pierwszy: Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON)

Zanim w ogóle pomyślisz o przelewie z ZUS-u, musisz uzyskać tzw. decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. To najważniejszy dokument, bez którego wniosek o pieniądze zostanie odrzucony.

Wniosek o wydanie tej decyzji składa się do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Możesz to zrobić na dwa sposoby:

• Tradycyjnie (papierowo): Składając formularz osobiście w siedzibie WZON lub wysyłając go pocztą. Często można go również zostawić w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności (PZON), który przekaże dokumenty dalej do województwa.
• Elektronicznie: Za pośrednictwem portalu Emp@tia (empatia.mpips.gov.pl). Jest to wygodna opcja dla osób, które posiadają Profil Zaufany lub podpis kwalifikowany.

Podczas wizyty komisji (lub w siedzibie zespołu) zostanie ocenione, ile punktów wsparcia Ci przysługuje (w skali od 70 do 100 punktów). To właśnie ta liczba punktów określi, kiedy będziesz mógł ubiegać się o wypłatę świadczenia.

Krok drugi: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)

Dopiero gdy otrzymasz ostateczną decyzję z WZON i zostanie Ci przypisana konkretna liczba punktów, możesz przejść do drugiego etapu, czyli złożenia wniosku o wypłatę pieniędzy. Tutaj sprawa jest jasna: wniosek o świadczenie wspierające składa się wyłącznie do ZUS.

Ważną informacją jest to, że w przypadku ZUS-u nie ma możliwości złożenia wniosku w formie papierowej. System jest w pełni cyfrowy. Wniosek (oznaczony symbolem SWN) możesz wysłać przez:

1. Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).
2. Portal Emp@tia.
3. Bankowość elektroniczną (jeśli Twój bank oferuje taką usługę, podobnie jak przy 800+).

ZUS sprawdzi, czy masz już decyzję z WZON (systemy są ze sobą połączone) i na tej podstawie wyliczy kwotę świadczenia oraz wyda decyzję o wypłacie.

Harmonogram wprowadzania świadczenia – kiedy złożyć wniosek?

Warto pamiętać, że nie każdy może otrzymać pieniądze od razu. Wszystko zależy od liczby punktów ustalonych przez WZON:

• Od 2024 roku: Świadczenie jest dostępne dla osób, które uzyskały od 87 do 100 punktów.
• Od 2025 roku: O świadczenie będą mogły ubiegać się osoby z punktacją od 78 do 86 punktów.
• Od 2026 roku: Świadczenie obejmie osoby, które otrzymały od 70 do 77 punktów.

Ciekawostka: Istnieje wyjątek od powyższego harmonogramu. Jeśli osoba z niepełnosprawnością ma co najmniej 70 punktów, a jej opiekunowi przysługiwało (po 31 grudnia 2023 r.) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, to taka osoba może ubiegać się o świadczenie wspierające już od 2024 roku.

Ile można otrzymać?

Wysokość świadczenia wspierającego nie jest stałą kwotą dla każdego. Jest ona powiązana z wysokością renty socjalnej i zależy od liczby punktów wsparcia. Może wynosić od 40% do nawet 220% renty socjalnej. Co istotne, świadczenie to jest wypłacane niezależnie od dochodów (brak kryterium dochodowego) i można je łączyć z innymi świadczeniami, np. z rentą czy aktywnością zawodową osoby z niepełnosprawnością.

Podsumowanie formalności w pigułce:

1. Pobierz formularz wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia ze strony WZON lub gov.pl.
2. Złóż go w WZON (papierowo lub przez Emp@tię).
3. Poczekaj na decyzję z punktacją.
4. Złóż wniosek SWN do ZUS przez PUE ZUS (wyłącznie elektronicznie).

Pamiętaj, że jeśli masz trudności z obsługą komputera, możesz udać się do najbliższej placówki ZUS, gdzie pracownicy w punktach obsługi klientów pomogą Ci założyć profil na PUE i wysłać wniosek elektronicznie.