Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

Co możesz powiedzieć o największych motywatorach i demotywatorach działań człowieka?

najsilniejsze bodźce działania czynniki wpływające na zaangażowanie co hamuje ludzkie dążenia
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 20 godzin temu

Odpowiedź:

Motywacja to paliwo, które napędza każde ludzkie działanie – od wstania rano z łóżka po realizację największych życiowych celów. W psychologii definiuje się ją jako stan gotowości do podjęcia określonego działania, który uruchamia energię i ukierunkowuje nasze zachowanie na osiągnięcie celu. Zrozumienie, co nas pcha do przodu, a co skutecznie stopuje, jest kluczem do budowania satysfakcjonującego życia i efektywnego środowiska pracy.

Dwa oblicza motywacji: wewnętrzna i zewnętrzna

Podstawowy podział, który rewolucjonizuje myślenie o działaniu, to rozróżnienie na motywację wewnętrzną i zewnętrzną.

Motywacja wewnętrzna (intrynsyczna) – siła napędowa

To najsilniejszy i najbardziej trwały motywator. Polega na wykonywaniu czynności dla samej przyjemności, jaką ona sprawia, bez oczekiwania nagrody z zewnątrz.

Największe motywatory wewnętrzne to:

  • Poczucie celu i sensu: Robienie czegoś, co ma głębokie znaczenie dla nas samych lub dla innych.
  • Rozwój i mistrzostwo: Chęć zdobywania nowych umiejętności, doskonalenia się i wykorzystywania swojego potencjału.
  • Autonomia: Poczucie kontroli nad własnym życiem i pracą, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji.
  • Pasja i zainteresowania: Działanie wynikające z naturalnej ciekawości i radości z wykonywania zadania.

Motywacja wewnętrzna jest kluczowa dla długoterminowego zaangażowania i samorealizacji.

Motywacja zewnętrzna (ekstrynsyczna) – bodziec do startu

Polega na działaniu w celu uzyskania nagrody (np. pieniądze, pochwała, awans) lub uniknięcia kary. Jest ulotna, ale niezbędna – często pomaga nam zacząć, gdy wewnętrzna chęć jeszcze się nie obudziła.

Przykłady motywatorów zewnętrznych:

  • Wynagrodzenie i premie.
  • Uznanie, pochwały publiczne.
  • Awans i tytuły.
  • Benefity pracownicze (np. opieka zdrowotna, karta sportowa).

Teorie, które wyjaśniają, co nas pcha do działania

Psychologia dostarcza ram, które pomagają zrozumieć, jak te motywatory działają.

Hierarchia potrzeb Maslowa

Abraham Maslow uszeregował ludzkie potrzeby w słynnej piramidzie, twierdząc, że zaspokojenie potrzeb niższego rzędu jest warunkiem koniecznym do aktywizacji potrzeb wyższego rzędu.

  1. Potrzeby fizjologiczne (podstawa): Jedzenie, sen, schronienie – warunki niezbędne do przetrwania.
  2. Potrzeba bezpieczeństwa: Stabilność finansowa, pewność zatrudnienia, zdrowie.
  3. Potrzeba przynależności i miłości: Relacje, akceptacja społeczna, dobre stosunki w pracy.
  4. Potrzeba szacunku (uznania): Status, prestiż, poczucie własnej wartości, docenienie.
  5. Potrzeba samorealizacji (szczyt): Urzeczywistnianie swojego potencjału, rozwój, wykorzystanie talentów.

Teoria dwuczynnikowa Herzberga: oddzielenie motywatorów od demotywatorów

Frederick Herzberg dokonał genialnego rozróżnienia, które idealnie tłumaczy, dlaczego sama podwyżka nie wystarczy, by kogoś zmotywować. Podzielił czynniki wpływające na satysfakcję w pracy na dwie grupy:

  1. Motywatory (czynniki satysfakcji): Związane z treścią pracy. Ich obecność prowadzi do zadowolenia i wzrostu motywacji. Są to:
    • Osiągnięcia.
    • Uznanie.
    • Odpowiedzialność.
    • Rozwój i awans.
  2. Czynniki higieniczne (demotywatory): Związane z kontekstem pracy. Ich brak wywołuje niezadowolenie i demotywację, ale ich poprawa jedynie niweluje niezadowolenie, a nie zwiększa motywacji.

Największe demotywatory działań człowieka

Demotywatory to często po prostu brak zaspokojenia czynników higienicznych Herzberga lub siły, które wyczerpują naszą energię wewnętrzną.

1. Brak czynników higienicznych (frustracja)

To wszystko, co sprawia, że czujemy się źle, ale co jest traktowane jako "oczywiste":

  • Niskie lub niesprawiedliwe wynagrodzenie: Pieniądze nie motywują do większego wysiłku, ale ich brak jest potężnym demotywatorem.
  • Złe warunki pracy: Nieodpowiednie narzędzia, nieergonomiczne miejsce, zła atmosfera.
  • Zła polityka firmy/zarządzanie: Brak jasnych procedur, mikrozarządzanie, niekompetentni przełożeni.
  • Złe relacje interpersonalne: Konflikty w zespole, brak wsparcia.

2. Wyczerpanie i brak sensu

To czynniki, które podcinają skrzydła motywacji wewnętrznej:

  • Wypalenie zawodowe i stres: Długotrwały, przewlekły stres i brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym prowadzą do wyczerpania.
  • Brak celu i znaczenia: Wykonywanie zadań, w których nie widzimy większego sensu ani wpływu.
  • Brak uznania: Ciężka praca, która pozostaje niezauważona lub niedoceniona.
  • Brak autonomii: Konieczność ścisłego trzymania się procedur, brak możliwości wpływu na własne zadania.

Ciekawostka: Tradycyjne systemy motywacyjne oparte wyłącznie na jednorazowych nagrodach finansowych lub konkursach często zawodzą, ponieważ nie dotykają prawdziwych, wewnętrznych motywatorów, a jedynie na chwilę poprawiają czynniki higieniczne. Prawdziwa motywacja rodzi się z poczucia, że to, co robimy, jest ważne, że się w tym rozwijamy i mamy na to realny wpływ.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii psychologia: