Uczucie ciągłego parcia na stolec, medycznie nazywane tenesmem, to jeden z najbardziej uciążliwych objawów, z jakimi zmagają się osoby cierpiące na chorobę hemoroidalną. Choć hemoroidy kojarzą się głównie z bólem, pieczeniem czy krwawieniem, to właśnie to specyficzne wrażenie „niepełnego wypróżnienia” potrafi najskuteczniej obniżyć komfort życia. Zrozumienie, dlaczego tak się dzieje, jest kluczem do znalezienia ulgi i odpowiedniego podejścia do leczenia.

Dlaczego hemoroidy „oszukują” nasz organizm?

Aby zrozumieć związek między hemoroidami a parciem, musimy przyjrzeć się anatomii odbytu. Hemoroidy, czyli guzki krwawnicze, to naturalne struktury naczyniowe, które każdy z nas posiada. Problem pojawia się, gdy ulegają one nadmiernemu powiększeniu, rozciągnięciu lub przemieszczeniu.

Wewnątrz odbytnicy znajdują się receptory czuciowe odpowiedzialne za informowanie mózgu o tym, że jelito jest pełne i czas udać się do toalety. W normalnych warunkach reagują one na obecność mas kałowych. Jednak gdy guzki krwawnicze (szczególnie te wewnętrzne) są mocno powiększone lub objęte stanem zapalnym, zaczynają uciskać ściany odbytnicy od środka. Dla organizmu ten ucisk jest sygnałem identycznym z obecnością stolca. W efekcie mózg otrzymuje informację: „coś tam jest, trzeba to wydalić”, mimo że jelito może być puste.

Mechanizm błędnego koła

Uczucie ciągłego parcia często prowadzi do tzw. błędnego koła. Pacjent, czując potrzebę wypróżnienia, spędza w toalecie dużo czasu, intensywnie prąc. To z kolei powoduje jeszcze większy napływ krwi do guzków krwawniczych, ich dalsze powiększanie się, a czasem nawet wypadanie na zewnątrz. Im silniej przemy, tym bardziej drażnimy hemoroidy, co potęguje uczucie parcia.

Warto wiedzieć, że przewlekłe parcie zwiększa ciśnienie wewnątrzbrzuszne, co jest głównym czynnikiem ryzyka pogłębiania się choroby hemoroidalnej. Dlatego lekarze często powtarzają: toaleta to nie czytelnia – spędzanie tam zbyt dużej ilości czasu z telefonem czy książką drastycznie pogarsza sprawę.

Ciekawostka: Hemoroidy to nie tylko problem „siedzącego trybu życia”

Choć często mówi się, że hemoroidy to choroba kierowców i pracowników biurowych, ogromny wpływ na ich stan ma nasza dieta i... sposób, w jaki oddychamy podczas wysiłku. Nieprawidłowe dźwiganie ciężarów na siłowni bez odpowiedniej techniki oddechowej (tzw. manewr Valsalvy) może generować tak duże ciśnienie, że guzki krwawnicze błyskawicznie dają o sobie znać.

Czy to na pewno tylko hemoroidy?

Choć powiększone guzki krwawnicze są najczęstszą przyczyną uczucia ciągłego parcia, nie można zapominać, że objaw ten może towarzyszyć także innym schorzeniom. Jeśli uczuciu parcia towarzyszą inne niepokojące sygnały, warto zachować czujność. Do stanów, które mogą dawać podobne objawy, należą:

• Zespół jelita drażliwego (IBS): Zaburzenia motoryki jelit często objawiają się nagłym parciem.
• Stany zapalne jelit: Choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
• Polipy lub zmiany nowotworowe: Masa w obrębie odbytnicy (podobnie jak hemoroidy) może mechanicznie drażnić receptory.
• Szczelina odbytu: Choć tu dominuje ból, skurcz zwieracza może być mylony z potrzebą wypróżnienia.

Moja baza wiedzy sugeruje, że kluczowym czynnikiem różnicującym jest obecność tzw. objawów alarmowych, takich jak nagła utrata masy ciała, anemia czy zmiana rytmu wypróżnień trwająca dłużej niż kilka tygodni. W takich przypadkach konsultacja lekarska i kolonoskopia są niezbędne.

Jak złagodzić uczucie parcia?

Jeśli mamy pewność, że za dyskomfort odpowiadają hemoroidy, istnieje kilka sprawdzonych sposobów na wyciszenie tych objawów:

1. Dieta bogatobłonnikowa: To absolutna podstawa. Błonnik sprawia, że stolec jest miękki i łatwiej przechodzi przez odbyt, co minimalizuje podrażnienia guzków.
2. Odpowiednie nawodnienie: Błonnik bez wody działa jak „korek”. Pij minimum 2 litry wody dziennie.
3. Unikanie długiego siedzenia w toalecie: Staraj się załatwiać potrzeby sprawnie. Jeśli nic się nie dzieje w ciągu 3-5 minut, wyjdź z toalety.
4. Aktywność fizyczna: Ruch poprawia perystaltykę jelit i krążenie, co zapobiega zastojom krwi w miednicy mniejszej.
5. Leki miejscowe: Czopki i maści o działaniu przeciwzapalnym i obkurczającym mogą przynieść szybką ulgę, zmniejszając obrzęk guzków, a tym samym redukując fałszywe sygnały parcia.

Pamiętaj, że uczucie ciągłego parcia nie jest czymś, do czego należy się przyzwyczaić. Współczesna proktologia oferuje wiele małoinwazyjnych metod leczenia (np. gumkowanie metodą Barrona czy laseroterapia), które pozwalają pozbyć się problemu u źródła, zamiast tylko łagodzić jego skutki.