Gość (83.4.*.*)
Panzerkampfwagen VIII Maus to maszyna, która do dziś rozpala wyobraźnię miłośników techniki wojskowej. Ten ważący 188 ton kolos był szczytowym osiągnięciem (lub, jak twierdzą niektórzy, szczytem absurdu) niemieckiej myśli inżynieryjnej okresu II wojny światowej. Aby wprawić w ruch tak gigantyczną masę, inżynierowie musieli zmierzyć się z ogromnymi wyzwaniami dotyczącymi jednostek napędowych i przeniesienia napędu. Różnice między prototypami V1 i V2 w zakresie momentu obrotowego wynikały przede wszystkim z zastosowania zupełnie innych silników spalinowych, które zasilały układ elektryczny.
Pierwszy prototyp, znany jako Typ 205/1 lub po prostu V1, został wyposażony w silnik Daimler-Benz MB 509. Była to jednostka benzynowa, wywodząca się bezpośrednio z silnika lotniczego DB 603, który napędzał m.in. myśliwce Messerschmitt Me 410.
Silnik MB 509 generował moc około 1080 KM (800 kW) przy 2300 obr./min. Choć moc była imponująca, charakterystyka momentu obrotowego silnika benzynowego o rodowodzie lotniczym nie była idealna dla pojazdu o masie blisko 190 ton. Silniki lotnicze są projektowane do pracy przy wysokich obrotach, podczas gdy czołg superciężki potrzebuje ogromnej siły "u dołu", aby w ogóle ruszyć z miejsca. Moment obrotowy tej jednostki oscylował w granicach 2800–3000 Nm, co w połączeniu z generatorem elektrycznym Siemens-Schuckert musiało wystarczyć do napędzenia dwóch silników elektrycznych umieszczonych z tyłu kadłuba.
Drugi prototyp, Typ 205/2 (V2), otrzymał jednostkę znacznie lepiej dopasowaną do charakteru tej maszyny – silnik wysokoprężny Daimler-Benz MB 517. Był to 12-cylindrowy, turbodoładowany diesel, który stanowił rozwinięcie konstrukcji stosowanych w kutrach torpedowych (Schnellboot).
Zastosowanie diesla w V2 drastycznie zmieniło parametry trakcyjne. Silnik MB 517 generował moc około 1200 KM (895 kW) przy 2500 obr./min. Co jednak kluczowe, silniki wysokoprężne z natury generują znacznie wyższy moment obrotowy niż ich benzynowe odpowiedniki o podobnej mocy. Szacuje się, że moment obrotowy MB 517 był o około 20-30% wyższy niż w MB 509, co pozwalało na sprawniejsze zasilanie generatorów prądu. Dzięki turbodoładowaniu silnik ten lepiej radził sobie z dostarczaniem energii w trudnych warunkach terenowych, gdzie zapotrzebowanie na moment obrotowy przekazywany na koła napędowe było ekstremalne.
Warto zrozumieć, że w przypadku Mausa moment obrotowy silnika spalinowego nie trafiał bezpośrednio na gąsienice. Maus wykorzystywał napęd spalinowo-elektryczny (układ hybrydowy). Silnik spalinowy napędzał generator, który wytwarzał prąd dla dwóch silników elektrycznych.
To właśnie silniki elektryczne Siemens-Schuckert były odpowiedzialne za ostateczny moment obrotowy trafiający na przekładnie boczne i koła napędowe. Silnik elektryczny ma tę unikalną cechę, że oferuje maksymalny moment obrotowy już od 0 obr./min. To właśnie dzięki temu rozwiązaniu Maus był w stanie w ogóle ruszyć z miejsca bez niszczenia skrzyni biegów (której w klasycznym sensie nie posiadał).
Różnica między V1 a V2 polegała zatem na "wydajności źródła". Prototyp V2, dzięki silnikowi diesla, dysponował większą rezerwą energii i wyższą sprawnością przy generowaniu prądu, co przekładało się na stabilniejszą pracę silników elektrycznych pod dużym obciążeniem.
Choć V2 miał lepszy moment obrotowy i mocniejszy silnik, oba prototypy borykały się z gigantycznym problemem odprowadzania ciepła. Silnik MB 517 w ciasnym przedziale silnikowym Mausa generował tyle energii cieplnej, że podczas testów w Kummersdorfie wielokrotnie dochodziło do przegrzania. Inżynierowie musieli zaprojektować specjalne tunele powietrzne i gigantyczne wentylatory, które same w sobie pobierały znaczną część mocy generowanej przez silnik.
Jeśli spojrzymy na suche dane, różnice prezentowały się następująco:
W praktyce oznaczało to, że V2 był jednostką bardziej dojrzałą technicznie i lepiej przygotowaną do poruszania się w terenie, choć masa czołgu i tak sprawiała, że jego mobilność pozostawała czysto teoretyczna. Prędkość maksymalna obu prototypów wynosiła zaledwie około 13–20 km/h, a zużycie paliwa w terenie było tak ogromne, że zasięg operacyjny był liczony w zaledwie kilkunastu kilometrach.