Gość (83.4.*.*)
Panzerkampfwagen VIII Maus to maszyna, która do dziś budzi podziw i niedowierzanie swoją skalą. Ważący niemal 188 ton kolos był prawdziwym wyzwaniem inżynieryjnym, a jednym z jego największych problemów było „wykarmienie” tej bestii. Jeśli zastanawialiście się kiedyś, ile paliwa potrzebował ten stalowy potwór, by przejechać choćby krótki dystans, przygotujcie się na liczby, które przyprawiają o zawrót głowy. Różnice między dwoma prototypami, V1 i V2, wynikają przede wszystkim z zastosowania zupełnie innych jednostek napędowych.
Pierwszy prototyp, znany jako Maus V1, został wyposażony w zmodyfikowany silnik lotniczy Daimler-Benz MB 509. Była to jednostka benzynowa o mocy około 1080 KM. Choć silnik ten był potężny, jego sprawność w tak ciężkim pojeździe pozostawiała wiele do życzenia.
W przypadku V1 zużycie paliwa na 100 kilometrów prezentowało się następująco:
Oznacza to, że na każdy kilometr jazdy po asfalcie Maus V1 spalał 14 litrów benzyny. Dla porównania, nowoczesny samochód osobowy spala tyle na 100-200 kilometrów.
Drugi prototyp, Maus V2, otrzymał nowocześniejszą jednostkę – silnik wysokoprężny (Diesla) Daimler-Benz MB 517 o mocy 1200 KM. Zmiana rodzaju paliwa i konstrukcji silnika miała na celu nie tylko zwiększenie mocy, ale przede wszystkim poprawę zasięgu i efektywności paliwowej, co w warunkach wojennych miało kluczowe znaczenie.
Zużycie paliwa w prototypie V2 było zauważalnie niższe:
Choć nadal są to wartości astronomiczne, widać wyraźną poprawę względem wersji benzynowej. Diesel okazał się znacznie bardziej ekonomiczny, zwłaszcza podczas forsownej jazdy w terenie, gdzie różnica wyniosła aż 1200 litrów na każde 100 kilometrów.
Aby lepiej zobrazować te różnice, przyjrzyjmy się prostemu wyliczeniu oszczędności, jakie dawał silnik Diesla w prototypie V2 względem benzynowego V1 na dystansie 100 km:
Warto zauważyć, że sprawność silnika Diesla w V2 pozwoliła na redukcję zużycia paliwa w terenie o ponad 30%. Było to kluczowe, biorąc pod uwagę, że Maus dysponował wewnętrznymi zbiornikami o pojemności 1600 litrów oraz dodatkowym, zewnętrznym zbiornikiem o pojemności 1000 litrów.
Różnica w zużyciu paliwa wynikała z charakterystyki pracy silników. Silniki Diesla (jak MB 517) charakteryzują się wyższą sprawnością termodynamiczną niż silniki benzynowe (jak MB 509). Oznacza to, że potrafią one wycisnąć więcej energii z tej samej objętości paliwa. Dodatkowo, silnik wysokoprężny generuje wyższy moment obrotowy przy niższych obrotach, co w przypadku pojazdu o masie blisko 190 ton było zbawienne podczas ruszania z miejsca i pokonywania przeszkód.
Wyobraźcie sobie logistykę potrzebną do zatankowania Mausa do pełna. Przy całkowitej pojemności 2600 litrów (zbiorniki wewnętrzne + zewnętrzny), napełnienie baku wymagało kilkunastu standardowych beczek paliwa. Przy zasięgu terenowym prototypu V1 wynoszącym zaledwie około 68 kilometrów na pełnym zapasie, czołg ten musiałby mieć za sobą nieustanny sznur cystern.
Podsumowując, różnice w zużyciu paliwa między prototypami były znaczące. Prototyp V2 z silnikiem Diesla spalał o około 21% mniej paliwa na drodze i o około 31% mniej w terenie niż benzynowy prototyp V1. Mimo tych usprawnień, Maus i tak pozostał jednym z najbardziej paliwożernych pojazdów w historii broni pancernej.