To postawione pytanie jest doskonałym punktem wyjścia do dyskusji o tym, jak język i historyczne klasyfikacje rasowe często rozmijają się z rzeczywistością biologiczną i paletą barw ludzkiej skóry. Skoro osoby określane jako „czarne” mają skórę w odcieniach brązu, to logiczne jest, że i termin „biały” jest jedynie skrótem myślowym i historycznym konstruktem, a nie precyzyjnym opisem koloru.

Rzeczywisty kolor skóry osób określanych jako „białe”

Skóra osób, które w kontekście społecznym i historycznym nazywane są „białymi” (antropologicznie zaliczanymi do rasy kaukaskiej lub europoidalnej), w rzeczywistości ma bardzo szeroką gamę odcieni, które można określić jako różowobiałe, matowobiałe, kremowe, beżowe, a nawet jasnobrązowe lub oliwkowe.

Kluczem do zrozumienia tego koloru jest minimalna zawartość pigmentu.

Dlaczego skóra nie jest czysto biała?

Kolor ludzkiej skóry jest determinowany przez trzy główne czynniki, które mieszają się, tworząc unikalny odcień:

1. Melanina (Eumelanina i Feomelanina): To najważniejszy pigment, który odpowiada za brązowy i czarny kolor skóry oraz chroni ją przed promieniowaniem UV. U osób o jasnej karnacji zawartość melaniny jest bardzo niska, co jest adaptacją do życia w regionach o małym nasłonecznieniu (umiarkowany klimat), gdzie ważna jest efektywna synteza witaminy D.
2. Hemoglobina: Ponieważ jasna skóra ma niską zawartość melaniny, jest bardziej przezroczysta. Przez naskórek prześwituje kolor krwi w naczyniach włosowatych. Utleniona hemoglobina ma barwę czerwoną, co nadaje skórze jasnej karnacji charakterystyczny różowawy lub czerwonawy odcień. To dlatego blada skóra może łatwo się rumienić.
3. Karotenoidy: Te żółte i pomarańczowe pigmenty, pochodzące z diety, również wpływają na odcień skóry, choć w mniejszym stopniu. Mogą nadawać jej lekko żółtawy lub płowy ton.

W rezultacie, zamiast czystej bieli, mamy do czynienia z delikatnym połączeniem tych kolorów: jasny beż, kość słoniowa, róż, a w przypadku osób, które łatwiej się opalają lub mają śródziemnomorskie korzenie – odcienie oliwkowe lub jasnobrązowe.

Klasyfikacja dermatologiczna: skala Fitzpatricka

W dermatologii i kosmetologii do opisu jasnej skóry często używa się skali fototypów Fitzpatricka, która klasyfikuje skórę na podstawie jej koloru i reakcji na słońce.

Osoby określane jako „białe” najczęściej mieszczą się w fototypach I, II i III, które opisują różnorodne odcienie:

Nawet w ramach tej samej grupy etnicznej istnieje ogromna różnorodność, od niemal przezroczystej skóry celtyckiej (fototyp I) po ciemniejsze, oliwkowe odcienie śródziemnomorskie (fototyp III/IV).

Kontekst historyczny i społeczny

Terminy „biały” i „czarny” są przede wszystkim konstruktami społecznymi i historycznymi, a nie naukowymi kategoriami koloru. Zostały one wprowadzone w XVIII i XIX wieku w ramach wczesnych, dziś już przestarzałych, klasyfikacji antropologicznych, takich jak podział dokonany przez Georges’a Cuviera w 1812 roku.

Używanie skrajnych kolorów (biały, czarny) miało na celu stworzenie wyraźnych, choć fałszywych, binarnych podziałów w celu kategoryzacji ludzi. Współczesna nauka, zwłaszcza genetyka, odchodzi od tych sztywnych klasyfikacji, uznając, że różnice w kolorze skóry są wynikiem adaptacji do środowiska i rozkładają się w sposób ciągły (klina geograficznego), a nie skokowy.

Podsumowując, skóra osób określanych jako „białe” nie jest biała w sensie czystej bieli, ale jest to spektrum jasnych odcieni, od różowawego beżu do oliwkowego brązu, wynikające z niskiej zawartości melaniny i widoczności naczyń krwionośnych.