Wielu historyków i pasjonatów dziejów XX wieku zadaje sobie to samo pytanie: jak to możliwe, że człowiek, który stał się symbolem niemieckiego nacjonalizmu, w rzeczywistości urodził się w Austrii? Choć Adolf Hitler przyszedł na świat w Braunau am Inn, małym miasteczku przy granicy z Bawarią, jego serce od najmłodszych lat biło dla Niemiec. Wybór ten nie był dziełem przypadku, lecz wynikiem głębokiej niechęci do własnej ojczyzny i fascynacji ideą wielkiego narodu niemieckiego.

Nienawiść do wielokulturowości Austro-Węgier

Kluczem do zrozumienia postawy Hitlera jest sytuacja polityczna ówczesnych Austro-Węgier. W przeciwieństwie do Cesarstwa Niemieckiego, które było postrzegane jako nowoczesne i jednolite państwo narodowe, monarchia Habsburgów była prawdziwym „tyglem narodów”. Zamieszkiwali ją Niemcy, Węgrzy, Czesi, Polacy, Słowacy, Serbowie, Chorwaci i wiele innych grup etnicznych.

Dla młodego Hitlera, który już w czasach szkolnych w Linzu nasiąkł ideami pangermanizmu, ta różnorodność była nie do zniesienia. Uważał on Austro-Węgry za państwo słabe, „zanieczyszczone” przez inne rasy i skazane na upadek. Marzył o tym, by austriaccy Niemcy odłączyli się od Habsburgów i przyłączyli do potężnych Niemiec. To właśnie w Wiedniu, gdzie spędził kilka lat jako niespełniony artysta, jego poglądy uległy radykalizacji. Widok wieloetnicznego tłumu na ulicach stolicy budził w nim odrazę, którą później przekuł w swoją ideologię.

Ucieczka przed wojskiem i przeprowadzka do Monachium

W 1913 roku Hitler podjął przełomową decyzję – opuścił Wiedeń i wyjechał do Monachium. Oficjalnym powodem była chęć studiowania sztuki, ale historycy wskazują na jeszcze jeden, bardzo prozaiczny motyw: unikanie służby wojskowej w armii austro-węgierskiej. Hitler nie chciał walczyć za państwo, którym gardził. Co ciekawe, nie uciekał przed wojną jako taką, ale przed walką w szeregach armii, którą uważał za „zhańbioną” obecnością żołnierzy innych narodowości.

Kiedy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa, Hitler nie wahał się ani chwili. Zamiast zgłosić się do austriackiego punktu poborowego, złożył petycję do króla Bawarii o pozwolenie na służbę w armii niemieckiej. To właśnie na frontach I wojny światowej ostatecznie ukształtowała się jego tożsamość – nie czuł się już Austriakiem, lecz niemieckim żołnierzem, dla którego Niemcy stały się jedyną prawdziwą ojczyzną.

Ciekawostka: Bezpaństwowiec u progu władzy

Czy wiedzieliście, że Hitler przez siedem lat był bezpaństwowcem? W 1925 roku zrzekł się obywatelstwa austriackiego, aby uniknąć ewentualnej ekstradycji, ale obywatelstwo niemieckie uzyskał dopiero w 1932 roku. Stało się to tuż przed wyborami prezydenckimi, dzięki fortelowi politycznemu – mianowano go urzędnikiem państwowym w Brunszwiku, co automatycznie nadawało obywatelstwo.

Niemcy jako narzędzie do realizacji wizji

Wybór Niemiec był dla Hitlera również decyzją pragmatyczną. Austria po I wojnie światowej stała się małym, słabym krajem, pozbawionym dawnej potęgi i terytoriów. Niemcy, mimo klęski i upokorzenia traktatem wersalskim, wciąż posiadały ogromny potencjał przemysłowy, ludzki i militarny.

Hitler zrozumiał, że tylko stojąc na czele Niemiec, będzie w stanie zrealizować swoje plany o panowaniu nad Europą i stworzeniu „tysiącletniej Rzeszy”. Austria była dla niego jedynie „odpryskiem” wielkiego narodu, który należało z powrotem wcielić do macierzy – co zresztą uczynił w 1938 roku podczas tzw. Anschlussu.

Psychologiczne podłoże wyboru

Nie można pominąć aspektu psychologicznego. Hitler odrzucał wszystko, co kojarzyło mu się z jego ojcem, Aloisem, który był lojalnym urzędnikiem państwowym Austro-Węgier. Bunt przeciwko ojcu często przekładał się na bunt przeciwko systemowi, któremu ten służył. Niemcy reprezentowały dla niego siłę, dyscyplinę i nowoczesność, podczas gdy Austria kojarzyła mu się z dekadencją, biurokracją i upadkiem, którego symbolem był w jego oczach Wiedeń.

Podsumowując, Adolf Hitler wybrał Niemcy, ponieważ w jego mniemaniu bycie „Austriakiem” było jedynie błędem historycznym. Uważał się za Niemca, który przez przypadek urodził się po niewłaściwej stronie granicy. Jego nienawiść do wielokulturowości Austro-Węgier oraz fascynacja pruskim militaryzmem sprawiły, że to właśnie w Berlinie, a nie w Wiedniu, postanowił budować swoją zbrodniczą potęgę.