To jedna z najbardziej trwałych i fascynujących legend w historii Stanów Zjednoczonych, która rozpala wyobraźnię do dziś. Odpowiedź jest prosta: to mit, znany jako Legenda Muhlenberga.

Historia o tym, że język niemiecki przegrał z angielskim o jeden głos w Kongresie USA, jest całkowicie nieprawdziwa. Opiera się na zniekształceniu dwóch rzeczywistych wydarzeń, które miały miejsce pod koniec XVIII wieku.

Skąd wziął się ten mit?

Mit ten, zwany Legendą Muhlenberga, krąży od połowy XIX wieku i jest związany z postacią Frederickiem Augustem Conradem Muhlenbergiem (1750–1801), pierwszym Spikerem Izby Reprezentantów USA, który miał niemieckie korzenie.

1. Petycja o tłumaczenie praw (1794)

Prawdziwe wydarzenie, które stało się zarzewiem legendy, miało miejsce w 1794 roku. Grupa niemieckojęzycznych imigrantów z Wirginii złożyła petycję do Izby Reprezentantów z prośbą o tłumaczenie federalnych ustaw na język niemiecki, aby ułatwić nowym osadnikom zapoznawanie się z prawem.

W styczniu 1795 roku odbyło się głosowanie, które dotyczyło odrzucenia wniosku o odroczenie dalszego rozpatrywania tej petycji. Wniosek o odroczenie został odrzucony stosunkiem głosów 42 do 41. Wniosek o tłumaczenie praw został później formalnie odrzucony.

Ważne jest to, że:

• Głosowanie dotyczyło tłumaczenia praw, a nie ustanowienia niemieckiego językiem urzędowym USA.
• Frederick Muhlenberg, choć był Spikerem Izby i miał niemieckie korzenie, nie brał udziału w tym głosowaniu (choć niektórzy historycy spekulują, że mógł oddać głos rozstrzygający, ale nie ma na to dowodów).
• Po głosowaniu miał on rzekomo skomentować, że „im szybciej Niemcy staną się Amerykanami, tym lepiej”.

2. Głosowanie w sprawie Traktatu Jaya (1796)

Drugie, lepiej udokumentowane wydarzenie, które mogło przyczynić się do powstania legendy, to głosowanie w sprawie Traktatu Jaya w 1796 roku. Muhlenberg faktycznie oddał głos rozstrzygający w tej kontrowersyjnej sprawie, co przysporzyło mu problemów politycznych i osobistych (nawet brat szwagra zaatakował go nożem).

Jak powstała legenda?

W wyniku połączenia tych dwóch wydarzeń — głosowania o małej różnicy głosów w sprawie niemieckiej petycji i rozstrzygającego głosu Muhlenberga w innej sprawie — oraz jego reputacji jako „zanglicyzowanego” Niemca, opowieść ewoluowała. Zaczęła być szeroko rozpowszechniana przez niemieckich autorów literatury podróżniczej od lat 40. XIX wieku, a następnie była wykorzystywana w różnych celach, np. w celu podkreślenia wkładu imigrantów niemieckich w historię USA.

Podsumowując: Nigdy nie odbyło się głosowanie w Kongresie Stanów Zjednoczonych, które miałoby ustanowić niemiecki językiem urzędowym USA i przegrać o jeden głos. Co więcej, Stany Zjednoczone nigdy nie ustanowiły języka angielskiego oficjalnym językiem na poziomie federalnym.

Co by się zmieniło, gdyby niemiecki został językiem urzędowym?

Choć cała historia to mit, warto zastanowić się nad hipotetycznymi konsekwencjami takiego wydarzenia. Gdyby niemiecki faktycznie został językiem urzędowym USA, zmiany byłyby głębokie, ale prawdopodobnie nie tak wszechogarniające, jak mogłoby się wydawać.

Zmiany językowe i kulturowe

• Administracja i prawo: Wszystkie dokumenty rządowe, prawne i akty Kongresu musiałyby być sporządzane w języku niemieckim (lub w obu językach). Oznaczałoby to konieczność nauki niemieckiego przez wszystkich urzędników, sędziów i polityków.
• Edukacja: Niemiecki stałby się językiem nauczania w szkołach. To z kolei miałoby ogromny wpływ na programy nauczania, podręczniki i rekrutację nauczycieli.
• Media i biznes: Język niemiecki szybko zdominowałby media, prasę i komunikację biznesową, co przyspieszyłoby jego rozprzestrzenianie się w społeczeństwie.
• Tożsamość narodowa: Ustanowienie niemieckiego językiem urzędowym w tak młodym państwie, w którym tożsamość narodowa dopiero się kształtowała, mogłoby znacząco wpłynąć na poczucie przynależności. Amerykańska kultura, zamiast czerpać głównie z tradycji anglosaskiej, byłaby znacznie silniej zakorzeniona w kulturze niemieckiej.

Zmiany polityczne i społeczne

• Relacje z Wielką Brytanią: Ustanowienie niemieckiego językiem urzędowym, zaraz po uzyskaniu niepodległości od Wielkiej Brytanii, byłoby symbolicznym zerwaniem z przeszłością i mogłoby dodatkowo zaognić stosunki z dawną metropolią.
• Wpływ imigrantów: Decyzja taka wzmocniłaby pozycję licznej już wówczas społeczności niemieckojęzycznej (szczególnie w Pensylwanii, gdzie stanowili około 33% populacji w 1830 roku). Jednocześnie mogłaby prowadzić do marginalizacji innych grup imigrantów, zwłaszcza tych anglojęzycznych.
• Jedność narodowa: Wprowadzenie innego języka urzędowego niż ten, którym posługiwała się większość elit i znacząca część ludności, mogłoby początkowo utrudnić budowanie jedności narodowej i komunikację między stanami.

Paradoks

Warto jednak pamiętać, że nawet gdyby niemiecki został językiem urzędowym, nie oznaczałoby to automatycznego wyparcia angielskiego z codziennego życia. Język urzędowy to język administracji, a niekoniecznie język, którym posługuje się większość obywateli. Jednak w dłuższej perspektywie, biorąc pod uwagę siłę aparatu państwowego i edukacji, niemiecki miałby znacznie większe szanse na stanie się dominującym językiem w USA.