Gość (93.159.*.*)
Rakieta Ch-101 (w kodzie NATO: AS-23A Kodiak) to obecnie jeden z najbardziej zaawansowanych i niebezpiecznych elementów rosyjskiego arsenału dalekiego zasięgu. Jest to strategiczny pocisk manewrujący typu powietrze-ziemia, zaprojektowany przez biuro konstrukcyjne Raduga. Choć prace nad nim rozpoczęły się jeszcze w latach 80. XX wieku, do służby wszedł stosunkowo niedawno, bo około 2012 roku, stając się następcą starszych pocisków z rodziny Ch-55. To broń, która łączy w sobie ogromny zasięg, precyzję uderzenia oraz technologie utrudniające jej wykrycie przez radary.
Kluczową cechą Ch-101 jest jej zasięg operacyjny, który według różnych źródeł wynosi od 2500 do nawet 5500 kilometrów. Oznacza to, że bombowiec może wystrzelić taki pocisk, znajdując się głęboko nad terytorium własnego państwa, a rakieta i tak będzie w stanie dosięgnąć celu niemal w dowolnym miejscu w Europie czy Ameryce Północnej.
Pocisk porusza się z prędkością poddźwiękową (około 700–900 km/h), ale nadrabia to profilem lotu. Może lecieć na bardzo niskim pułapie – zaledwie 30 do 70 metrów nad ziemią – co sprawia, że jest trudny do zauważenia przez systemy obrony przeciwlotniczej, ponieważ „chowa się” za krzywizną terenu i przeszkodami naturalnymi.
Ch-101 została zaprojektowana z uwzględnieniem technologii obniżonej wykrywalności (stealth). Jej kadłub ma spłaszczony przekrój poprzeczny i specyficznie ukształtowany nos, co ma na celu rozproszenie fal radarowych. Choć nie jest całkowicie niewidzialna, jej skuteczna powierzchnia odbicia jest znacznie mniejsza niż w przypadku starszych konstrukcji.
Jeśli chodzi o celność, rakieta korzysta z zaawansowanego systemu naprowadzania:
Warto wiedzieć, że Ch-101 występuje w dwóch głównych wariantach. Oznaczenie Ch-101 odnosi się do wersji z głowicą konwencjonalną, która waży około 400–450 kg i zawiera silny ładunek wybuchowy. Istnieje jednak również wersja oznaczona jako Ch-102 – jest to wariant strategiczny, wyposażony w głowicę nuklearną o mocy szacowanej na 250 kiloton do 1 megatony. Pod względem konstrukcyjnym obie rakiety są niemal identyczne, co sprawia, że systemy obronne przeciwnika do ostatniej chwili mogą nie wiedzieć, z jakim rodzajem zagrożenia mają do czynienia.
Ch-101 to broń typowo lotnicza, przenoszona przez rosyjskie lotnictwo strategiczne. Głównymi platformami są:
W ostatnich latach, szczególnie w trakcie konfliktu na Ukrainie, zaobserwowano, że Rosjanie zaczęli modyfikować te pociski. Jedną z ciekawszych i groźniejszych innowacji jest wyposażenie Ch-101 w systemy aktywnej obrony. Niektóre egzemplarze posiadają wyrzutnie flar (pułapek cieplnych) L-504. Kiedy rakieta wykryje, że została namierzona przez wrogi system przeciwlotniczy, może automatycznie wystrzelić flary, aby zmylić pociski przechwytujące naprowadzane na podczerwień.
Pojawiły się również doniesienia o wersjach z tzw. podwójną głowicą bojową, gdzie kosztem zasięgu (zmniejszenie zbiornika paliwa) zwiększono masę materiału wybuchowego do około 800 kg, co drastycznie zwiększa siłę niszczącą pojedynczego uderzenia.
Ciekawym rozwiązaniem technicznym w Ch-101 jest jej silnik turbowentylatorowy TRDD-50A. Podczas transportu pod skrzydłem lub w luku bombowym silnik jest schowany wewnątrz kadłuba. Dopiero po zrzucie i rozłożeniu skrzydeł, silnik wysuwa się na zewnątrz (w dół), co pozwala na zachowanie aerodynamicznego kształtu rakiety przed jej odpaleniem.