Chantal Mauduit była postacią, obok której nie dało się przejść obojętnie. W świecie wysokogórskim, zdominowanym przez surowość, powagę i często brutalną rywalizację, francuska himalaistka jawiła się jako barwny ptak. Zyskała miano jednej z najwybitniejszych kobiet w historii himalaizmu, ale jej kariera była równie pełna sukcesów, co kontrowersji. Do dziś jej postać budzi emocje, a dyskusje o jej stylu wspinaczki są lekcją o etyce i granicach w górach najwyższych.

Za co podziwiał ją świat?

Chantal Mauduit była przede wszystkim symbolem wolności i radości z przebywania w górach. W przeciwieństwie do wielu kolegów po fachu, którzy traktowali zdobywanie szczytów jak ciężką pracę lub walkę z naturą, ona w górach tańczyła, śpiewała i recytowała poezję.

Wspinaczka bez tlenu
To był jej największy atut i powód do dumy. Chantal konsekwentnie odmawiała używania dodatkowego tlenu z butli. W tamtym czasie (lata 90. XX wieku) było to osiągnięcie zarezerwowane dla absolutnej elity. Zdobyła w ten sposób sześć ośmiotysięczników, w tym ten najtrudniejszy – K2. Jej wejście na „Górę Gór” w 1992 roku, jako czwarta kobieta w historii (i jedyna, która wówczas z niej zeszła o własnych siłach), odbiło się szerokim echem w mediach na całym świecie.

Niezwykła wydolność i styl
Chwalono ją za niesamowitą siłę fizyczną i szybkość. Potrafiła poruszać się w wysokich górach z lekkością, która zadziwiała mężczyzn. Promowała styl alpejski – lekki, szybki i bez zakładania wielkich baz czy angażowania armii tragarzy, co w tamtych latach było wyrazem najwyższego kunsztu wspinaczkowego.

Osobowość i charyzma
Mauduit wnosiła do bazy pod ośmiotysięcznikami życie. Była znana z tego, że potrafiła rozładować napięcie, a jej optymizm był zaraźliwy. Dla wielu młodych kobiet stała się ikoną, udowadniając, że w ekstremalnie męskim świecie można zachować kobiecość i własny, unikalny styl bycia.

Ciemniejsza strona medalu – za co ją krytykowano?

Mimo wielkich sukcesów, nad Chantal Mauduit zawsze wisiał cień krytyki ze strony środowiska wspinaczkowego. Zarzuty nie dotyczyły jej braku umiejętności, ale raczej podejścia do partnerstwa i etyki górskiej.

Zarzut „pasażerki” na poręczówkach
To był najcięższy zarzut, który często formułował m.in. słynny amerykański himalaista Ed Viesturs. Krytycy twierdzili, że Chantal, choć deklarowała wspinaczkę w czystym stylu, często korzystała z pracy wykonanej przez inne wyprawy. Zarzucano jej, że rzadko sama zakładała liny poręczowe czy przecierała szlak w głębokim śniegu, czekając, aż zrobią to inni (często Szerpowie lub inne zespoły), a następnie szybko wchodziła po gotowym. W świecie profesjonalistów takie zachowanie bywa postrzegane jako brak solidarności.

Incydent na K2 w 1992 roku
Choć jej wejście na K2 było sukcesem, okoliczności zejścia wzbudziły kontrowersje. Chantal doznała ślepoty śnieżnej i była skrajnie wyczerpana. Została uratowana przez innych wspinaczy (m.in. Edmunda Viestursa i Scotta Fischera), którzy musieli przerwać własne plany lub ryzykować życie, by sprowadzić ją na dół. Niektórzy uważali, że jej brawura i przecenianie własnych sił naraziły innych na niebezpieczeństwo.

Relacje z Szerpami
Pojawiały się głosy, że Chantal bywała egoistyczna w relacjach z lokalnymi przewodnikami. Choć oficjalnie wspinała się „sama” lub w małych zespołach, krytycy wytykali jej, że w rzeczywistości mocno polegała na wsparciu Szerpów, nie zawsze oddając im należne uznanie w mediach po powrocie do Europy.

Tragiczny finał na Dhaulagiri

Chantal Mauduit zginęła w 1998 roku na zboczach Dhaulagiri. Jej śmierć była szokiem, ale i tutaj nie zabrakło pytań. Została znaleziona w namiocie wraz ze swoim partnerem, Ang Tsheringiem. Oficjalną przyczyną śmierci było uderzenie lodu lub uduszenie po zasypaniu namiotu przez lawinę, jednak brak wyraźnych obrażeń zewnętrznych u Chantal wywołał falę spekulacji (niektóre teorie mówiły o obrzęku mózgu, inne o zatruciu tlenkiem węgla).

Ciekawostka: Chantal Mauduit była nie tylko wspinaczem, ale i działaczką społeczną. Założyła fundację pomagającą dzieciom w Nepalu, co pokazuje, że jej miłość do Himalajów wykraczała daleko poza sportową ambicję.

Podsumowując, Chantal Mauduit pozostaje postacią tragiczną i fascynującą. Dla jednych była „boginią wysokości”, która udowodniła, że granice ludzkiej wytrzymałości leżą znacznie dalej, niż sądzimy. Dla innych była przykładem niebezpiecznego indywidualizmu, który w górach wysokich może prowadzić do tragedii. Bez względu na ocenę jej stylu, jej wkład w historię kobiecego himalaizmu jest niezaprzeczalny.