Wyjazd na narty czy snowboard to jedna z najprzyjemniejszych form spędzania wolnego czasu zimą. Świeże powietrze, piękne widoki i adrenalina sprawiają, że zapominamy o całym świecie. Jednak stok to nie tylko miejsce zabawy, ale przestrzeń wspólna, w której obowiązują konkretne reguły gry. Aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji i cieszyć się białym szaleństwem bez stresu, warto znać „kodeks drogowy” narciarzy, czyli dekalog FIS.

Dekalog narciarza – 10 zasad FIS, które musisz znać

Międzynarodowa Federacja Narciarska (FIS) opracowała zestaw zasad, które są fundamentem bezpieczeństwa na każdym stoku świata. Traktuj je jak świętość – ich przestrzeganie chroni nie tylko Ciebie, ale i innych użytkowników nartostrady.

1. Wzgląd na inne osoby: Każdy narciarz i snowboardzista musi zachowywać się tak, by nie stwarzać zagrożenia dla innych i nie powodować żadnej szkody.
2. Panowanie nad prędkością i sposobem jazdy: Musisz dostosować szybkość do swoich umiejętności, rodzaju trasy, stanu pogody oraz natężenia ruchu. Na stoku nie jesteś sam – jedź tak, by móc w każdej chwili bezpiecznie zahamować.
3. Wybór kierunku jazdy: Narciarz znajdujący się powyżej (z tyłu) ma większy widok na to, co dzieje się przed nim. To on musi wybrać taki tor jazdy, aby nie zderzyć się z osobą jadącą niżej. Pamiętaj: ten, kto jest przed Tobą, ma pierwszeństwo!
4. Wyprzedzanie: Możesz wyprzedzać z góry, z dołu, z prawej lub lewej strony, ale zawsze w takiej odległości, która pozwoli wyprzedzanemu na wykonanie dowolnego manewru.
5. Wjazd na trasę i ruszanie z miejsca: Zanim ruszysz po postoju lub wjedziesz na nową nartostradę, spójrz w górę i w dół stoku. Upewnij się, że nie zajedziesz nikomu drogi i nie spowodujesz kolizji.
6. Zatrzymywanie się na trasie: Unikaj zatrzymywania się w miejscach wąskich oraz o ograniczonej widoczności (np. za zakrętem lub pod przełamaniem stoku). Jeśli upadniesz w takim miejscu, postaraj się jak najszybciej je opuścić.
7. Podejście i schodzenie pieszo: Jeśli musisz podejść pod górę lub zejść w dół bez nart, rób to wyłącznie samym skrajem trasy. Buty narciarskie i stopy pozostawiają w śniegu dziury, które mogą być bardzo niebezpieczne dla jadących osób.
8. Przestrzeganie znaków narciarskich: Na stoku spotkasz różne oznaczenia – kolory tras, znaki ostrzegawcze czy zakazy. Traktuj je tak samo poważnie jak znaki drogowe.
9. Udzielanie pomocy: W razie wypadku masz obowiązek pomóc poszkodowanemu. To nie tylko kwestia kultury, ale i prawny obowiązek.
10. Obowiązek legitymacji: Każdy uczestnik wypadku (sprawca, poszkodowany czy świadek) musi podać swoje dane osobowe ratownikom lub obsłudze stoku.

Kolory tras – jak czytać stopień trudności?

Zanim wjedziesz na wyciąg, sprawdź mapę ośrodka. Nartostrady są oznaczone kolorami, które informują o ich nachyleniu i trudności technicznej. Wybór trasy niedostosowanej do umiejętności to jeden z najczęstszych błędów początkujących.

• Zielona: Trasy bardzo łatwe, niemal płaskie, idealne do nauki pierwszych kroków.
• Niebieska: Trasy łatwe. Najpopularniejsze wśród narciarzy rekreacyjnych. Są szerokie i mają łagodne nachylenie.
• Czerwona: Trasy trudne. Przeznaczone dla osób, które dobrze panują nad nartami lub deską. Mogą pojawiać się na nich strome odcinki i zwężenia.
• Czarna: Trasy bardzo trudne. Tylko dla ekspertów. Często są bardzo strome, oblodzone lub muldziste.

Ciekawostka: Dlaczego warto nosić kask?

Choć w Polsce obowiązek jazdy w kasku dotyczy dzieci i młodzieży do 16. roku życia, w wielu krajach (oraz zdroworozsądkowo na całym świecie) zaleca się go każdemu. Statystyki pokazują, że kask narciarski redukuje ryzyko poważnych urazów głowy o ponad 60%. Współczesne kaski są lekkie, ciepłe i stylowe, więc nie ma powodu, by z nich rezygnować.

Kultura na stoku, czyli zasady niepisane

Oprócz oficjalnych przepisów FIS, warto pamiętać o dobrych manierach. Narciarstwo to sport towarzyski, a wzajemna uprzejmość sprawia, że dzień na śniegu jest o wiele przyjemniejszy.

• Kolejka do wyciągu: Nie wpychaj się i nie najeżdżaj innym na tyły nart. Porysowany sprzęt to ostatnia rzecz, jakiej chce Twój sąsiad z kolejki.
• Papierosy i śmieci: Stok to natura. Nie pal papierosów na wyciągu krzesełkowym (dym leci prosto na osoby za Tobą) i nigdy nie zostawiaj śmieci na trasie.
• Alkohol: Jazda „pod wpływem” jest nie tylko skrajnie niebezpieczna, ale i karalna. Policja na stokach (szczególnie we Włoszech czy Austrii) coraz częściej przeprowadza kontrole alkomatem. Wysokie mandaty i odebranie karnetu to najmniejszy wymiar kary w porównaniu do spowodowania wypadku.

Co zrobić w razie wypadku?

Jeśli będziesz świadkiem wypadku, zachowaj spokój. Pierwszym krokiem jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia – wbij skrzyżowane narty lub deskę w śnieg kilka metrów powyżej poszkodowanego. Dzięki temu inni narciarze będą wiedzieli, że muszą ominąć to miejsce. Następnie sprawdź stan osoby poszkodowanej i wezwij pomoc (w Polsce numer do GOPR/TOPR to 985 lub 601 100 300, w Europie standardowy numer alarmowy to 112).

Pamiętaj, że góry nie wyznaczają zasad – to my musimy je tam przynieść. Odpowiedzialna jazda to gwarancja, że z urlopu wrócisz tylko z zakwasami i pięknymi wspomnieniami, a nie z gipsem czy mandatem.