To pytanie dotyczy kluczowej zasady bezpieczeństwa w każdym domu! Prawidłowy montaż czujników dymu i gazu ma bezpośredni wpływ na ich skuteczność, a co za tym idzie — na Twoje bezpieczeństwo i życie Twojej rodziny.

Odpowiedź na to pytanie jest prosta, ale ma jeden bardzo ważny wyjątek.

Dlaczego czujniki dymu i gazu montujemy wysoko?

Podstawową zasadą, która decyduje o miejscu montażu, jest gęstość wykrywanej substancji w stosunku do powietrza. Mówiąc najprościej, musisz umieścić czujnik tam, gdzie w pierwszej kolejności dotrze do niego zagrożenie.

1. Czujniki dymu: Dym zawsze idzie w górę!

Dym powstający podczas pożaru jest gorący. Ogrzane powietrze i produkty spalania, zgodnie z prawami fizyki, są lżejsze od chłodniejszego powietrza w pomieszczeniu i unoszą się do góry, tworząc warstwę dymu pod sufitem.

• Zasada: Dym jest lżejszy i gorący, więc gromadzi się w najwyższych partiach pomieszczenia.
• Wniosek: Czujnik dymu powinien być zamontowany na suficie lub tuż pod nim, aby wykryć zagrożenie w najwcześniejszej fazie.

2. Czujniki gazu ziemnego (metanu): Lżejszy od powietrza

Gaz ziemny, którego głównym składnikiem jest metan, jest gazem znacznie lżejszym od powietrza. W przypadku wycieku, metan szybko unosi się do góry i gromadzi pod sufitem, tworząc potencjalnie wybuchową mieszankę.

• Zasada: Gaz ziemny (metan) jest lżejszy od powietrza.
• Wniosek: Czujnik gazu ziemnego powinien być zamontowany tuż pod sufitem, w odległości około 15-30 cm od niego.

3. Czujniki tlenku węgla (czadu): Mieszanka w strefie oddychania

Tlenek węgla (CO), potocznie zwany czadem, jest gazem nieco lżejszym od powietrza (choć często mówi się, że ma podobną gęstość i łatwo się z nim miesza). Powstaje w wyniku niepełnego spalania i jest śmiertelnie niebezpieczny, ponieważ jest bezwonny i bezbarwny.

Chociaż czad jest lżejszy od powietrza, czujniki czadu nie są zazwyczaj montowane bezpośrednio pod sufitem, jak czujniki dymu czy metanu, ale na wysokości głowy (w strefie oddychania), czyli około 1,5 do 1,9 metra nad podłogą.

• Zasada: Czad łatwo miesza się z powietrzem, ale kluczowe jest wykrycie go w strefie, w której jest wdychany przez ludzi.
• Wniosek: Czujnik czadu montuje się na ścianie, na wysokości wzroku lub nieco wyżej, ale zawsze w pomieszczeniu, w którym może powstać (np. w pobliżu pieca gazowego, kominka, w kotłowni).

Ważny wyjątek: Gaz propan-butan (LPG)

Jeśli używasz gazu z butli (propan-butan, czyli LPG), musisz zastosować dokładnie odwrotną zasadę.

Czujniki gazu LPG: Cięższy od powietrza

Mieszanka propanu i butanu, używana często w butlach gazowych, jest znacznie cięższa od powietrza.

• Zasada: Gaz LPG jest cięższy od powietrza.
• Wniosek: W przypadku wycieku, gaz ten opada i gromadzi się przy podłodze, a także w zagłębieniach i kanałach. Czujnik gazu LPG musi być zamontowany nisko, tuż nad podłogą (ok. 15-30 cm od niej).

Ciekawostka:

Właśnie ze względu na różnicę w gęstości, w garażach podziemnych, gdzie często parkują samochody z instalacją LPG, montuje się specjalne detektory gazu przy podłodze. Z kolei w pomieszczeniach z instalacją gazu ziemnego (metanu) detektory są przy suficie. To kluczowa różnica, o której musisz pamiętać!

Podsumowanie lokalizacji czujników

Pamiętaj, że nawet najlepszy czujnik nie zapewni Ci bezpieczeństwa, jeśli zostanie zamontowany w "martwej strefie" cyrkulacji powietrza, np. w rogu pomieszczenia, zbyt blisko wentylacji, czy za meblami. Zawsze postępuj zgodnie z instrukcją producenta, ale miej na uwadze podstawowe prawa fizyki!