Wybór alternatywnego paliwa do samochodu lub systemu grzewczego często zaczyna się od rozszyfrowania tajemniczych skrótów: LPG, CNG i LNG. Choć wszystkie są paliwami gazowymi, różnią się od siebie niemal wszystkim – od składu chemicznego, przez sposób przechowywania, aż po zastosowanie. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe, jeśli zastanawiasz się nad oszczędnościami lub ekologią w transporcie.

LPG – najpopularniejszy wybór kierowców w Polsce

LPG (Liquefied Petroleum Gas) to mieszanina propanu i butanu. W Polsce potocznie nazywamy go po prostu „gazem” lub „autogazem”. Jest to produkt uboczny rafinacji ropy naftowej oraz wydobycia gazu ziemnego. To, co wyróżnia LPG, to fakt, że przechodzi w stan ciekły pod stosunkowo niskim ciśnieniem (około 2–10 barów), co sprawia, że jest bardzo łatwy w przechowywaniu i transporcie.

Większość samochodów osobowych z instalacją gazową porusza się właśnie na LPG. Zbiorniki są lekkie, a sieć stacji tankowania w naszym kraju jest jedną z najgęstszych w Europie. Co ciekawe, skład mieszanki LPG zmienia się w zależności od pory roku – zimą zawiera więcej propanu, aby paliwo łatwiej parowało w niskich temperaturach.

CNG – sprężony gaz ziemny dla flot i autobusów

CNG (Compressed Natural Gas) to w główniej mierze metan. W przeciwieństwie do LPG, który jest produktem ropopochodnym, CNG to po prostu gaz ziemny wydobywany z ziemi, który został sprężony do bardzo wysokiego ciśnienia – zazwyczaj około 200–250 barów.

Ponieważ CNG pozostaje w fazie gazowej, wymaga znacznie większych i cięższych zbiorników niż LPG. Z tego powodu rzadziej spotkamy go w małych autach osobowych, a częściej w autobusach miejskich, śmieciarkach czy pojazdach dostawczych. CNG jest uważane za jedno z najbardziej ekologicznych paliw kopalnych – emituje znacznie mniej cząstek stałych i tlenków azotu niż olej napędowy. Główną barierą w Polsce jest wciąż słabo rozwinięta sieć publicznych stacji tankowania.

LNG – gaz ziemny w wersji „supermroźnej”

LNG (Liquefied Natural Gas) to również metan, ale doprowadzony do stanu ciekłego. Aby to osiągnąć, gaz musi zostać schłodzony do ekstremalnie niskiej temperatury – około -162 stopni Celsjusza. Proces ten nazywamy skraplaniem. Dzięki temu objętość gazu zmniejsza się aż 600-krotnie, co pozwala na transport ogromnych ilości energii w stosunkowo małej objętości.

LNG to paliwo do zadań specjalnych. Stosuje się je głównie w transporcie ciężkim (ciężarówki dalekobieżne) oraz w żegludze. Statki napędzane LNG stają się standardem w dbałości o czystość mórz i oceanów. Ze względu na konieczność utrzymywania kriogenicznej temperatury, zbiorniki LNG przypominają wielkie termosy i są znacznie bardziej skomplikowane technologicznie niż te na LPG czy CNG.

Kluczowe różnice w pigułce

Aby łatwiej było połapać się w tych technologiach, warto spojrzeć na ich bezpośrednie porównanie:

• Skład chemiczny: LPG to propan-butan, natomiast CNG i LNG to metan.
• Stan skupienia w baku: LPG jest cieczą pod ciśnieniem, CNG to sprężony gaz, a LNG to ciecz w bardzo niskiej temperaturze.
• Ciśnienie: LPG wymaga niskiego ciśnienia (do 10 bar), CNG bardzo wysokiego (200-250 bar), a LNG niskiego, ale za to ekstremalnego chłodzenia.
• Zastosowanie: LPG dominuje w autach osobowych, CNG w komunikacji miejskiej, a LNG w transporcie ciężkim i morskim.

Ciekawostka: Dlaczego gaz ziemny nie wybucha tak łatwo?

Wiele osób obawia się paliw gazowych, ale warto wiedzieć, że metan (CNG/LNG) jest lżejszy od powietrza. W przypadku nieszczelności gaz ten błyskawicznie ulatuje do atmosfery, zamiast gromadzić się przy ziemi. LPG jest z kolei cięższy od powietrza, dlatego w przypadku wycieku „rozlewa się” nisko nad podłożem, co jest powodem zakazów parkowania aut z instalacją gazową w niektórych garażach podziemnych bez odpowiedniej wentylacji.

Które paliwo jest najbardziej opłacalne?

Z punktu widzenia przeciętnego użytkownika samochodu osobowego, LPG wciąż nie ma sobie równych pod względem kosztów instalacji i dostępności paliwa. CNG jest świetną alternatywą dla firm posiadających własne bazy transportowe i stacje tankowania, pozwalając na znaczną redukcję emisji spalin. LNG z kolei rewolucjonizuje logistykę międzynarodową, pozwalając ciężarówkom przejechać nawet 1500 km na jednym tankowaniu, co przy CNG byłoby niemożliwe ze względu na wagę butli.

Wybór między tymi paliwami zależy więc głównie od tego, jaki dystans pokonujemy i jak dużym pojazdem się poruszamy. Każde z nich ma jednak wspólną zaletę: są znacznie czystsze dla środowiska niż tradycyjna benzyna czy diesel.