Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

Kiedy używać formy „tę”, a kiedy „tą”?

poprawna pisownia tę tą zasady użycia tę tą jak pisać tę tą
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 3 godziny temu

Odpowiedź:

Wiele osób, pisząc SMS-a, e-maila czy post w mediach społecznościowych, zatrzymuje się na chwilę przy zaimku „tę” lub „tą”. Choć w mowie potocznej granica między nimi powoli się zaciera, w starannej polszczyźnie i piśmie zasady są jasne i dość proste do zapamiętania. Wybór zależy od przypadku, w jakim występuje rzeczownik, do którego się odnosimy. Jeśli kiedykolwiek miałeś z tym problem, ten krótki przewodnik rozwieje Twoje wątpliwości raz na zawsze.

Złota zasada końcówek

Najprostszym sposobem na uniknięcie błędu jest dopasowanie końcówki zaimka do końcówki rzeczownika. To trik, który sprawdza się w 99% przypadków. Jeśli rzeczownik kończy się na -ę, zaimek również powinien kończyć się na -ę. Jeśli rzeczownik kończy się na -ą, wybieramy zaimek z końcówką -ą.

Spójrzmy, jak to wygląda w praktyce:

  • Widzę (kogo? co?) tę dziewczynę.
  • Idę z (kim? czym?) tą dziewczyną.

Widzisz zależność? To najskuteczniejsza metoda, by przestać się zastanawiać nad poprawnością zdania.

Kiedy używamy formy „tę”?

Formy „tę” używamy w bierniku, czyli wtedy, gdy odpowiadamy na pytania: kogo? co?. Zazwyczaj dotyczy to sytuacji, w których wykonujemy jakąś czynność na danym obiekcie.

Przykłady:

  • Kupię tę książkę (nie: tą książkę).
  • Lubię tę piosenkę.
  • Przeczytałem tę wiadomość kilka razy.

Warto zapamiętać, że forma „tę” jest jedyną w pełni poprawną formą w języku wzorcowym (oficjalnym, pisanym). Choć w rozmowie z kolegą „tą” w bierniku może przejść niezauważone, w wypracowaniu, artykule czy oficjalnym piśmie zawsze wybieraj „tę”.

Kiedy używamy formy „tą”?

Forma „tą” jest zarezerwowana dla narzędnika, czyli odpowiada na pytania: z kim? z czym?. Używamy jej także w miejscowniku (o kim? o czym? – choć tu częściej występuje w formie „tej”).

Przykłady:

  • Interesuję się tą historią.
  • Zajmij się tą sprawą jak najszybciej.
  • Idę na spacer z tą koleżanką.

Tutaj zasada końcówek znów działa idealnie: „tą” łączy się z wyrazami kończącymi się na „-ą”.

Wyjątki i pułapki, na które warto uważać

Czy zawsze zasada końcówek działa? Istnieją rzeczowniki żeńskie, które nie kończą się na „-ę” ani „-ą”, np. „noc”, „mysz”, „rzecz”, „pani”. W ich przypadku musisz polegać na pytaniach przypadków.

  • Widzę (kogo? co?) tę panią (tu końcówka jest inna, ale to wciąż biernik).
  • Widzę (kogo? co?) tę noc.
  • Rozmawiam z (kim? czym?) tą panią (narzędnik).

Ciekawostką jest fakt, że język polski ewoluuje. Współczesne słowniki poprawnej polszczyzny dopuszczają formę „tą” w bierniku (np. „widzę tą kobietę”) w języku potocznym, czyli w swobodnej rozmowie. Jeśli jednak zależy Ci na tym, by brzmieć profesjonalnie i dbać o kulturę języka, trzymaj się tradycyjnego rozróżnienia.

Krótkie podsumowanie dla zapominalskich:

  1. Biernik (kogo? co?): Widzę tę kawę. (Końcówki -ę, -ę).
  2. Narzędnik (z kim? z czym?): Cieszę się tą kawą. (Końcówki -ą, -ą).

Stosując tę prostą metodę, już nigdy nie pomylisz tych dwóch form, a Twoje teksty staną się nienaganne pod względem językowym.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii język polski: