Mobilny, kodowany MUX to jeden z ciekawszych elementów polskiego krajobrazu telewizji naziemnej, który często budzi pytania. Właściwie jest to Czwarty Multipleks (MUX-4), zarządzany przez operatora Polsat Box (dawniej Cyfrowy Polsat), który odróżnia się od pozostałych MUX-ów tym, że oferuje płatny, kodowany pakiet kanałów.

Jak działa mobilny, kodowany MUX (MUX-4)?

Zacznijmy od podstaw: MUX to skrót od Multipleks, co w świecie cyfrowej telewizji naziemnej (DVB-T/DVB-T2) oznacza jeden pakiet danych transmitowany na jednej częstotliwości (jednym kanale telewizyjnym). W tym pakiecie przesyłanych jest kilka, a nawet kilkanaście programów telewizyjnych i radiowych.

1. Kodowanie i mobilność:

• Kodowanie: MUX-4 jest jedynym ogólnopolskim multipleksem, w którym większość kanałów jest kodowana. Oznacza to, że aby je oglądać, musisz wykupić odpowiedni pakiet u operatora (Polsat Box) i posiadać dedykowany dekoder lub moduł CAM (Conditional Access Module) z kartą, który potrafi rozszyfrować sygnał. Używany jest system kodowania Irdeto.
• Mobilność: Historia MUX-4 jest związana z telewizją mobilną. Początkowo częstotliwości te były przeznaczone dla standardu DVB-H, dedykowanego do odbioru na urządzeniach przenośnych. Chociaż dziś MUX-4 nadaje w standardzie DVB-T2, jego sieć nadajników jest często zoptymalizowana pod kątem odbioru w ruchu lub na mniejszych, przenośnych antenach, choć do pełnego komfortu odbioru wciąż zaleca się stabilną antenę zewnętrzną.

2. Standard DVB-T2/HEVC:
Kluczowym elementem działania MUX-4 jest przejście na nowoczesny standard DVB-T2 z kompresją HEVC (H.265). To właśnie ten standard pozwala na efektywne wykorzystanie pasma.

Dlaczego w MUX-4 mieści się tak wiele kanałów?

Odpowiedź na to pytanie tkwi w zaawansowanej technologii kompresji i efektywnym zarządzaniu pasmem.

Cud kompresji HEVC (H.265)

Standard DVB-T2 sam w sobie jest bardziej wydajny niż poprzedni DVB-T, ale prawdziwą rewolucję wprowadza kodek HEVC (High Efficiency Video Coding), znany też jako H.265.

• Większa wydajność: HEVC jest znacznie bardziej efektywny niż starszy kodek MPEG-4 (H.264), który był używany w DVB-T. Oznacza to, że ten sam obraz (np. w jakości HD) może być przesłany przy użyciu mniejszej ilości danych (niższego bitrate'u).
• Więcej kanałów HD: Dzięki tej oszczędności, w jednym multipleksie o pojemności około 40 Mb/s (co jest typową przepustowością dla MUX-4) można zmieścić znacznie więcej kanałów w wysokiej rozdzielczości (HD) niż było to możliwe w starszym standardzie.

Elastyczny Bitrate

Operatorzy stosują tzw. zmienną przepływność (Variable Bitrate - VBR). Oznacza to, że przepływność danych dla każdego kanału jest dynamicznie dostosowywana do aktualnej potrzeby.

• Sceny z dużą ilością ruchu (np. mecz piłki nożnej) wymagają wyższego bitrate'u, aby obraz był płynny i ostry.
• Sceny statyczne (np. studio informacyjne) mogą być nadawane z niższym bitrate'em bez zauważalnej utraty jakości.

Dzięki temu, suma przepływności wszystkich kanałów jest na bieżąco optymalizowana, aby zmieścić się w pojemności MUX-a, jednocześnie minimalizując widoczne pogorszenie obrazu.

Jaką jakość oferuje MUX-4?

Jakość oferowana przez MUX-4 jest ogólnie wysoka, a większość kanałów telewizyjnych jest nadawana w jakości HD (High Definition).

W skład MUX-4 wchodzą popularne kanały tematyczne, w tym sportowe, filmowe i informacyjne, a większość z nich jest dostępna w wersji HD. Przykładowe kanały to:

• Polsat Sport 1 HD, Polsat Sport 2 HD
• Eleven Sports 1 HD, Eleven Sports 2 HD
• Eurosport 1 HD, Eurosport 2 HD
• Polsat News HD, TVN24 HD
• TVN Style HD, TVN Turbo HD

Fakt, że operator zdecydował się na nadawanie większości programów w HD, świadczy o wykorzystaniu pełnego potencjału standardu DVB-T2/HEVC.

Warto wiedzieć: Mimo że większość kanałów nadaje w HD, to ze względu na konieczność zmieszczenia ich w limicie 40 Mb/s, ich indywidualny bitrate może być niższy niż w przypadku transmisji satelitarnych czy światłowodowych. Dla przeciętnego widza jakość jest jednak bardzo dobra i znacznie przewyższa to, co oferowała telewizja naziemna w standardzie SD (Standard Definition).

Podsumowując, mobilny, kodowany MUX (MUX-4) działa na zasadzie płatnego multipleksu DVB-T2/HEVC. Duża liczba kanałów w wysokiej jakości HD jest możliwa dzięki zastosowaniu wysoce efektywnej kompresji HEVC, która pozwala na optymalne wykorzystanie dostępnej przepustowości.