Mistrzostwa Świata w 2026 roku, które odbędą się w USA, Kanadzie i Meksyku, będą turniejem przełomowym. Po raz pierwszy w historii o najcenniejsze trofeum powalczy aż 48 reprezentacji, a nie 32, jak miało to miejsce od 1998 roku. Taka zmiana wymusiła całkowitą reorganizację systemu eliminacji na niemal każdym kontynencie. Większa liczba miejsc to ogromna szansa dla krajów, które do tej pory rzadko gościły na mundialach, ale też spore wyzwanie logistyczne i organizacyjne dla federacji kontynentalnych.

Nowy podział miejsc – kto zyskał najwięcej?

Zwiększenie liczby uczestników do 48 oznacza, że FIFA musiała rozdzielić dodatkowe 16 biletów na turniej finałowy pomiędzy sześć konfederacji. Największymi beneficjentami zmian są Azja oraz Afryka, które niemal podwoiły swoją reprezentację na turnieju.

Oto jak prezentuje się podział bezpośrednich miejsc dla poszczególnych kontynentów:

• Europa (UEFA): 16 miejsc (wzrost z 13)
• Afryka (CAF): 9 miejsc (wzrost z 5)
• Azja (AFC): 8 miejsc (wzrost z 4,5)
• Ameryka Południowa (CONMEBOL): 6 miejsc (wzrost z 4,5)
• Ameryka Północna, Środkowa i Karaiby (CONCACAF): 6 miejsc (w tym 3 gospodarzy; wzrost z 3,5)
• Oceania (OFC): 1 miejsce (wcześniej brak gwarantowanego miejsca bezpośredniego)

Pozostałe 2 miejsca zostaną obsadzone poprzez specjalny turniej barażowy, w którym weźmie udział 6 drużyn z różnych kontynentów (poza Europą).

Europa (UEFA) – mniejsze grupy i baraże

W Europie walka o 16 miejsc będzie wyglądać nieco inaczej niż dotychczas. Drużyny zostaną podzielone na 12 grup po 4 lub 5 zespołów. To istotna zmiana, ponieważ mniejsza liczba drużyn w grupie oznacza mniej meczów w kalendarzu, co jest ukłonem w stronę najbardziej obciążonych klubowych gwiazd.

Zwycięzcy wszystkich 12 grup uzyskają bezpośredni awans na Mistrzostwa Świata. Co z pozostałymi czterema miejscami? Zostaną one rozdysponowane w ramach baraży, w których weźmie udział 12 drużyn z drugich miejsc oraz 4 najwyżej sklasyfikowane drużyny z Ligi Narodów UEFA, które nie zajęły dwóch pierwszych miejsc w swoich grupach eliminacyjnych.

Ameryka Południowa (CONMEBOL) – system bez zmian, ale większy komfort

W Ameryce Południowej system eliminacji pozostaje najbardziej klasyczny i sprawiedliwy – jedna wielka liga, w której 10 reprezentacji gra ze sobą systemem "każdy z każdym" (mecz i rewanż). Różnica polega na tym, że teraz aż 6 najlepszych drużyn awansuje bezpośrednio, a siódma trafi do interkontynentalnych baraży. Biorąc pod uwagę, że w tej strefie gra tylko 10 ekip, statystycznie szansa na awans jest ogromna.

Afryka (CAF) – maraton w grupach

Afryka otrzymała aż 9 pewnych miejsc. Federacja zdecydowała się na podział drużyn na 9 grup po 6 zespołów. Zwycięzcy każdej z nich pakują walizki na mundial. Cztery najlepsze drużyny z drugich miejsc zagrają w wewnętrznych barażach o jedno miejsce w turnieju barażowym FIFA, co daje Afryce teoretyczną szansę na wystawienie nawet 10 reprezentacji.

Azja (AFC) – wieloetapowa walka

W Azji system jest najbardziej skomplikowany i składa się z kilku rund. Po wstępnych preeliminacjach, 36 drużyn zostaje podzielonych na 9 grup. Najlepsze dwa zespoły z każdej grupy przechodzą do trzeciej rundy, gdzie 18 ekip tworzy trzy grupy po 6 zespołów. Dwie najlepsze drużyny z każdej z tych trzech grup (łącznie 6) awansują bezpośrednio. Zespoły z miejsc 3. i 4. grają dalej w czwartej rundzie o pozostałe 2 bezpośrednie miejsca i jedno miejsce w barażach interkontynentalnych.

Ameryka Północna (CONCACAF) i historyczna szansa Oceanii

W strefie CONCACAF sytuacja jest wyjątkowa, ponieważ trzej giganci – USA, Meksyk i Kanada – mają zapewniony start jako gospodarze. Pozostałe kraje walczą o 3 bezpośrednie bilety oraz 2 miejsca w barażach.

Z kolei Oceania (OFC) po raz pierwszy w historii ma zagwarantowane jedno bezpośrednie miejsce na Mistrzostwach Świata. Do tej pory zwycięzca tej strefy musiał grać w barażach z silniejszymi rywalami z innych kontynentów, co często kończyło się porażką (jak w przypadku Nowej Zelandii).

Ciekawostka: Turniej barażowy FIFA

Nowością jest format "Final Four" dla baraży interkontynentalnych. Zamiast tradycyjnych dwumeczów, w kraju gospodarza Mistrzostw Świata odbędzie się mini-turniej. Weźmie w nim udział 6 drużyn (po jednej z każdej konfederacji oprócz UEFA oraz jedna dodatkowa z konfederacji gospodarzy – CONCACAF). Dwie najwyżej sklasyfikowane w rankingu FIFA drużyny zostaną rozstawione, a pozostałe cztery zagrają o prawo do zmierzenia się z nimi w decydujących o awansie meczach.

Czy 48 drużyn to dobry pomysł?

Decyzja o powiększeniu mundialu budzi emocje. Krytycy twierdzą, że poziom sportowy w fazie grupowej może spaść, a turniej stanie się zbyt długi i męczący. Z drugiej strony, dla kibiców z krajów takich jak Panama, Uzbekistan czy Burkina Faso, to realna szansa na przeżycie narodowego święta, jakim jest udział w Mistrzostwach Świata. Z perspektywy SEO i marketingu, FIFA otwiera się na gigantyczne rynki, co z pewnością przełoży się na rekordowe zyski z praw telewizyjnych i biletów.

Bez względu na opinie, eliminacje w nowym formacie już trwają (w niektórych strefach), a walka o 48 miejsc zapowiada się niezwykle intensywnie. Każdy gol może być na wagę złota w nowym, rozszerzonym krajobrazie światowego futbolu.