Franklin Delano Roosevelt, znany szerzej jako FDR, to postać, która zdefiniowała współczesną Amerykę i wywarła ogromny wpływ na losy całego świata. Jako jedyny prezydent USA sprawujący urząd przez cztery kadencje, przeprowadził kraj przez Wielki Kryzys i II wojnę światową. Dziś, w dobie głębokiej polaryzacji politycznej, jego dziedzictwo jest interpretowane na nowo przez obie strony sporu. Gdyby FDR zasiadł dziś w studiu telewizyjnym naprzeciwko dwóch dziennikarzy o skrajnie różnych poglądach, rozmowa ta byłaby prawdziwym starciem cywilizacyjnym.

Perspektywa prawicowa: wolność jednostki kontra wszechwładza państwa

Dziennikarz o poglądach prawicowych lub konserwatywno-liberalnych prawdopodobnie skupiłby się na kwestiach związanych z rozrostem biurokracji, naruszaniem fundamentów wolnego rynku oraz precedensami, które zmieniły ustrój USA.

1. Czy uważa Pan, że program New Deal nie stworzył niebezpiecznego precedensu uzależnienia obywateli od rządu federalnego, co w konsekwencji doprowadziło do dzisiejszego kryzysu zadłużenia?
Prawica często argumentuje, że interwencjonizm Roosevelta trwale uszkodził amerykański etos samowystarczalności. Pytanie to ma na celu zbadanie, czy FDR przewidział, że "tymczasowe" programy pomocowe staną się fundamentem ogromnego aparatu państwowego, który dziś generuje biliony dolarów długu.

2. Jak uzasadni Pan swoją próbę "spakowania" Sądu Najwyższego (Court-packing plan) w 1937 roku? Czy nie był to bezpośredni zamach na trójpodział władzy i niezależność sądownictwa?
Dla konserwatystów próba zwiększenia liczby sędziów, by przeforsować własne ustawy, to jeden z najczarniejszych punktów w karierze FDR. Pytanie uderza w fundamenty praworządności i ochrony Konstytucji przed autorytarnymi zapędami władzy wykonawczej.

3. Dlaczego zdecydował się Pan na odejście od standardu złota i konfiskatę prywatnych zasobów kruszcu od obywateli w 1933 roku?
Z punktu widzenia wolnorynkowego, dekret 6102 był jawnym naruszeniem prawa własności. Dziennikarz prawicowy chciałby wiedzieć, jak prezydent broni decyzji, która pozbawiła Amerykanów twardej waluty na rzecz pieniądza fiducjarnego, podatnego na inflację.

4. Czy cztery kadencje na stanowisku prezydenta nie były przejawem braku pokory wobec tradycji ustanowionej przez Jerzego Waszyngtona i czy nie uważa Pan, że osłabiło to demokratyczne mechanizmy kontroli?
To pytanie dotyczy personalnej władzy i ambicji. Prawica często podkreśla, że Roosevelt złamał niepisaną zasadę dwóch kadencji, co ostatecznie doprowadziło do uchwalenia 22. poprawki do Konstytucji, ograniczającej czas sprawowania urzędu.

Perspektywa lewicowa: sprawiedliwość społeczna i niewykorzystane szanse

Dziennikarz o poglądach lewicowych lub progresywnych patrzyłby na Roosevelta jako na architekta bezpieczeństwa socjalnego, ale jednocześnie wytykałby mu błędy w zakresie praw człowieka i niewystarczającą walkę z systemowym rasizmem.

1. Dlaczego w ramach New Deal nie zdecydował się Pan na pełną desegregację rasową i dopuścił do tego, by czarnoskórzy Amerykanie byli często wykluczani z dobrodziejstw Pana programów socjalnych?
Współczesna lewica często krytykuje FDR za to, że w imię utrzymania poparcia południowych Demokratów, przymykał oko na segregację. To pytanie ma na celu rozliczenie prezydenta z jego kompromisów politycznych kosztem mniejszości.

2. Jak, z perspektywy czasu, ocenia Pan swoją decyzję o internowaniu ponad 100 tysięcy Amerykanów pochodzenia japońskiego w obozach podczas II wojny światowej?
To jedno z najtrudniejszych pytań dla dziedzictwa Roosevelta. Dla progresywnego dziennikarza podpisanie rozporządzenia nr 9066 jest jawnym pogwałceniem praw obywatelskich i ciemną plamą na wizerunku "obrońcy demokracji".

3. Pańska "Gospodarcza Karta Praw" (Second Bill of Rights) zakładała prawo do pracy, mieszkania i opieki medycznej. Dlaczego nie udało się Panu wpisać tych postulatów na stałe do amerykańskiego systemu prawnego?
Lewica widzi w FDR niedokończoną rewolucję. Pytanie to ma sprowokować dyskusję o tym, dlaczego USA, w przeciwieństwie do wielu krajów Europy Zachodniej, nie stworzyły pełnego państwa opiekuńczego, o którym Roosevelt marzył pod koniec życia.

4. Czy uważa Pan, że dzisiejsze nierówności majątkowe wymagają wprowadzenia podatku od najbogatszych na poziomie 79%, który sam Pan stosował w czasie wojny?
Współcześni progresywiści, jak Bernie Sanders czy Alexandria Ocasio-Cortez, często odwołują się do polityki podatkowej FDR. Dziennikarz chciałby uzyskać potwierdzenie, że drastyczne opodatkowanie najbogatszych jest skutecznym narzędziem budowania sprawiedliwego społeczeństwa.

Ciekawostka: FDR jako pionier komunikacji

Warto wspomnieć, że Franklin D. Roosevelt był pierwszym prezydentem, który tak genialnie wykorzystał media do budowania swojego wizerunku. Jego słynne "rozmowy przy kominku" (Fireside Chats) były formą bezpośredniego kontaktu z obywatelami przez radio. W tamtych czasach było to równie rewolucyjne, co dzisiejsze media społecznościowe. Roosevelt wiedział, że głos docierający prosto do salonów Amerykanów buduje zaufanie, którego nie zastąpi żaden artykuł w gazecie.

Podsumowanie różnic w podejściu

Jak widać, te same działania Roosevelta mogą być postrzegane jako genialne reformy lub niebezpieczne precedensy. Prawica pytałaby o koszty i wolność, natomiast lewica o równość i inkluzywność. To starcie pokazuje, że choć od śmierci FDR minęło osiem dekad, pytania o rolę państwa w życiu obywatela pozostają najważniejszym punktem sporu w zachodniej polityce. Nie ma jednej, obiektywnej odpowiedzi na pytanie, czy Roosevelt był "dobrym" prezydentem – wszystko zależy od tego, jakie wartości postawimy na pierwszym miejscu.