Filmy Jana Jakuba Kolskiego często wciągają widza w świat, w którym realizm miesza się z magią, a poważne tematy historyczne przeplatają się z intymnymi, ludzkimi historiami. Trzy tytuły, o które pytasz – „Ułaskawienie”, „Republika dzieci” i „Wariaci” – to doskonałe przykłady różnorodności jego twórczości, choć każdy z nich na swój sposób dotyka kwestii miłości, walki o godność i poszukiwania swojego miejsca w trudnej rzeczywistości.

Oto, o czym opowiadają te trzy, bardzo odmienne od siebie, filmy.

Ułaskawienie (2018)

"Ułaskawienie" to film wyjątkowo osobisty dla reżysera, ponieważ opowiada historię opartą na losach jego własnych dziadków, Anny i Jakuba, osadzoną w dramatycznych realiach powojennej Polski w 1946 roku.

Fabuła i tematyka:

Głównymi bohaterami są Hanna (Grażyna Błęcka-Kolska) i Jakub (Jan Jankowski), rodzice Wacława "Odrowąża" Szewczyka, młodego żołnierza Armii Krajowej. Wacław zostaje zdradzony i zastrzelony przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB). Największym dramatem dla rodziców jest nie tylko strata syna, ale i to, że komunistyczna władza wielokrotnie bezcześci jego zwłoki, uniemożliwiając mu godny pochówek.

Zrozpaczeni i upokorzeni Hanna i Jakub podejmują heroiczną decyzję: wyruszają z trumną syna w ponad 500-kilometrową, niebezpieczną pielgrzymkę przez powojenną Polskę, aby pochować go w odległej Kalwarii Pacławskiej.

Film jest swoistym kinem drogi, a wędrówka staje się dla bohaterów nie tylko fizycznym wyzwaniem, ale i metaforyczną podróżą w głąb siebie, próbą poradzenia sobie z żałobą, odzyskania godności i na nowo zdefiniowania człowieczeństwa w świecie pełnym przemocy i politycznego chaosu. Historia jest opowiadana z perspektywy siedemnastoletniego wnuka Janka, co dodaje jej intymności i uniwersalnego wymiaru.

Republika dzieci (2021)

W "Republice dzieci" Jan Jakub Kolski powraca do konwencji realizmu magicznego, z której jest najbardziej znany, tworząc film familijny i przygodowy.

Fabuła i tematyka:

Akcja toczy się w małym miasteczku, gdzie dzieciom z przeznaczonego do likwidacji domu dziecka grozi rozdzielenie i wysłanie w różne części Polski. Dzieci, rozzłoszczone niesprawiedliwością dorosłych, postanawiają się zbuntować.

W ich walce pomaga im niezwykły sojusznik: Tobiasz Junior, chłopiec, który uciekł z obrazu Jacka Malczewskiego. Wraz z nim z obrazów Malczewskiego i innych malarzy (jak Wyspiański czy Mehoffer) uciekły również inne fantastyczne postacie – fauny, wodniki czy utopce – które stworzyły własną krainę zwaną Mszarami.

Pod wodzą Tobiasza dzieci uciekają i proklamują Rzeczpospolitą Dziecięcą – nową ojczyznę, która ma być schronieniem przed światem dorosłych. Ich śladem podąża anioł stróż Rafał (Andrzej Grabowski). Opowieść ta łączy świat baśniowy z realnym, poruszając tematy buntu, poszukiwania wolności, sprawiedliwości oraz ochrony natury, która jest zagrożona budową elektrowni wodnej.

Wariaci (2023)

"Wariaci" to najnowszy z tych trzech filmów i stanowi połączenie komedii kryminalnej, kina drogi oraz romantycznej historii miłosnej.

Fabuła i tematyka:

Film skupia się na parze marzycieli i outsiderów: Eryku (Eryk Lubos) i Karolce (Alicja Stasiewicz), którzy po wyjściu z więzienia pragną rozpocząć nowe, spokojne życie na łonie natury, z dala od konfliktów z prawem.

Sprawy przybierają nieoczekiwany obrót, gdy Eryk, pragnąc szczęścia także dla swojej małej córki Dżesiki, porywa ją, a cała trójka wyrusza w pełną przygód podróż przez Polskę. Sytuacja drastycznie się komplikuje, kiedy Karolka zapada na poważną i kosztowną w leczeniu chorobę.

Postawiony pod ścianą, Eryk, aby ratować ukochaną, decyduje się na desperacki krok: wraz z Dżesiką organizuje napad na bank. Film stawia pytanie o granice, do których można się posunąć w imię miłości i rodziny, jednocześnie utrzymując pogodny i dynamiczny ton. To historia o ludziach z trudną przeszłością, którzy wbrew przeciwnościom losu i własnym wadom, walczą o lepsze życie i miłość.