Gość (37.30.*.*)
Postać Sulejmana Wspaniałego to jeden z tych tematów, które od lat rozpalają wyobraźnię historyków, pisarzy, a ostatnio nawet twórców seriali telewizyjnych. Był on dziesiątym sułtanem Imperium Osmańskiego i bez wątpienia jednym z najpotężniejszych władców w dziejach świata. Jego panowanie, trwające od 1520 do 1566 roku, uznaje się za "Złoty Wiek" osmańskiej potęgi. To właśnie wtedy granice państwa rozciągały się od bram Wiednia aż po Zatokę Perską, a kultura i sztuka przeżywały swój niespotykany dotąd rozkwit.
W Europie przylgnął do niego przydomek "Wspaniały", co było wyrazem respektu, a czasem i trwogi, jaką budził na zachodnich dworach. Jednak w samej Turcji i świecie muzułmańskim Sulejman znany jest przede wszystkim jako Kanuni, czyli Prawodawca. Ten tytuł w pełni oddaje jego największe osiągnięcie wewnętrzne – gruntowną reformę systemu prawnego.
Sulejman uporządkował chaos w przepisach, dostosowując prawo szariatu do realiów dynamicznie rozwijającego się imperium. Jego kodeksy przetrwały w niemal niezmienionej formie przez kolejne trzysta lat. Dbał o to, by prawo chroniło nie tylko elitę, ale i zwykłych obywateli, co w XVI wieku było podejściem niezwykle nowoczesnym.
Sulejman był wybitnym strategiem i wodzem, który osobiście prowadził swoje wojska w trzynastu wielkich wyprawach wojennych. Za jego czasów Imperium Osmańskie stało się prawdziwym hegemonem. Do najważniejszych sukcesów militarnych Sulejmana należą:
Nie da się opisać Sulejmana, pomijając wątek jego życia prywatnego, który jest gotowym scenariuszem na film. Jego wielką miłością była Roksolana, znana w Turcji jako Hürrem. Była to branka z terenów dzisiejszej Ukrainy (wówczas Korony Królestwa Polskiego), która trafiła do sułtańskiego haremu jako niewolnica.
Sulejman, wbrew wszelkim tradycjom i protokołowi, nie tylko uczynił ją swoją jedyną faworytą, ale również oficjalnie poślubił. Hürrem stała się jedną z najbardziej wpływowych kobiet w historii, zapoczątkowując okres nazywany "rządami kobiet" (Sultanat Kobiet). Miała ogromny wpływ na politykę państwa, korespondowała z zagranicznymi władcami (w tym z polskim królem Zygmuntem Augustem) i angażowała się w działalność charytatywną.
Mimo że Sulejman kojarzy się głównie z wojną i polityką, był człowiekiem niezwykle wrażliwym na sztukę. Sam pisał wiersze pod pseudonimem Muhibbi (co oznacza "Miłujący" lub "Oddany Przyjaciel"). Jego poezja, często dedykowana Hürrem, do dziś jest ceniona za kunszt językowy i głębię uczuć. Ponadto sułtan był wykształconym złotnikiem – rzemiosło to było tradycyjnym elementem edukacji osmańskich książąt, co miało uczyć ich cierpliwości i pokory.
Panowanie Sulejmana to także czas wielkiego architekta Sinana, który na zlecenie sułtana wzniósł setki budowli. Najsłynniejszą z nich jest meczet Sulejmana w Stambule. To monumentalne dzieło nie jest tylko świątynią, ale całym kompleksem, w skład którego wchodziły szkoły, szpitale, kuchnie dla ubogich i biblioteki. Budowla ta do dziś dominuje nad panoramą miasta, będąc symbolem potęgi i smaku estetycznego tamtej epoki.
Sulejman Wspaniały zmarł w 1566 roku podczas oblężenia Szigetváru na Węgrzech. Jego śmierć była ukrywana przed żołnierzami przez kilkanaście dni, aby nie obniżać morale armii w trakcie walki. Pozostawił po sobie imperium u szczytu chwały, które przez kolejne wieki próbowało dorównać standardom wyznaczonym przez jego rządy.