Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

Co to jest test kompetencji PISA, jak przebiega i jakie ma wady i zalety?

Międzynarodowa ocena umiejętności Badanie kompetencji uczniów Porównanie systemów edukacyjnych
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 5 godzin temu

Odpowiedź:

Badanie PISA (Programme for International Student Assessment), czyli Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów, to jedno z najważniejszych międzynarodowych badań kompetencji edukacyjnych, które regularnie elektryzuje środowisko oświatowe na całym świecie. Jego głównym celem nie jest sprawdzanie wiedzy szkolnej, ale umiejętności praktycznego wykorzystania tej wiedzy w codziennym życiu.

Co to jest test PISA?

PISA to międzynarodowe badanie koordynowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), które jest realizowane cyklicznie, co trzy lata (choć po 2025 roku planowana jest zmiana na cykl czteroletni).

Główny cel badania to uzyskanie porównywalnych danych o umiejętnościach uczniów, którzy ukończyli 15. rok życia. W większości krajów OECD jest to wiek zbliżony do końca obowiązkowej edukacji. Zebrane dane mają służyć poprawie jakości nauczania i organizacji systemów edukacyjnych w krajach uczestniczących.

Co jest badane?
PISA koncentruje się na trzech podstawowych obszarach, które są kluczowe dla sprawnego funkcjonowania w dorosłym życiu:

  1. Rozumienie czytanego tekstu (Reading Literacy): Umiejętność interpretacji i wykorzystania tekstów.
  2. Umiejętności matematyczne (Mathematical Literacy): Zdolność do formułowania, stosowania i interpretowania matematyki w różnych kontekstach.
  3. Rozumowanie w naukach przyrodniczych (Scientific Literacy): Umiejętność naukowego wyjaśniania zjawisk i wykorzystania wiedzy naukowej.

W każdej edycji badania szczególny nacisk kładziony jest na jedną z tych dziedzin, która staje się dominującym obszarem testowania. Dodatkowo, w niektórych cyklach sprawdzane są kompetencje uzupełniające, takie jak umiejętności finansowe czy zdolność kreatywnego myślenia.

Jak przebiega badanie PISA?

Badanie PISA jest przeprowadzane na reprezentatywnej próbie 15-latków, losowanych z różnych typów szkół w danym kraju.

Kluczowe elementy przebiegu:

  • Częstotliwość: Co trzy lata (od 2000 roku).
  • Grupa docelowa: Uczniowie, którzy ukończyli 15. rok życia, niezależnie od klasy, do której uczęszczają.
  • Forma: Od 2015 roku testy są przeprowadzane na komputerach.
  • Czas trwania: Podstawowa część testu trwa około dwóch godzin.
  • Charakter zadań: Zadania są osadzone w kontekście codziennych sytuacji życiowych i wymagają praktycznego kojarzenia oraz wykorzystania wiedzy, a nie tylko jej odtwarzania.
  • Kwestionariusz ucznia: Oprócz testu kompetencji, uczniowie wypełniają szczegółowy kwestionariusz. Zawiera on pytania dotyczące ich postaw, motywacji do nauki, nawyków, środowiska rodzinnego oraz kontekstu uczenia się. Dane z kwestionariuszy pomagają w interpretacji wyników i zrozumieniu czynników wpływających na osiągnięcia.

W Polsce badanie PISA jest koordynowane przez Instytut Badań Edukacyjnych (IBE).

Wady i zalety testu PISA

Badanie PISA, choć niezwykle wpływowe, budzi również wiele dyskusji. Oto zestawienie jego najważniejszych plusów i minusów.

Zalety badania PISA

Zaleta Opis
Międzynarodowa porównywalność PISA jest jedynym tak dużym badaniem, które pozwala na obiektywne porównanie osiągnięć uczniów z różnych krajów i systemów edukacyjnych, ponieważ kryterium jest wiek (15 lat), a nie klasa.
Praktyczny wymiar kompetencji Koncentruje się na umiejętnościach funkcjonalnych (literacy), czyli zdolności do wykorzystania wiedzy w praktyce i rozwiązywania problemów życiowych, co jest bardziej miarodajne niż sprawdzanie pamięciowej wiedzy szkolnej.
Narzędzie do reform Wyniki PISA stanowią unikatowe źródło rzetelnej wiedzy, które jest wykorzystywane przez rządy do diagnozowania słabych punktów i wprowadzania zmian mających na celu poprawę jakości edukacji.
Szeroki kontekst Kwestionariusze dla uczniów i dyrektorów szkół dostarczają cennych danych o środowisku uczenia się, postawach uczniów i czynnikach pozaszkolnych, które wpływają na wyniki.

Wady i krytyka badania PISA

Wada/Krytyka Opis
Gonitwa za rankingiem Krytycy wskazują, że nadmierny nacisk na wyniki PISA (często nazywany "efektem PISA") prowadzi do tego, że systemy edukacyjne koncentrują się na osiągnięciu wysokich miejsc w rankingu, kosztem skupienia na samym procesie uczenia się i rozwoju.
Upolitycznienie wyników Rezultaty badania są często wykorzystywane w debatach politycznych, co może prowadzić do manipulacji danymi lub wyciągania z nich niepełnych wniosków, na przykład w celu obrony lub krytyki działań urzędującego ministra edukacji.
Zależność od reform Wyniki są silnie powiązane ze zmianami w systemie oświatowym (np. reformy strukturalne) oraz czynnikami zewnętrznymi (np. pandemia COVID-19), co utrudnia jednoznaczną interpretację i oddzielenie wpływu samego nauczania od innych czynników.
Ograniczony zakres Choć PISA bada kluczowe kompetencje, nie mierzy wszystkich ważnych aspektów edukacji, takich jak kreatywność (choć ta bywa badana jako opcjonalna domena), umiejętności społeczne, artystyczne czy wiedza historyczna.

Mimo kontrowersji, PISA pozostaje kluczowym punktem odniesienia dla oceny efektywności systemów edukacyjnych na świecie, dostarczając cennego materiału do dyskusji o tym, jak najlepiej przygotować młodych ludzi do wyzwań dorosłego życia.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii edukacja: