Brunhilda to postać, która pojawia się zarówno na kartach historii, jak i w najsłynniejszych germańskich mitach. To fascynujące, jak jedno imię może być związane z bezwzględną królową z epoki Merowingów i potężną walkirią z nordyckich legend.

Aby odpowiedzieć na pytanie, co wiadomo o Brunhildzie, musimy przyjrzeć się dwóm głównym postaciom, które nosiły to imię.

Brunhilda – Królowa Austrazji (ok. 545–613)

Historyczna Brunhilda była jedną z najpotężniejszych i najbardziej kontrowersyjnych kobiet w historii wczesnośredniowiecznej Europy. Jej życie to gotowy scenariusz na epicki, mroczny serial historyczny, pełen intryg, zemsty i walki o władzę.

Pochodzenie i małżeństwo

Brunhilda urodziła się około 545 roku jako córka wizygockiego króla Atanagilda. Wychowywała się na dworze w Toledo, co zapewniło jej wykształcenie i wgląd w polityczne mechanizmy.

W 566 roku została żoną Sigeberta I, króla Austrazji, jednego z królestw Franków rządzonych przez dynastię Merowingów. Jej siostra, Galswinta, poślubiła brata Sigeberta, Chilperyka I, króla Neustrii.

Wojna domowa i zemsta

Kluczowym momentem w życiu Brunhildy było zamordowanie jej siostry Galswinty, do którego doszło na polecenie (lub za wiedzą) Chilperyka I, który chciał poślubić swoją kochankę, Fredegundę. To wydarzenie zapoczątkowało trwającą dziesięciolecia, krwawą wojnę domową między Austrazją a Neustrią, znaną jako feud Brunhildy i Fredegundy.

Brunhilda poprzysięgła zemstę za śmierć siostry i stała się siłą napędową konfliktu.

Regentka i reformatorka

Po śmierci męża Sigeberta w 575 roku, Brunhilda przejęła władzę jako regentka w imieniu swojego małoletniego syna, Childeberta II. Później, po śmierci syna, sprawowała regencję w imieniu swoich wnuków.

Jako władczyni była niezwykle aktywna i skuteczna. Przeprowadzała reformy administracyjne, budowała drogi, kościoły i klasztory, a także dążyła do wzmocnienia władzy królewskiej kosztem arystokracji. Była postrzegana jako bezwzględna, ale też wybitnie inteligentna i zdolna polityczka, która rządziła z przerwami przez prawie pół wieku, do 613 roku.

Makabryczny koniec

Ostatecznie Brunhilda została pokonana przez Chlotara II, syna Fredegundy, który zjednoczył królestwa Franków. W 613 roku, w wieku około 68 lat, została schwytana, oskarżona o liczne zbrodnie i poddana wyjątkowo okrutnej egzekucji. Według kronikarzy, po torturach, została przywiązana za włosy, nogę i rękę do ogona dzikiego konia i rozszarpana.

Ciekawostka: Historycy uważają, że historia rywalizacji Brunhildy z Fredegundą mogła stanowić jeden z historycznych fundamentów dla germańskiego eposu narodowego Pieśń o Nibelungach, w którym również pojawia się postać Brunhildy.

Brunhilda (Brynhilda) – Walkiria i Królowa z mitu

Druga słynna Brunhilda to postać mitologiczna, znana pod imieniem Brynhilda w mitologii nordyckiej (zwłaszcza w Sadze o Völsungach i Eddzie Poetyckiej) oraz jako Brunhilda w germańskiej Pieśni o Nibelungach.

Walkiria i klątwa

W mitologii nordyckiej Brynhilda była pierwotnie jedną z walkirii, córką króla Hunów Budlego, a czasem utożsamianą z walkirią Sigrdrifą.

Została ukarana przez Odyna za nieposłuszeństwo (w niektórych wersjach za zabicie nie tego króla, którego jej nakazano). Kara była straszna: Odyn przebił ją cierniem snu i uwięził w zamku otoczonym magicznym ogniem, skazując na sen, dopóki nie obudzi jej śmiertelnik, który odważy się przejść przez płomienie.

Sigurd i zdrada

Zostaje obudzona przez wielkiego bohatera, Sygurda (Siegfrieda w wersji germańskiej), który zakochuje się w niej, a ona uczy go mądrości runicznych. Ślubują sobie miłość, lecz Sygurd wyrusza w świat.

W Pieśni o Nibelungach i późniejszej mitologii, historia przybiera tragiczny obrót:

1. Zapomnienie: Sygurd, pod wpływem magicznego napoju (lub czarów) podanego przez matkę Gudrun/Krymhildy, zapomina o Brunhildzie i poślubia Gudrun.
2. Oszustwo: Brunhilda, będąca królową Islandii (lub Isenlandu), stawia warunek: poślubi tylko tego, kto pokona ją w atletycznych zawodach. Sygurd, używając czapki niewidki, podszywa się pod Gunthera (brata Gudrun) i pokonuje Brunhildę, zdobywając ją dla swojego szwagra.
3. Zemsta: Kiedy Brunhilda odkrywa podstęp i dowiaduje się, że to Sygurd ją oszukał, jej miłość zamienia się w nienawiść. Wzywa do zemsty, wciągając Gunthera i jego braci w spisek. Ostatecznie Sygurd zostaje podstępnie zamordowany przez Hagena.

Śmierć i zjednoczenie

Widząc śmierć ukochanego, Brunhilda wpada w szał rozpaczy. Popełnia samobójstwo, aby dołączyć do Sygurda na stosie pogrzebowym. W ten sposób, po śmierci, kochankowie zostają zjednoczeni.

Ciekawostka: Pośmiertne losy Brunhildy opowiada pieśń Helreid Brynhildar (Droga Brunhildy do Helu) z Eddy Poetyckiej, gdzie w drodze do krainy umarłych spotyka olbrzymkę, której tłumaczy się ze swoich czynów.