Oczywiście, to świetne pytanie! Odpowiedź brzmi: tak, goryle i szympansy jedzą zioła i inne rośliny zielne, a co więcej, robią to w sposób niezwykle świadomy, często wykorzystując je jako naturalne lekarstwa.
Dieta tych wielkich małp człekokształtnych jest fascynującym tematem, który pokazuje, jak głęboka może być wiedza zwierząt o otaczającym je środowisku.
Goryle: potężni roślinożercy z apteką w dżungli
Goryle są w przeważającej mierze roślinożercami. Ich potężna budowa i muskulatura opierają się na diecie bogatej w błonnik, która składa się głównie z liści, łodyg, pędów, korzeni i owoców. Wśród tych roślin znajduje się wiele gatunków, które w naszym rozumieniu można określić jako zioła lub rośliny zielne.
Konkretne rośliny zielne w diecie goryli
Dieta goryli różni się w zależności od podgatunku i środowiska, w którym żyją:
- Goryle górskie (żyjące na wyższych wysokościach) spożywają mniej owoców, a więcej roślin zielnych. W ich menu można znaleźć takie gatunki jak:
- Pokrzywy (liście i łodygi)
- Przytulia (rodzaj rośliny zielnej)
- Osty
- Selerowate (np. dzikie selery)
- Goryle nizinne mają szerszą dietę, ale również chętnie sięgają po rośliny z rodziny imbirowatych i marantowatych.
Ciekawostka: goryle jako zielarze
Najciekawsze jest to, że goryle, podobnie jak inne wielkie małpy, praktykują zoofarmakognozję, czyli samoleczenie za pomocą roślin. Naukowcy zaobserwowali, że goryle nizinne z Gabonu zjadają określone rośliny, które mają właściwości lecznicze.
- Rośliny antybakteryjne: Badania wykazały, że niektóre rośliny spożywane przez goryle, np. części drzewa puchowca pięcioprętowego (Ceiba pentandra), mają silne właściwości antybakteryjne i przeciwdrobnoustrojowe. Co ciekawe, te same rośliny są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie przez lokalne społeczności.
Szympansy: wszystkożerni specjaliści od domowej apteczki
Szympansy są bardziej wszystkożerne niż goryle, a ich dieta jest bardzo zróżnicowana – około 50% stanowią owoce, ale reszta to liście, nasiona, kwiaty, kora drzew, miód, grzyby, a także pokarm zwierzęcy (owady i małe ssaki). Wśród roślin, które jedzą, również znajdują się zioła.
Szympansy i samoleczenie
Szympansy są mistrzami w wykorzystywaniu ziół do celów leczniczych. Ich zachowania są jednymi z najlepiej udokumentowanych przykładów zoofarmakognozji:
- Połykanie całych liści: Obserwowano, jak szympansy połykają w całości szorstkie liście niektórych roślin (np. z rodzaju Aspilia). Liście te nie są trawione, ale ich szorstka powierzchnia działa jak szczotka, pomagając usunąć pasożyty z przewodu pokarmowego.
- Leczenie ran: Niedawne badania w Ugandzie wykazały, że szympansy nie tylko leczą swoje rany, ale także pomagają innym członkom grupy. Polega to na przykład na przykładaniu przeżutych liści (działających jak maść lub plaster) do ran.
- Konkretne zioła na dolegliwości:
- Zaobserwowano, że ranny szympans celowo szukał i zjadał paproć zwaną christella parasitica, która, jak wykazały analizy, ma silne właściwości antybakteryjne.
- Szympansy (podobnie jak goryle i słonie) czasami jedzą glinę z kopców termitów, która zawiera kaolinit. Glina ta ma właściwości absorbujące, pomagając w przypadku rozstroju żołądka, podobnie jak leki przeciwbiegunkowe u ludzi.
Podsumowując, zarówno goryle, jak i szympansy, jedzą wiele roślin, które możemy nazwać ziołami. Nie tylko stanowią one ważny element ich codziennej diety, ale są również świadomie wykorzystywane jako naturalne środki lecznicze, co jest dowodem na ich zaskakującą inteligencję i wiedzę o właściwościach roślin.