Gość (5.172.*.*)
W mitologii rzymskiej odpowiedź na to pytanie jest jednoznaczna: tak, Janus był uważany za pierwszego władcę Lacjum (starożytnej krainy, w której później powstał Rzym).
Janus, jako jedno z najważniejszych bóstw staroitalskich, był bogiem wszelkich początków, przejść, drzwi, bram i mostów, a także patronem umów i układów sojuszniczych. Jego rola jako bóstwa początku rozciągała się również na chronologię i historię mityczną. To właśnie od niego pochodzi łacińska nazwa miesiąca stycznia (Ianuarius), pierwszego miesiąca w roku.
W rzymskim ujęciu mitologicznym, Janus uchodził za pierwszego władcę Lacjum, który przybył do Italii w zamierzchłych czasach, jeszcze przed przybyciem Eneasza i założeniem Rzymu.
Według tradycji, Janus rezydował na wzgórzu, które nazwano na jego cześć Janikulum (Ianiculum), położonym na prawym brzegu Tybru. Jako bóg wszelkich przejść i granic, jego obecność w tym miejscu, stanowiącym naturalną bramę do Lacjum, była symboliczna.
Janus jest tradycyjnie przedstawiany jako bóstwo o dwóch twarzach (Janus Bifrons), z których jedna spogląda w przeszłość, a druga w przyszłość. W kontekście władzy nad Lacjum, symbolizowało to jego panowanie nad początkiem i końcem, a także nad przejściem od stanu dzikości do cywilizacji.
Rządy Janusa są ściśle powiązane z mitem o Złotym Wieku w Italii. Początkowo Janus dzielił władzę z lokalnym bóstwem Camesesem (lub Camasene).
Kluczowym momentem było jednak przyjęcie przez Janusa Saturna – boga rolnictwa, czasu i porządku – który został wypędzony z Olimpu przez Jowisza. Janus udzielił Saturnowi gościny w Lacjum, a w zamian Saturn obdarzył Janusa darem widzenia przeszłości i przyszłości.
Wspólne panowanie Janusa i Saturna symbolizowało erę pokoju, dobrobytu i niewinności, czyli właśnie mityczny Złoty Wiek. W tym czasie Janus miał nauczyć dziki lud bogobojności, praw, obyczajów, a także sztuk, uprawy roli i wszystkiego, co było niezbędne do cywilizowanego życia.
Choć Janus jest powszechnie uznawany za mitycznego, pierwotnego władcę Lacjum, w rzymskich legendach pojawiają się również inne postacie, które są wymieniane jako pierwsi królowie w bardziej "historycznej" linii dynastycznej prowadzącej do Eneasza i założenia Rzymu.
Niektóre tradycje podają, że pierwszym królem Lacjum był na przełomie XIV i XIII wieku p.n.e. Sterces, którego stolicą było miasto Laurentum. Sterces jest często uważany za postać przejściową, która zapoczątkowała linię królów.
Po nim, jako trzeci z kolei następca, pojawia się król Latynus. To za jego panowania do Lacjum przybył trojański bohater Eneasz. Od imienia Latynusa wzięła swoją nazwę cała kraina (Lacjum) i jej mieszkańcy (Latynowie), a w konsekwencji także język łaciński.
W kontekście mitologicznym, Janus zajmuje miejsce najstarsze i najbardziej pierwotne, jako bóg-król, który ucywilizował krainę w Złotym Wieku. Jego rządy są prehistoryczne i boskie. Postacie takie jak Sterces czy Latynus należą do późniejszej, bardziej ludzkiej i legendarnej historii, która bezpośrednio poprzedzała założenie Rzymu przez Romulusa.
Dlatego, odpowiadając na pytanie, należy stwierdzić, że Janus był pierwszym władcą Lacjum w sensie mitycznym i pierwotnym, zapoczątkowującym Złoty Wiek i cywilizację, natomiast Latynus był kluczową postacią w legendzie o pochodzeniu Rzymian, od której wzięła nazwę cała kraina.