Jakie masz pytanie?

lub

Czy Polska jest formalnie w stanie wojny z Japonią?

Dziwny stan wojenny Koniec wojny Polska Japonia Układ pokojowy 1957
avatar

Gość (5.172.*.*)



Odpowiedź:

Pytanie o to, czy Polska jest formalnie w stanie wojny z Japonią, prowadzi do jednej z najbardziej intrygujących i paradoksalnych historii polskiej dyplomacji w XX wieku. Choć dla większości współczesnych Polaków i Japończyków relacje między oboma krajami są przyjazne i oparte na współpracy, formalne zakończenie konfliktu zbrojnego, który nigdy nie wyszedł poza fazę deklaracji, nastąpiło stosunkowo późno.

Formalne wypowiedzenie wojny: Akt sojuszniczej lojalności

Stan wojny między Polską a Japonią został formalnie ogłoszony przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie w Londynie. Miało to miejsce 11 grudnia 1941 roku, zaledwie cztery dni po japońskim ataku na amerykańską bazę morską Pearl Harbor.

Decyzja ta nie wynikała z bezpośredniego zagrożenia militarnego dla Polski, ale była aktem lojalności sojuszniczej. Polska, jako członek koalicji antyhitlerowskiej, była zobowiązana do solidarności z Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi, które natychmiast po ataku Japonii przystąpiły do wojny. Prezydent Władysław Raczkiewicz postanowieniem z 11 grudnia 1941 roku ogłosił, że Rzeczpospolita Polska znajduje się w stanie wojny z Imperium Japońskim.

Wojna, której Japonia nie przyjęła

Co ciekawe, premier Japonii, Hideki Tōjō, formalnie nie przyjął polskiej deklaracji wojny. Skomentował to, stwierdzając, że Polacy, walcząc o swoją wolność, wypowiedzieli wojnę pod presją Wielkiej Brytanii, i że Japonia nie przyjmuje ich wyzwania.

W rezultacie doszło do paradoksalnej sytuacji: Polska była jedynym krajem, któremu formalnie wypowiedziała wojnę w XX wieku, choć nigdy nie została przez niego zaatakowana. Co więcej, pomimo formalnego konfliktu, polski i japoński wywiad utrzymywały w pewnym zakresie współpracę, wymieniając się informacjami na temat wspólnego wroga, jakim był Związek Sowiecki.

Najdłuższa i najbardziej niezwykła wojna

Mimo zakończenia II wojny światowej w 1945 roku, formalny stan wojny między Polską a Japonią nie został od razu uregulowany. Oba kraje, choć nie prowadziły żadnych działań zbrojnych, formalnie pozostawały w konflikcie przez blisko szesnaście lat.

Jedynymi polskimi akcentami militarnymi w tym "konflikcie" były:

  • Udział polskiego asa lotnictwa, majora Witolda Urbanowicza, dowódcy Dywizjonu 303, który jako ochotnik walczył z japońskimi pilotami w amerykańskiej formacji "Latających Tygrysów".
  • Rejsy polskich statków pasażerskich, takich jak "Sobieski" i "Pułaski", które po przebudowaniu na transportowce przewoziły żołnierzy brytyjskich na Oceanie Indyjskim.

Układ pokojowy z 1957 roku: Koniec formalnego konfliktu

Formalny koniec stanu wojny nastąpił dopiero w okresie powojennym, w ramach przywracania normalnych stosunków dyplomatycznych.

Stan wojny został zakończony 8 lutego 1957 roku w Nowym Jorku, poprzez podpisanie "Układu o przywróceniu normalnych stosunków między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Japonią".

Kluczowy dla odpowiedzi na Twoje pytanie jest Artykuł I tego dokumentu, który stanowił:

„Stan wojny między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Japonią zostanie zakończony w dniu wejścia w życie niniejszego Układu.”

Układ ten wszedł w życie 18 maja 1957 roku, definitywnie kończąc formalny konflikt.

Podsumowanie

Odpowiadając wprost: Nie, Polska nie jest formalnie w stanie wojny z Japonią.

Stan wojny, ogłoszony w 1941 roku w czasie II wojny światowej, został oficjalnie zakończony na mocy Układu o przywróceniu normalnych stosunków podpisanego w 1957 roku. Dziś relacje polsko-japońskie są w pełni normalne, przyjazne i oparte na szerokiej współpracy gospodarczej, kulturalnej i politycznej.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii historia: