To pytanie, które zadaje sobie wielu czytelników! Odpowiedź jest prosta i jednocześnie niezwykle złożona: „Mały Książę” jest dla każdego. To jedna z tych magicznych książek, która rośnie razem z czytelnikiem, a jej przesłanie zmienia się w zależności od tego, ile mamy lat i na jakim etapie życia się znajdujemy.

Uniwersalność tego dzieła Antoine’a de Saint-Exupéry’ego sprawia, że jest ono jednocześnie baśnią dla najmłodszych, lekturą szkolną dla młodzieży i głęboką powiastką filozoficzną dla dorosłych.

Dlaczego „Mały Książę” jest dla dzieci?

Na pierwszy rzut oka, „Mały Książę” to klasyczna baśń. Tytułowy bohater to uroczy chłopiec, który podróżuje między planetami, spotykając na swojej drodze fantastyczne postaci, takie jak Król, Próżny, Pijak czy Latarnik.

1. Baśniowa konwencja: Prosta fabuła, elementy fantastyczne (mówiący Lis, podróże między asteroidami) i piękne, autorskie ilustracje sprawiają, że książka jest atrakcyjna dla młodszych czytelników.
2. Prosty język: Mimo głębokiego przesłania, język utworu jest przystępny i zrozumiały, co ułatwia przyswojenie treści nawet najmłodszym.
3. Wartości: Dzieci i młodzież uczą się o podstawowych wartościach, takich jak przyjaźń, miłość, odpowiedzialność i znaczenie więzi międzyludzkich (słynne słowa Lisa: „Oswój mnie”, „Stajesz się odpowiedzialny na zawsze za to, co oswoiłeś”).

Dla przedszkolaków i średnioklasistów to przede wszystkim wzruszająca opowieść o przygodzie i poszukiwaniu przyjaciela.

„Mały Książę” jako lektura dla nastolatków i średnioklasistów

W Polsce „Mały Książę” jest często omawiany jako lektura szkolna, na przykład w ósmej klasie szkoły podstawowej. To idealny moment na głębszą analizę, ponieważ młodzi ludzie zaczynają wchodzić w świat dorosłych i konfrontować się z jego zawiłościami.

Nastolatkowie potrafią już dostrzec drugie dno i symbolikę postaci:

• Krytyka świata dorosłych: Spotkania Małego Księcia z mieszkańcami planet stają się dla nich satyrycznym komentarzem na temat wad dorosłych: próżności, chciwości, bezmyślnego posłuszeństwa i braku wyobraźni.
• Dorastanie i priorytety: Książka skłania do refleksji nad tym, co jest naprawdę ważne w życiu, zanim pochłonie ich pęd za karierą i pieniędzmi.

Dlaczego dorośli powinni czytać „Małego Księcia”?

To właśnie dla dorosłych lektura ta ma najgłębszy, filozoficzny wymiar. Sam autor, Antoine de Saint-Exupéry, dedykował książkę swojemu przyjacielowi Leonowi Werthowi, a następnie zmienił dedykację na: „Leonowi Werth – gdy był małym chłopcem”, co jest wyraźnym sygnałem, że dorośli powinni wrócić do tej historii, aby przypomnieć sobie o swoim wewnętrznym dziecku.

Powiastka filozoficzna i przypowieść

„Mały Książę” to gatunkowo powiastka filozoficzna lub przypowieść, co oznacza, że oprócz dosłownej warstwy fabularnej, zawiera ukryte, metaforyczne znaczenie dotyczące życia ludzkiego.

• Refleksja nad życiem: Dorośli, pochłonięci pracą i sprawami materialnymi, często oddalają się od siebie i zapominają o wartościach. Historia Małego Księcia jest dla nich drogowskazem i zbiorem aforyzmów, które przypominają o istocie miłości i przyjaźni.
• Utracona wrażliwość: Książka krytykuje dorosłych za utratę wyobraźni i dziecięcej wrażliwości. Słynny cytat: „Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” staje się kluczem do odzyskania autentycznego spojrzenia na świat i relacje.
• Odkrywanie na nowo: Dorosły, który czytał „Małego Księcia” w dzieciństwie, po powrocie do lektury odkrywa zupełnie nowe znaczenia, których nie mógł zrozumieć jako dziecko.

„Mały Książę” to książka, którą można czytać co kilka lat, a za każdym razem zaoferuje inną mądrość. Jest to utwór ponadczasowy i uniwersalny, który przypomina, że w każdym dorosłym kryje się dziecko, które kiedyś widziało węża boa trawiącego słonia, a nie tylko kapelusz.