Jakie masz pytanie?

lub

Czy sformułowanie „prace lekkie”, pojawiające się w kodeksie, jest zdefiniowane i, jeśli tak, to w jaki sposób?

prace lekkie młodociani kryteria prac lekkich kodeks wykaz prac lekkich pracodawca
avatar

Gość (5.172.*.*)



Odpowiedź:

To zagadnienie jest bardzo ciekawe i często budzi wątpliwości, zwłaszcza w kontekście zatrudniania młodocianych. Choć sformułowanie „prace lekkie” pojawia się w Kodeksie pracy, nie ma w nim jednej, uniwersalnej i sztywno określonej definicji, która wymieniałaby konkretne stanowiska.

Pojęcie to jest zdefiniowane poprzez kryteria i procedurę ustalania, a nie przez zamknięty katalog czynności.

Definicja prac lekkich w Kodeksie pracy

Sformułowanie „prace lekkie” pojawia się w Dziale Dziewiątym Kodeksu pracy, który dotyczy zatrudniania młodocianych. Zgodnie z art. 2001 Kodeksu pracy, młodociany (osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat) może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac.

Kluczowe dla zrozumienia, czym jest praca lekka w świetle prawa, są dwa podstawowe kryteria, które muszą być spełnione:

  1. Brak zagrożenia: Praca lekka nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego.
  2. Brak utrudnień w nauce: Praca lekka nie może utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.

W praktyce oznacza to, że praca ta musi być dostosowana do możliwości fizycznych i psychicznych młodej osoby, a także nie może kolidować z jej edukacją.

Procedura ustalania wykazu prac lekkich

Ponieważ Kodeks pracy nie podaje gotowej listy, to na pracodawcy spoczywa obowiązek jej ustalenia. Jest to bardzo ważny element definicji, ponieważ praca lekka dla jednego pracodawcy może być inna niż dla drugiego, w zależności od specyfiki działalności.

Procedura ustalania wykazu prac lekkich jest ściśle określona i składa się z kilku kroków:

  • Ustalenie wykazu przez pracodawcę: Pracodawca samodzielnie określa, jakie prace w jego zakładzie uzna za lekkie.
  • Zgoda lekarza: Pracodawca musi uzyskać zgodę lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy na ten wykaz.
  • Zatwierdzenie przez inspektora: Ustalony i zaakceptowany przez lekarza wykaz wymaga zatwierdzenia przez właściwego inspektora pracy.
  • Włączenie do dokumentacji: Wykaz prac lekkich pracodawca ustala w regulaminie pracy. Jeśli pracodawca nie ma obowiązku wydania regulaminu (np. zatrudnia mniej niż 50 pracowników), ustala go w osobnym akcie.
  • Zapoznanie młodocianego: Pracodawca ma obowiązek zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed dopuszczeniem go do pracy.

Ważna uwaga: Wykaz prac lekkich nie może zawierać prac wzbronionych młodocianym, które są określone w odrębnych przepisach wykonawczych wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

Praca lekka a orzeczenia lekarskie

Pojęcie „pracy lekkiej” pojawia się również w kontekście orzeczeń lekarskich wydawanych pracownikom, którzy ze względu na stan zdrowia wymagają ograniczenia wysiłku. W tym przypadku przepisy prawa pracy, w tym te dotyczące technicznego bezpieczeństwa pracy, również nie zawierają bezpośredniej legalnej definicji określającej "pracę lekką".

Lekarz medycyny pracy, wydając orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy w ramach "pracy lekkiej" (lub wskazując przeciwwskazania do "ciężkiej pracy fizycznej"), kieruje się swoją wiedzą medyczną i oceną indywidualnego stanu zdrowia pracownika w odniesieniu do warunków panujących na danym stanowisku. Często zalecenie "pracy lekkiej" jest ogólnym wskazaniem, które pracodawca powinien doprecyzować, konsultując się z lekarzem, aby właściwie wywiązać się z zaleceń.

Podsumowując: „Praca lekka” w Kodeksie pracy jest zdefiniowana przez jej charakter (brak zagrożenia dla zdrowia i rozwoju oraz brak utrudnień w nauce) oraz procedurę jej formalnego ustalenia i zatwierdzenia przez pracodawcę, lekarza medycyny pracy i inspektora pracy. Nie jest to więc gotowa lista, ale zestaw kryteriów i wymogów formalnych.

Podziel się z innymi: