Pozowanie do zdjęć czy występowanie przed kamerą kojarzy się nam najczęściej z wybiegami mody, planami filmowymi lub pracą influencera. Tymczasem rzeczywistość rynkowa pokazuje, że coraz więcej firm z zupełnie innych sektorów wpisuje takie działania w zakres obowiązków służbowych swoich pracowników. W dobie mediów społecznościowych i wszechobecnego content marketingu, „twarz” firmy często pochodzi z jej wnętrza.

E-commerce i handel detaliczny (PKD 47.91.Z, 47.71.Z)

To jedna z najbardziej oczywistych branż poza typowymi mediami. Firmy prowadzące sprzedaż wysyłkową przez internet (PKD 47.91.Z) oraz butiki odzieżowe (PKD 47.71.Z) często zatrudniają osoby na stanowiska takie jak „Asystent ds. sprzedaży” lub „Specjalista ds. e-commerce”, których realnym obowiązkiem jest prezentowanie produktów na zdjęciach do sklepu internetowego lub w relacjach na Instagramie i TikToku.

W mniejszych firmach pracownicy etatowi często pełnią rolę modeli „in-house”. Dzięki temu marka oszczędza na wynajmowaniu zewnętrznych agencji, a klient widzi autentyczne osoby pracujące w danej firmie. W umowach o pracę pojawiają się wtedy zapisy o wyrażeniu zgody na wykorzystanie wizerunku w celach promocyjnych pracodawcy.

Edukacja i szkolenia (PKD 85.59.B)

Branża edukacyjna przeszła ogromną transformację cyfrową. Firmy szkoleniowe oraz podmioty zajmujące się pozostałymi pozaszkolnymi formami edukacji (PKD 85.59.B) masowo produkują kursy online, webinary i tutoriale. Pracownicy merytoryczni – metodycy, lektorzy czy trenerzy – mają w swoich umowach o pracę wpisany udział w nagraniach wideo jako kluczowy element obowiązków.

Ciekawostką jest fakt, że w tej branży coraz częściej pojawiają się stanowiska „Content Creatora edukacyjnego”, gdzie głównym zadaniem jest właśnie występowanie przed kamerą i tłumaczenie zawiłych zagadnień w przystępny sposób.

Branża beauty i medycyna estetyczna (PKD 96.02.Z, 86.22.Z)

W salonach fryzjerskich i kosmetycznych (PKD 96.02.Z) oraz w praktykach lekarskich specjalistycznych (PKD 86.22.Z) pozowanie do sesji typu „przed i po” jest standardem. Choć najczęściej modelami są klienci, to pracownicy (kosmetolodzy, asystentki) często występują w filmach instruktażowych pokazujących przebieg zabiegu lub prezentujących efekty pracy zespołu.

W przypadku dużych klinik medycyny estetycznej, personel pomocniczy często bierze udział w profesjonalnych sesjach wizerunkowych, które mają budować zaufanie do marki. Wizerunek „uśmiechniętej pielęgniarki” czy „profesjonalnego lekarza” na stronie WWW to często efekt zaplanowanych działań operacyjnych wpisanych w grafik pracy.

Turystyka, hotelarstwo i gastronomia (PKD 55.10.Z, 56.10.A)

Hotele (PKD 55.10.Z) oraz restauracje (PKD 56.10.A) budują swój prestiż poprzez lifestyle’owe sesje zdjęciowe. Pracownicy działów obsługi gości, kelnerzy czy kucharze stają się bohaterami materiałów promocyjnych. Udział w sesji zdjęciowej pokazującej „dzień z życia hotelu” lub nagranie promujące nową kartę dań staje się elementem pracy operacyjnej.

Warto zauważyć, że w branży HoReCa (Hotel, Restaurant, Catering) autentyczność jest na wagę złota. Dlatego zamiast wynajmować statystów, managerowie wolą pokazać prawdziwy zespół, co wymaga odpowiednich uregulowań w umowach o pracę dotyczących eksploatacji wizerunku.

Branża IT i nowoczesne technologie (PKD 62.01.Z)

Może się to wydawać nieoczywiste, ale software house’y i firmy zajmujące się oprogramowaniem (PKD 62.01.Z) kładą ogromny nacisk na tzw. Employer Branding. Aby przyciągnąć talenty, programiści i testerzy biorą udział w profesjonalnych sesjach zdjęciowych do zakładek „Kariera” oraz w nagraniach typu „Office tour”.

W tym sektorze często spotyka się stanowiska „Evangelist” lub „Developer Advocate”. Osoby te, będąc na etacie, zajmują się głównie występowaniem na konferencjach, nagrywaniem podcastów wideo i pozowaniem do materiałów promujących kulturę pracy w firmie.

Przemysł i produkcja – bezpieczeństwo i szkolenia (PKD 10-33)

To jedna z najbardziej nietypowych branż dla „modeli”. W wielkich zakładach produkcyjnych pracownicy liniowi biorą udział w nagraniach instruktażowych BHP lub filmach prezentujących procesy technologiczne. Choć nie jest to „pozowanie” w sensie artystycznym, to udział w nagraniu, które jest później dystrybuowane wewnątrz korporacji lub na targach branżowych, formalnie wymaga podobnych uregulowań prawnych.

Często zdarza się, że pracownik o aparycji budzącej zaufanie staje się „twarzą” kampanii rekrutacyjnej wielkiej fabryki, a jego wizerunek trafia na billboardy w całym regionie.

Agencje reklamowe i public relations (PKD 73.11.Z)

Choć agencje reklamowe często kojarzą się z branżą medialną, formalnie stanowią odrębną kategorię usług profesjonalnych. Pracownicy agencji (account managerowie, copywriterzy) często pełnią rolę „modeli testowych” w tzw. layoutach dla klientów lub występują w wewnętrznych materiałach case study. W dynamicznym środowisku agencji, szybkie zdjęcie „do posta na LinkedIn” jest na porządku dziennym i stanowi integralną część budowania marki osobistej pracownika oraz wizerunku agencji.

O czym warto pamiętać przy takich umowach?

Niezależnie od kodu PKD, jeśli Twoja praca wiąże się z pozowaniem lub nagraniami, kluczowym elementem umowy o pracę nie jest tylko sam opis obowiązków, ale przede wszystkim zgoda na wykorzystanie wizerunku (zgodnie z art. 81 Prawa autorskiego).

Warto wiedzieć, że:

• Zgoda na wykorzystanie wizerunku powinna być wyraźna i określać pola eksploatacji (np. internet, social media, druk).
• Pracodawca nie może zmusić pracownika do pozowania, jeśli nie zostało to wyraźnie określone w umowie lub nie wynika z charakteru stanowiska.
• W przypadku ustania stosunku pracy, kwestia dalszego wykorzystywania zdjęć i nagrań powinna być uregulowana w umowie, aby uniknąć sporów prawnych w przyszłości.

Ciekawostką jest fakt, że w niektórych firmach z branży modowej (PKD 47.71.Z) wprowadza się tzw. „dodatki wizerunkowe” do pensji dla pracowników, którzy regularnie występują w sesjach produktowych, co stanowi ciekawą alternatywę dla tradycyjnych stawek modelingowych.