Armenia to kraj, który magnetyzuje swoją historią, surowym, górzystym krajobrazem i niezwykłą gościnnością mieszkańców. Choć na mapie świata zajmuje stosunkowo niewielki obszar, kryje w sobie bogactwo kulturowe, którego mogłyby jej pozazdrościć znacznie większe państwa. To jedno z tych miejsc, gdzie przeszłość nieustannie przeplata się z teraźniejszością, a starożytne klasztory malowniczo wkomponowane w urwiste skały zapierają dech w piersiach. Przyjrzyjmy się bliżej temu fascynującemu zakątkowi globu – sprawdźmy, gdzie dokładnie leży Armenia i co sprawia, że jest tak wyjątkowa.

Gdzie dokładnie leży Armenia?

Armenia jest krajem śródlądowym (bez dostępu do morza), położonym na pograniczu Europy Wschodniej i Azji Zachodniej, w regionie geograficznym nazywanym Kaukazem Południowym. Fizycznie leży na Wyżynie Armeńskiej.

Sąsiadami Armenii są:

• Gruzja od północy,
• Azerbejdżan od wschodu,
• Iran od południa,
• Turcja od zachodu.

Pod względem ukształtowania terenu Armenia to kraj wybitnie górzysty. Ponad 90% jej terytorium leży na wysokości powyżej 1000 metrów nad poziomem morza, a średnia wysokość kraju to aż 1800 m n.p.m. Najwyższym szczytem w obecnych granicach państwa jest Aragac (4090 m n.p.m.), będący wygasłym wulkanem. Takie położenie gwarantuje spektakularne widoki, głębokie wąwozy, rwące rzeki i malownicze jeziora tektoniczne.

Co warto wiedzieć o Armenii? Najciekawsze fakty i atrakcje

Armenia to kraj pełen kontrastów i unikalnych w skali świata ciekawostek. Oto najważniejsze aspekty, które tworzą tożsamość tego niezwykłego państwa.

Pierwszy chrześcijański kraj na świecie

To fakt, z którego Ormianie są niezwykle dumni. Armenia jako pierwsze państwo na świecie przyjęła chrześcijaństwo jako religię państwową. Wydarzyło się to w 301 roku n.e. za sprawą króla Trydatesa III oraz św. Grzegorza Oświeciciela. Dzięki temu kraj ten jest usiany setkami zabytkowych świątyń i klasztorów (monastyrów), często wznoszonych w trudno dostępnych, ale niezwykle widowiskowych miejscach – na szczytach klifów czy w głębi kanionów (jak np. monastyr Geghard, częściowo wykuty w skale, czy Tatew zawieszony nad przepaścią).

Erywań – stolica starsza niż Rzym

Stolica Armenii, Erywań, to jedno z najstarszych stale zamieszkanych miast na świecie. Została założona jako twierdza Erebuni w 782 roku p.n.e. przez króla Argisztiego I, co oznacza, że Erywań jest o 29 lat starszy od Rzymu!

Dziś to tętniąca życiem metropolia, nazywana czasem „Różowym Miastem”. Przydomek ten zawdzięcza charakterystycznemu, różowemu tufowi wulkanicznemu – kamieniowi, z którego wzniesiono większość budynków w centrum miasta w okresie radzieckiej przebudowy.

Święta góra Ararat i jej symbolika

Góra Ararat (5137 m n.p.m.) to narodowy symbol Armenii, uwieczniony nawet w jej godle. Według biblijnej tradycji to właśnie na niej miała arcytrudne lądowanie Arka Noego po potopie. Co ciekawe i dla wielu zaskakujące – choć Ararat jest doskonale widoczny z Erywania i stanowi nieodłączny element armeńskiego krajobrazu, fizycznie leży obecnie w granicach Turcji. Utrata tej świętej góry w wyniku zawirowań historycznych i traktatów z lat 20. XX wieku pozostaje dla Ormian bolesnym tematem.

Szachy jako obowiązkowy przedmiot w szkole

Armenia to prawdziwa szachowa potęga. Co ciekawe, od 2011 roku gra w szachy jest tam obowiązkowym przedmiotem szkolnym dla dzieci w wieku od 7 do 9 lat. Władze uznały, że gra ta doskonale rozwija logiczne myślenie, strategiczne planowanie oraz kreatywność. Efekt? Armenia regularnie zdobywa medale na olimpiadach szachowych, a arcymistrzowie cieszą się w tym kraju statusem gwiazd formatu celebryckiego.

Unikalny alfabet i język

Język ormiański stanowi osobną, niezależną gałąź w rodzinie języków indoeuropejskich. Co więcej, Ormianie posługują się własnym, unikalnym alfabetem, który w 405 roku n.e. stworzył mnich Mesrop Masztoc. Alfabet ten składa się obecnie z 39 liter i wygląda jak prawdziwe dzieło sztuki kaligraficznej. Dla upamiętnienia tego narodowego skarbu, u stóp góry Aragac stworzono nawet Park Alfabetu, gdzie stoją gigantyczne kamienne rzeźby przedstawiające poszczególne litery.

Kuchnia ormiańska, czyli kulinarna podróż w czasie

Tradycje kulinarne Armenii sięgają tysięcy lat wstecz. Tutejsza kuchnia opiera się na świeżych ziołach, warzywach, serach oraz mięsach przygotowywanych na otwartym ogniu.

• Lawasz (lavash): Tradycyjny, bardzo cienki chleb wypiekany w glinianych piecach wkopanych w ziemię (tzw. tonirach). Lawasz jest tak ważnym elementem kultury, że został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
• Chorowac (khorovats): Ormiański szaszłyk, najczęściej z wieprzowiny, jagnięciny lub kurczaka, marynowany w lokalnych ziołach i pieczony na grillu.
• Najstarsza winiarnia świata: W jaskini Areni-1 archeolodzy odkryli pozostałości tłoczni wina sprzed ponad 6000 lat! Armenia ma niezwykle bogate tradycje winiarskie, a produkowane tu wina (szczególnie z owoców granatu) oraz legendarny armeński koniak (brandy Ararat, którym zachwycał się m.in. Winston Churchill) cieszą się uznaniem na całym świecie.

Dlaczego warto odwiedzić Armenię?

Poza bogatą historią i pysznym jedzeniem, Armenia przyciąga turystów nieskażoną komercją naturą. Jednym z najpiękniejszych miejsc jest jezioro Sewan – nazywane „szmaragdem Armenii” lub „morzem Armenii”. To jedno z największych wysoko położonych jezior słodkowodnych na świecie (leży na wysokości ok. 1900 m n.p.m.) i stanowi ulubione miejsce wypoczynku mieszkańców oraz turystów.

Kolejnym magnesem dla podróżników jest najdłuższa na świecie napędzana wahadłowo kolejka linowa – „Skrzydła Tatewu” (Wings of Tatev). Trasa o długości 5,7 km prowadzi nad spektakularnym wąwozem rzeki Worotan bezpośrednio do średniowiecznego klasztoru Tatew.

Armenia to kraj niezwykle bezpieczny, przyjazny dla portfela i przede wszystkim zamieszkany przez ludzi o ogromnych sercach. Gościnność jest tu świętością – zagubiony turysta niemal na pewno otrzyma pomoc, a nierzadko zostanie też zaproszony na kawę, domowe owoce czy tradycyjny obiad. To idealny kierunek dla każdego, kto szuka autentyczności, ucieczki od masowej turystyki i głębokiego kontaktu z historią.