Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

Przekupstwo a łapówka – czy to tylko inne nazwy tego samego zjawiska?

Różnice w prawie karnym Definicje przestępstw korupcyjnych Łapownictwo czynne i bierne
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 1 dzień temu

Odpowiedź:

W potocznym języku często używamy słów „przekupstwo” i „łapówka” zamiennie, traktując je jako synonimy opisujące ten sam nielegalny proceder. Jednak z perspektywy prawa karnego, a także precyzyjnego nazewnictwa, te terminy oznaczają nieco inne elementy tego samego, szerokiego zjawiska korupcji.

Jeśli chcesz wiedzieć, jak te pojęcia są rozróżniane przez prawników i co dokładnie jest karalne w świetle Kodeksu karnego, to trafiłeś idealnie.

Łapówka: przedmiot korupcji, czyli co jest dawane

Zacznijmy od najprostszego elementu – łapówki.

Łapówka to po prostu przedmiot lub korzyść, która jest oferowana, obiecywana lub przyjmowana w zamian za określone, najczęściej nieuczciwe, działanie lub zaniechanie działania.

W polskim prawie karnym (Kodeks karny, art. 115 § 4) mówi się o korzyści majątkowej lub korzyści osobistej.

  • Korzyść majątkowa to nie tylko pieniądze w kopercie! Może to być drogi prezent, darowizna, umorzenie długu, wygranie przetargu, a nawet pożyczka na preferencyjnych warunkach.
  • Korzyść osobista to wszystko, co nie ma wymiaru finansowego, ale zaspokaja jakąś potrzebę, na przykład obietnica awansu, załatwienie pracy dla członka rodziny, a nawet – jak wskazują prawnicy – stosunek seksualny lub order.

Ciekawostka: W prawie karnym nie ma określonej minimalnej kwoty, od której zaczyna się łapówka. Wartość jest istotna, ale nawet drobny, ale nieuzasadniony dowód wdzięczności, może zostać uznany za korzyść, jeśli jest związany z pełnieniem funkcji publicznej.

Przekupstwo: czynność dawania łapówki

Przekupstwo to termin, który w Kodeksie karnym (KK) jest używany do określenia konkretnego przestępstwa – łapownictwa czynnego.

Zgodnie z art. 229 KK, przestępstwo przekupstwa popełnia ten, kto udziela (daje) lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną (np. urzędnikowi, lekarzowi, policjantowi, sędziemu) w zamian za działanie lub zaniechanie działania w związku z pełnieniem tej funkcji.

  • Przekupstwo = Strona Dająca (Płatnik)

Mówiąc najprościej: jeśli wręczasz urzędnikowi kopertę (łapówkę), aby „przyspieszył” Twoją sprawę, popełniasz przestępstwo przekupstwa.

Łapownictwo: parasol dla obu stron

Aby zrozumienie było pełne, musimy wprowadzić jeszcze jeden termin, który jest kluczowy w języku prawniczym – łapownictwo.

Łapownictwo to ogólna nazwa dla całego zjawiska korupcji urzędniczej, które jest przestępstwem dwustronnym. Obejmuje ono odpowiedzialność zarówno dla tego, kto daje, jak i dla tego, kto przyjmuje korzyść.

W polskim prawie łapownictwo dzieli się na:

1. Łapownictwo czynne (Przekupstwo) – Art. 229 KK

To, o czym mówiliśmy wyżej – czynność dawania łapówki.

2. Łapownictwo bierne (Sprzedajność) – Art. 228 KK

To czynność przyjmowania łapówki lub jej obietnicy przez osobę pełniącą funkcję publiczną.

  • Sprzedajność = Strona Biorąca (Biorca)

Jeśli urzędnik przyjmuje kopertę (łapówkę), popełnia przestępstwo sprzedajności (łapownictwa biernego).

Podsumowanie różnic

Termin Co oznacza w prawie Rola w korupcji Odpowiedni artykuł KK
Łapówka Korzyść majątkowa lub osobista Przedmiot przestępstwa Brak bezpośredniego art. (jest to "korzyść")
Przekupstwo Łapownictwo czynne Czynność dawania łapówki Art. 229 KK
Sprzedajność Łapownictwo bierne Czynność przyjmowania łapówki Art. 228 KK
Łapownictwo Ogólna nazwa dla korupcji urzędniczej Całe zjawisko (dawanie + przyjmowanie) Art. 228 i 229 KK

Czy to tylko inne nazwy tego samego zjawiska?

Odpowiadając wprost na Twoje pytanie: Nie, to nie są tylko inne nazwy tego samego zjawiska.

  1. Łapówka jest rzeczą (korzyścią).
  2. Przekupstwo jest czynem (dawaniem tej rzeczy).

Jednak oba terminy są nierozerwalnie związane z przestępstwem korupcji, które w prawie karnym nazywamy łapownictwem. W języku potocznym, gdy mówimy o „przekupstwie”, często mamy na myśli całe zjawisko korupcji, ale prawnie jest to tylko jedna jego strona – ta, która oferuje korzyść.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii prawo: