Wyobraź sobie grupę panczenistów pędzących z prędkością niemal 50 km/h po lodowej tafli wielkości lodowiska do hokeja. Ostre wiraże, walka ramię w ramię i emocje, które trzymają w napięciu do ostatnich centymetrów przed linią mety – to właśnie short track. Choć na pierwszy rzut oka może przypominać klasyczne łyżwiarstwo szybkie, w rzeczywistości jest to sport znacznie bardziej nieprzewidywalny, kontaktowy i widowiskowy.

Na czym polega short track?

Short track to odmiana łyżwiarstwa szybkiego, która odbywa się na krótkim torze. W przeciwieństwie do tradycyjnych panczenów, gdzie zawodnicy ścigają się w parach na torze o długości 400 metrów i walczą głównie z czasem, w short tracku startuje od 4 do 6 zawodników jednocześnie (a w biegach na długich dystansach nawet więcej). Tutaj liczy się przede wszystkim miejsce na mecie, a nie uzyskany czas.

Rywalizacja odbywa się na pętli o długości zaledwie 111,12 metra, wytyczonej na tafli o wymiarach olimpijskich (60x30 metrów), czyli dokładnie takiej, na jakiej grają hokeiści. Ze względu na mały promień skrętu, zawodnicy muszą wykazywać się niesamowitą techniką i zmysłem równowagi.

Najpopularniejsze dystanse

W oficjalnych zawodach, takich jak Igrzyska Olimpijskie czy Mistrzostwa Świata, zawodnicy startują na kilku dystansach:

• 500 metrów – sprint, 4,5 okrążenia. Liczy się atomowy start i bezbłędna jazda.
• 1000 metrów – dystans średni, 9 okrążeń. Wymaga połączenia szybkości i taktyki.
• 1500 metrów – bieg długi, 13,5 okrążenia. Tu kluczowa jest wytrzymałość i umiejętność rozegrania biegu w końcówce.
• Sztafety – widowiskowe wyścigi drużynowe (3000 m dla kobiet, 5000 m dla mężczyzn), gdzie zawodnicy zmieniają się poprzez wypchnięcie partnera z drużyny.

Zasady gry – tu nie ma miejsca na błędy

Short track jest sportem niezwykle dynamicznym, co często prowadzi do upadków i kontrowersji sędziowskich. Zasady są rygorystyczne, a ich złamanie kończy się natychmiastową dyskwalifikacją (zapisaną w protokole jako PEN – penalty).

Najważniejszą zasadą jest zakaz celowego blokowania, popychania czy podcinania rywali. Wyprzedzanie jest dozwolone w każdym momencie, ale to zawodnik wyprzedzający bierze na siebie odpowiedzialność za uniknięcie kontaktu. Jeśli dojdzie do kolizji, sędziowie analizują powtórki wideo, aby ocenić, kto zawinił. Co ciekawe, jeśli zawodnik zostanie sfaulowany w momencie, gdy miał realną szansę na awans, sędziowie mogą go "dokoptować" do kolejnej rundy (tzw. advancement).

Sprzęt, który robi różnicę

Aby utrzymać się w ciasnych zakrętach przy ogromnej prędkości, łyżwiarze potrzebują specjalistycznego sprzętu. Ich łyżwy znacznie różnią się od tych, które znamy z lodowisk rekreacyjnych.

1. Buty: Wykonane z włókna węglowego, formowane termicznie idealnie do stopy zawodnika. Są wysokie i bardzo sztywne, co chroni kostkę.
2. Płozy: Są dłuższe niż w hokejówkach i, co najważniejsze, nie są zamontowane centralnie. Są przesunięte w lewo, co pozwala zawodnikowi na głębsze pochylenie się w lewym zakręcie bez zahaczania butem o lód. Płozy są również lekko wygięte w łuk, co ułatwia manewrowanie na okręgu.
3. Ochrona: Bezpieczeństwo jest kluczowe. Zawodnicy noszą kaski, rękawice wzmacniane kevlarem (często z plastikowymi "kulkami" na końcach palców lewej ręki, by móc podpierać się o lód), ochraniacze na golenie, nakolanniki oraz specjalne kombinezony odporne na przecięcia.

Dlaczego zawodnicy dotykają lodu ręką?

To jeden z najbardziej charakterystycznych obrazków w short tracku. Podczas pokonywania zakrętów siła odśrodkowa jest tak duża, że zawodnicy muszą pochylać się niemal równolegle do tafli. Dotknięcie lodu lewą ręką pomaga im utrzymać równowagę i precyzyjniej kontrolować tor jazdy.

Short track w Polsce – mamy się czym chwalić

W Polsce short track zyskuje na popularności, głównie dzięki sukcesom naszych reprezentantów na arenie międzynarodowej. Największą gwiazdą ostatnich lat jest Natalia Maliszewska, mistrzyni Europy i zdobywczyni Pucharu Świata na dystansie 500 metrów. Jej sukcesy sprawiły, że coraz więcej młodych osób decyduje się spróbować swoich sił w tej dyscyplinie, a polskie ośrodki (szczególnie w Białymstoku, Opolu czy Gdańsku) szkolą talenty na światowym poziomie.

Ciekawostki o short tracku

• Przeciążenia: Podczas pokonywania zakrętu na zawodnika działają siły porównywalne do tych, których doświadczają kierowcy Formuły 1.
• Początki: Sport ten wywodzi się z Ameryki Północnej (USA i Kanada), gdzie organizowano wyścigi na lodowiskach hokejowych, bo torów 400-metrowych było po prostu mało.
• Debiut olimpijski: Jako pełnoprawna dyscyplina olimpijska short track zadebiutował dopiero w 1992 roku w Albertville.
• Strategia: Czasami najszybszy zawodnik wcale nie wygrywa. Kluczem jest umiejętność "czytania" lodu i przewidywania ruchów przeciwników, by zaatakować w idealnym momencie.

Short track to sport dla ludzi o stalowych nerwach. Jeśli szukasz dyscypliny, w której sytuacja zmienia się jak w kalejdoskopie, a o zwycięstwie decyduje ułamek sekundy lub sprytny manewr, tor krótki z pewnością Cię nie zawiedzie.