Jakie masz pytanie?

lub
lub Zadaj pytanie

Co to jest Linia Mołotowa?

radzieckie umocnienia graniczne system fortyfikacji wojennych bunkry wschodnia granica
avatar

Gość (37.30.*.*)

  • 4 godziny temu

Odpowiedź:

Linia Mołotowa, choć brzmi jak nazwa potężnego, nieprzekraczalnego muru obronnego, w rzeczywistości jest nieformalnym, współczesnym określeniem na rozległy system radzieckich umocnień granicznych, budowanych w pośpiechu w latach 1940–1941. To fascynujący, a zarazem tragiczny rozdział historii, który do dziś pozostawił po sobie setki betonowych świadków na wschodnich rubieżach Polski i dalej na wschód.

Geneza i cel powstania

Aby zrozumieć, czym była Linia Mołotowa, trzeba cofnąć się do 1939 roku. W wyniku agresji ZSRR na Polskę, a także ustaleń paktu Ribbentrop-Mołotow i późniejszego Traktatu o granicach i przyjaźni, granice Związku Radzieckiego przesunęły się znacząco na zachód, kosztem terytorium II Rzeczypospolitej.

Nowa, długa na kilkaset kilometrów granica z III Rzeszą wymagała obrony. Dotychczasowy system radzieckich fortyfikacji, znany jako Linia Stalina, znajdował się teraz głęboko na tyłach. Józef Stalin, pomimo sojuszu z Niemcami, nie ufał swojemu nowemu sąsiadowi i przewidywał ewentualną wojnę.

Właśnie dlatego, już na przełomie 1939 i 1940 roku, Sowieci przystąpili do realizacji gigantycznego planu budowy umocnień wzdłuż nowo wytyczonej linii demarkacyjnej. W wojskowej nomenklaturze ZSRR system ten nazywano po prostu „umocnieniami nowej granicy państwowej”. Nazwa Linia Mołotowa (od nazwiska Wiaczesława Mołotowa, ówczesnego Ludowego Komisarza Spraw Zagranicznych ZSRR, który podpisał pakt z Niemcami) jest określeniem potocznym, ukutym już po wojnie.

Budowa i struktura fortyfikacji

Linia Mołotowa była ambitnym projektem, który miał rozciągać się od Karpat aż po Morze Bałtyckie. Cały system został podzielony na 13 tzw. Rejonów Umocnionych (RU), z których każdy miał bronić frontu o szerokości do 100 km.

Skala przedsięwzięcia była ogromna:

  • Zaangażowanie: Przy budowie pracowało około 140 tysięcy osób.
  • Obiekty: W skład umocnień wchodziły różnorodne obiekty, od potężnych, wieloizbowych schronów przeciwpancernych, po mniejsze, jednoizbowe bunkry, kaponiery (schrony do ognia bocznego) i półkaponiery. Schrony te, często określane jako DOT-y (Długotrwałe Obiekty Ogniowe), były uzbrojone w armaty przeciwpancerne i broń maszynową.
  • Lokalizacja w Polsce: Wiele z tych umocnień znajduje się dziś na terenie wschodniej Polski, wzdłuż obecnej granicy z Białorusią i Ukrainą. Przykładem jest 08. Przemyski Rejon Umocniony, gdzie w samym Przemyślu i okolicach zlokalizowano kilkadziesiąt obiektów.

Upadek linii – Ciekawostka historyczna

Mimo zaangażowania gigantycznych sił i środków, budowa Linii Mołotowa była prowadzona w ogromnym pośpiechu i w warunkach niedoborów. Kiedy 22 czerwca 1941 roku wojska III Rzeszy zaatakowały ZSRR (operacja Barbarossa), linia była daleka od ukończenia.

Stan na dzień ataku:

  • Ukończono niespełna 1200 obiektów.
  • Około 800 było wciąż w budowie.

Niedokończone obiekty, brak pełnego uzbrojenia, wentylacji, a często także niewyszkolone załogi sprawiły, że Linia Mołotowa nie spełniła swojej roli. Wojska niemieckie, dzięki elementowi zaskoczenia i przewadze w sprzęcie, z łatwością przełamywały sowieckie umocnienia. Załogi, choć często broniły się z determinacją, zwykle wytrzymywały od kilku do kilkunastu dni.

Dziś, pozostałości Linii Mołotowa stanowią popularny cel dla miłośników fortyfikacji i historii. Te potężne, betonowe konstrukcje, często ukryte w lasach i polach, są namacalnym świadectwem dramatycznych wydarzeń II wojny światowej i militarnej gorączki tamtego okresu.

Podziel się z innymi:

Inne pytania z kategorii historia: