Lewatywa, znana również jako enema przeczyszczająca lub wlew doodbytniczy, to zabieg medyczny, który polega na wprowadzeniu płynu przez odbyt do jelita grubego w celu usunięcia zalegających mas kałowych i oczyszczenia jelita. Jest to jedna z najstarszych procedur medycznych, stosowana już w starożytnym Egipcie, a nawet będąca modnym zabiegiem pielęgnacyjnym na dworze Ludwika XIV!

Choć jej popularność spadła wraz z rozwojem medycyny, nadal jest to skuteczna metoda stosowana w określonych przypadkach. Zanim jednak przejdziemy do ABC, pamiętaj, że lewatywa jest zabiegiem medycznym i powinna być wykonywana ze wskazań, najlepiej po konsultacji z lekarzem.

A jak Akcesoria i przygotowanie

Sprzęt i roztwór

Do wykonania lewatywy w domu najczęściej używa się specjalnego, jednorazowego zestawu dostępnego w aptece, który składa się z worka na płyn, wężyka i końcówki do lewatywy. Alternatywą jest gumowa gruszka do lewatywy.

Kluczowy jest też roztwór. Najczęściej stosuje się:

• Wodę: Zwykła woda lub woda z dodatkiem soli (lewatywa solna/fizjologiczna).
• Wodę z mydłem: Często z dodatkiem szarego mydła, które nie zawiera barwników i substancji zapachowych. Stosowana w celu usunięcia stwardniałego kału przy chronicznych zaparciach.
• Gotowe preparaty: Dostępne w aptece w postaci jednorazowych wlewek.

Temperatura płynu jest bardzo ważna! Powinna być zbliżona do temperatury ciała, czyli około 37°C. W przypadku ciepłej lewatywy (np. z mydłem) temperatura może wynosić 38-40°C.

Pozycja

Aby ułatwić wprowadzenie płynu do jelit, należy przyjąć odpowiednią pozycję. Najczęściej jest to leżenie na lewym boku z lekko zgiętymi nogami lub pozycja kolankowo-łokciowa.

B jak Bezpieczeństwo i wykonanie

Higiena

Przed przystąpieniem do zabiegu absolutnie kluczowa jest higiena. Należy dokładnie umyć ręce mydłem i wodą.

Wprowadzanie końcówki

Końcówkę zestawu (wężyka lub gruszki) należy posmarować wazeliną, olejem lub innym środkiem poślizgowym, aby ułatwić wprowadzenie i uniknąć podrażnień. Końcówkę wprowadza się delikatnie do odbytu. W przypadku wężyka powinno to być około 8 cm.

Wlew

Po wprowadzeniu końcówki należy odblokować dostęp płynu (np. otwierając zawór na wężyku) i pozwolić, aby roztwór powoli wpłynął do jelita grubego.

Utrzymanie płynu

Po wprowadzeniu całej zawartości płynu (lub gruszki) należy spróbować utrzymać go w jelicie przez kilka minut (zazwyczaj od kilku do kilkunastu minut, w zależności od zaleceń). W tym czasie można delikatnie masować brzuch zgodnie z ruchem wskazówek zegara, co może pomóc w procesie oczyszczania.

Wypróżnienie

Po upływie określonego czasu należy udać się do toalety. Czasem lekkie podskoki mogą przyspieszyć wypróżnienie.

C jak Cel i przeciwwskazania

Cel (Wskazania)

Lewatywa jest stosowana głównie w celu:

1. Leczenia uporczywych zaparć: Kiedy dieta, leki przeczyszczające i inne metody zawiodły.
2. Przygotowania do badań diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych: Na przykład przed kolonoskopią, rektoskopią czy operacjami obejmującymi dolny odcinek jelita grubego, aby uzyskać lepszy obraz lub zapewnić higienę.
3. Przygotowania do porodu: W celu zachowania higieny i komfortu podczas parcia.

Przeciwwskazania

Istnieją sytuacje, w których wykonanie lewatywy jest absolutnie przeciwwskazane, ponieważ może być niebezpieczne. Należą do nich:

• Podejrzenie lub stwierdzona perforacja (pęknięcie) jelita grubego.
• Niedrożność jelit.
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego w fazie zaostrzenia.
• Bóle brzucha, nudności lub wymioty o nieznanej przyczynie.
• Choroby nerek lub serca, nadciśnienie tętnicze, odwodnienie (w zależności od rodzaju preparatu).

Ważna uwaga: Lekarze przestrzegają przed wykonywaniem lewatywy bez wskazań medycznych w celu "oczyszczenia organizmu", ponieważ może to opóźnić zdiagnozowanie faktycznego schorzenia, a nieodpowiednie płyny mogą podrażnić jelita.

Ciekawostka na koniec

Czy wiesz, że w Rosji, w uzdrowiskowym mieście Żeleznodworsk, wzniesiono nawet pomnik poświęcony lewatywie? To pokazuje, jak ważną rolę w historii medycyny odgrywał ten zabieg!