Dlaczego w PRL stroje szkolne były akurat niebieskie/granatowe?

PRL kolory mundurki

PRL mundurki szkolne granatowe ubrania dzieci tradycja strojów szkolnych

Gość (37.30.*.*)

5 godzin temu

Odpowiedź:

To pytanie, które przenosi nas wprost do szkolnych ław z czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej! Granatowe i niebieskie mundurki to jeden z najbardziej ikonicznych symboli tamtej epoki, a ich kolor nie był przypadkowy. Złożyło się na to kilka czynników – zarówno praktycznych, jak i historycznych.

Praktyka przede wszystkim: Dlaczego granat?

Wybór ciemnych kolorów, a zwłaszcza granatu i ciemnego niebieskiego, miał swoje bardzo prozaiczne i praktyczne uzasadnienie, które w realiach PRL-u było kluczowe.

1. Odporność na zabrudzenia

Szkoła to miejsce, gdzie dzieci i młodzież spędzają wiele godzin, a ubrania są narażone na plamy, kurz i intensywne użytkowanie. Granatowy i ciemnoniebieski to kolory, na których zabrudzenia są po prostu mniej widoczne. W czasach, gdy dostęp do ubrań był ograniczony, a jakość materiałów często pozostawiała wiele do życzenia (zwłaszcza te popularne w późnym PRL-u fartuszki z włókien syntetycznych, takich jak nonajron czy stylon), trwałość i łatwość utrzymania czystości były priorytetem. Mundurek miał służyć długo i wyglądać schludnie, nawet jeśli nie był prany codziennie.

2. Trwałość koloru

Ciemne barwniki były często bardziej odporne na blaknięcie i spieranie niż jasne, co dodatkowo wydłużało żywotność stroju.

3. Łatwość produkcji i dostępność materiałów

W gospodarce centralnie planowanej, gdzie liczyła się masowa produkcja i standaryzacja, użycie jednego, uniwersalnego i łatwo dostępnego koloru tkaniny (granatu) upraszczało procesy produkcyjne i logistyczne.

Kontynuacja tradycji i symbolika

Wprowadzenie mundurków w PRL nie było pomysłem zupełnie nowym. Władze przejęły i zmodyfikowały tradycję, która istniała w polskim szkolnictwie od dawna.

1. Dziedzictwo przedwojenne

Już w okresie międzywojennym, a nawet wcześniej, w szkołach obowiązywały stroje, a granat i czerń były bardzo popularnymi kolorami. Na przykład, uczennice często nosiły granatowe plisowane spódniczki, granatowe berety i granatowe palta. Po II wojnie światowej, dziewczęta nosiły granatowe fartuszki przed kolano z obowiązkowym białym kołnierzykiem, a chłopcy ciemnoniebieskie garnitury. Granatowy kolor był więc zakorzeniony w polskiej tradycji szkolnej jako synonim porządku i powagi.

2. Równość społeczna i dyscyplina

Mundurki szkolne, niezależnie od koloru, miały przede wszystkim na celu zniwelowanie różnic majątkowych między uczniami, eliminując rywalizację w zakresie mody i pozwalając młodzieży skupić się na nauce. Ciemny, stonowany kolor, taki jak granat, idealnie pasował do tej idei, symbolizując powagę, dyscyplinę i jednolitość. Był to strój skromny, niekrzykliwy, który miał odwracać uwagę od kwestii materialnych.

Ciekawostka: Fartuszek i kołnierzyk

Najbardziej charakterystycznym elementem stroju szkolnego w PRL był fartuszek (często granatowy, ale zdarzały się też czarne lub ciemnobordowe) oraz obowiązkowy biały kołnierzyk przypinany na guziczki.

Fartuszek (lub bluza) był zakładany na codzienne ubranie, co dodatkowo chroniło je przed zniszczeniem i brudem.
Biały kołnierzyk pełnił funkcję estetyczną i symboliczną. Dodawał strojowi elegancji i schludności, a także był jedynym elementem, który można było łatwo zdjąć i wyprać, aby zawsze wyglądał świeżo na tle ciemnego materiału.

Podsumowując, granatowy i niebieski kolor mundurków w PRL był wynikiem połączenia pragmatyzmu (łatwość utrzymania, trwałość), kontynuacji historycznej tradycji oraz ideologicznych założeń (równość, dyscyplina), które miały kształtować młodzież w duchu socjalistycznego porządku.

Jakie masz pytanie?